Israel mở chiến dịch lớn tìm con tin cuối cùng ở Gaza

Ngày 25/1, Israel cho biết quân đội nước này đang tiến hành một chiến dịch quy mô lớn nhằm xác định vị trí con tin cuối cùng tại Dải Gaza, trong bối cảnh Mỹ và các bên trung gian khác gây sức ép buộc Israel và Hamas bước sang giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn.

Hình ảnh con tin Ran Gvili (phải) và cửa khẩu Rafah. Ảnh: Người phát ngôn Cảnh sát Israel

Theo tờ The Guardian, thông báo trên được đưa ra khi nội các Israel họp để thảo luận khả năng mở cửa trở lại cửa khẩu Rafah then chốt của Gaza với Ai Cập, một ngày sau khi các đặc phái viên cấp cao của Mỹ gặp Thủ tướng Benjamin Netanyahu để bàn về các bước tiếp theo.

Nhiều người coi yêu cầu của Israel về việc đưa con tin cuối cùng là Ran Gvili trở về là trở ngại cuối cùng đối với việc mở cửa khẩu Rafah và khởi động giai đoạn 2 của thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian.

Tối 25/1, Văn phòng Thủ tướng Netanyahu ra tuyên bố cho biết sau khi chiến dịch tìm kiếm này kết thúc và phù hợp với thỏa thuận với Mỹ, Israel sẽ mở cửa khẩu Rafah.

Việc đưa toàn bộ các con tin còn lại trở về, dù còn sống hay đã chết, là một phần trọng tâm của giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Con tin trước đó đã được tìm thấy vào đầu tháng 12/2025.

Dù trước đây Israel từng nỗ lực tìm kiếm con tin Gvili, nhưng lần này quân đội nước này công bố nhiều chi tiết hơn bình thường. Quân đội Israel cho biết họ đang tìm kiếm tại một nghĩa trang ở phía Bắc Dải Gaza, gần “đường vàng”, tức là khu vực đánh dấu các phần lãnh thổ do Israel kiểm soát.

Một quan chức quân đội Israel cho biết Gvili có thể đã được chôn cất tại khu vực Shuja’iya-Daraj Tuffah, đồng thời các giáo sĩ Do Thái và chuyên gia nha khoa đã có mặt cùng các đội tìm kiếm.

Gia đình của Gvili đã kêu gọi chính phủ của Thủ tướng Netanyahu không bước vào giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn cho đến khi hài cốt của Gvili được đưa về.

Israel nhiều lần cáo buộc Hamas trì hoãn quá trình tìm kiếm con tin cuối cùng. Trong một tuyên bố ngày 25/1, Hamas cho biết họ đã cung cấp toàn bộ thông tin mà họ có về hài cốt của Gvili, đồng thời cáo buộc Israel cản trở các nỗ lực tìm kiếm tại những khu vực của Dải Gaza do quân đội Israel kiểm soát.

Trong khi đó, sức ép gia tăng với Israel. Ngày 24/1, các quan chức cấp cao của Mỹ đã kêu gọi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sớm thúc đẩy triển khai giai đoạn 2 của thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza, trong bối cảnh Mỹ muốn duy trì đà thực thi thỏa thuận do Tổng thống Donald Trump làm trung gian.

Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết ông Netanyahu đã gặp Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Cố vấn về Trung Đông Jared Kushner. Nội dung chi tiết của cuộc trao đổi không được công bố, song một quan chức Nhà Trắng xác nhận cuộc gặp này tập trung vào tiến trình ngừng bắn và các bước tiếp theo tại Gaza.

Mỹ đang lo ngại tiến trình thực thi thỏa thuận có thể bị đình trệ, nhất là trong bối cảnh giai đoạn 2 được coi là then chốt, bao gồm các vấn đề nhạy cảm như mở rộng trao đổi con tin – tù nhân, tăng cường viện trợ nhân đạo, tái thiết Dải Gaza và cơ chế quản trị hậu xung đột.

Thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza đạt được hồi cuối năm 2025 do Mỹ làm trung gian cùng sự tham gia của Qatar và Ai Cập. Thỏa thuận này đang ở giai đoạn 1 sau các bước chấm dứt giao tranh quy mô lớn và trao đổi từng phần con tin – tù nhân. Tuy nhiên, việc chuyển sang giai đoạn 2 vẫn gặp nhiều trở ngại, do bất đồng sâu sắc giữa Israel và Hamas về điều kiện an ninh, tương lai của Hamas, cũng như vai trò của các cơ chế quản trị mới tại Gaza.

Giới quan sát nhận định việc Mỹ tăng cường gây sức ép ngoại giao phản ánh nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn nguy cơ tái bùng phát xung đột, đồng thời tạo nền tảng cho các sáng kiến lớn hơn liên quan đến công cuộc tái thiết Dải Gaza và ổn định khu vực trong giai đoạn hậu chiến.