Nhận dạng pháp y bằng răng: Công cụ giúp Israel xác định danh tính con tin Ran Gvili

Sau khi thi thể con tin Ran Gvili được đưa về Israel vào tối 26/1, một trong những công cụ nhanh chóng và quan trọng nhất trong công tác nhận dạng hình sự lại được chú ý: nhận dạng pháp y bằng răng.

Đây được xem là một trong những phương pháp đáng tin cậy nhất trong những trường hợp hiện trường không cho phép nhận dạng trực quan hay sinh trắc học đầy đủ.

Thi thể của Ran Gvili sau khi được binh sĩ Israel tìm thấy tại một nghĩa trang ở phía Đông Thành phố Gaza, ngày 26/1/2026. Ảnh: TTXVN phát

Trong trường hợp của Ran Gvili, cũng như nhiều tình huống trước đó liên quan đến thương vong và con tin, các nha sĩ pháp y đã trực tiếp làm việc ngay tại hiện trường đôi khi trong điều kiện có hỏa lực hoặc môi trường bị tàn phá nghiêm trọng để xác định sự trùng khớp giữa cấu trúc răng của thi thể và hồ sơ y tế có sẵn.

Phương pháp này dựa trên đặc điểm cấu trúc răng độc nhất của mỗi người, các hình ảnh chẩn đoán trước đây và hồ sơ nha khoa hiện có. Nhờ đó, cơ quan chức năng có thể đưa ra kết luận ban đầu trong thời gian ngắn, ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt và trước khi các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm hoàn tất.

Quy trình nhận dạng bắt đầu bằng việc khám trực quan khoang miệng. Nha sĩ pháp y kiểm tra hàm trên, hàm dưới, vị trí răng, số lượng, hình dạng và tình trạng khớp cắn. Mỗi chiếc răng đều có mã số cố định theo hệ thống quốc tế, và tổng thể cấu trúc hàm bao gồm các khoảng trống, độ cong, dấu vết gãy cũ, điều trị tủy, mão răng hay trám răng tạo thành một “chữ ký sinh học” cá nhân.

Ngay cả khi mô mềm không còn, răng vẫn có khả năng chịu nhiệt, độ ẩm và chấn thương nghiêm trọng tốt hơn nhiều bộ phận khác của cơ thể, khiến chúng trở thành công cụ trung tâm trong công tác nhận dạng.

Giai đoạn tiếp theo là đối chiếu với dữ liệu sẵn có. Trong nhiều trường hợp, đặc biệt với công dân Israel, binh sĩ hoặc cựu tù nhân, các hồ sơ nha khoa trước đó như phim X-quang, hồ sơ điều trị hoặc đánh giá chỉnh nha đều được lưu trữ. Những dữ liệu này do các quỹ y tế, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Cơ quan Trại giam Israel hoặc các cơ sở y tế khác quản lý và được chuyển nhanh chóng cho các đơn vị nhận dạng.

Thi thể của Ran Gvili sau khi được binh sĩ Israel tìm thấy tại một nghĩa trang ở phía Đông Thành phố Gaza, ngày 26/1/2026. Ảnh: TTXVN phát

Việc so khớp không chỉ dựa trên số lượng răng mà còn xét đến các đặc điểm riêng như góc răng, chiều cao, khoảng cách giữa các răng và các phục hình trước đó. Khi xác lập được sự trùng khớp rõ ràng, cơ quan chức năng có thể đưa ra nhận dạng nha khoa ban đầu ngay tại hiện trường. Dù chưa có giá trị pháp lý cuối cùng, kết luận này cho phép hệ thống phản ứng nhanh, cập nhật thông tin cho các cơ quan liên quan và tiếp tục các bước xác minh tiếp theo.

Trong nhiều trường hợp, như vụ nhận dạng thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar trước đây, cấu trúc răng đã cung cấp manh mối rõ ràng ngay cả trước khi các xét nghiệm bổ sung hoàn tất.

Sau đó, thi thể hoặc các bộ phận liên quan được chuyển đến phòng thí nghiệm, thường là các cơ sở nhận dạng của Cảnh sát Israel hoặc Viện Pháp y Quốc gia. Tại đây, các mẫu sinh học như mô, răng hoặc xương được thu thập để tiến hành xét nghiệm ADN, nhằm xác nhận một cách tuyệt đối kết luận nhận dạng ban đầu.

Xét nghiệm ADN dựa trên việc tách chiết vật liệu di truyền và so sánh với hồ sơ gen hiện có hoặc mẫu từ thân nhân cấp một. Công nghệ PCR cho phép khuếch đại ADN ngay cả khi lượng mẫu ban đầu rất nhỏ. Trong trường hợp mẫu bị hư hại nặng, ADN ty thể được truyền theo dòng mẹ và bền vững hơn trong điều kiện khắc nghiệt cũng có thể được sử dụng.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nhận dạng bằng răng không hoạt động độc lập, mà là một mắt xích trong chuỗi chuyên môn gồm bác sĩ giải phẫu bệnh, nhà nhân chủng học pháp y, chuyên gia ADN và bác sĩ pháp y. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này chính là tốc độ.

Trong khi các xét nghiệm phòng thí nghiệm có thể mất nhiều giờ hoặc lâu hơn, nhận dạng nha khoa giúp hình thành bức tranh rõ ràng ngay tại hiện trường, đặc biệt khi thời gian cấp bách và tình hình an ninh phức tạp.

Tại Israel, các nha sĩ pháp y được đào tạo chuyên sâu và hoạt động như một phần không thể thiếu của hệ thống nhận dạng quốc gia.

Trong trường hợp của Ran Gvili, cũng như nhiều trường hợp trước đó, công việc của họ đã giúp quá trình nhận dạng diễn ra nhanh chóng và trang nghiêm, ngay cả trong những điều kiện khắc nghiệt nhất, mang lại cho gia đình và Nhà nước một câu trả lời rõ ràng, chính xác và không còn nghi ngờ.