Nhà máy ethanol Bình Phước thua lỗ nghìn tỷ

Quang Thắng15:43 03/05/2020

Dù không vận hành sản xuất ethanol, nhà máy này vẫn lỗ khoảng 262 tỷ đồng mỗi năm do các chi phí lãi vay, khấu hao và chi phí duy trì nhà máy.

Đây là số liệu được Kiểm toán Nhà nước nêu trong báo cáo kết quả kiểm toán Dự án nhà máy sản xuất ethanol Bình Phước.

Trong đó, ngoài việc chỉ ra hoạt động vận hành kém hiệu quả dẫn tới thua lỗ của nhà máy nhiên liệu sinh học này, KTNN cũng chỉ ra hàng loạt vi phạm và bất thường trong các hợp đồng xây dựng, vận hành nhà máy nói trên.

Không vận hành vẫn lỗ hàn g trăm tỷ mỗi năm

Cụ thể, Nhà máy ethanol Bình Phước là một trong 12 dự án yếu kém ngành công thương, được khởi công từ năm 2010, với tổng mức đầu tư phê duyệt lần đầu là 1.493 tỷ, sau đó được điều chỉnh lên 1.648 tỷ đồng. Theo thiết kế ban đầu, nhà máy sẽ sử dụng khoảng 244.215 tấn sắn lát mỗi năm để sản xuất ethanol biên tính pha 2% xăng với công suất khoảng 102 triệu lít/năm.

Dự án do Công ty TNHH nhiên liệu sinh học Phương Đông (OBF) làm chủ đầu tư với 2 cổ đông chính ban đầu là PV Oil (51%) và Itochu (49%). Sau đó PV Oil chuyển nhượng một phần vốn cho Licogi 16.

Theo HĐTV của OBF, số vốn cần thiết cho dự án này là 101,5 triệu USD, trong đó vốn cố định là 84,6 triệu USD và vốn lưu động là 16,9 triệu USD. Theo đó, vốn góp của các cổ đông lần lượt là Itochu góp 45% (16,9 triệu USD), PV Oil góp 29% (10 triệu USD), và 22% (7,6 triệu USD) do Licogi 16 góp.

Tuy nhiên, theo KTNN, đến nay mới có PV Oil và Itochu/TTNE góp đủ vốn cho dự án, còn Licogi góp thiếu gần 1,4 triệu USD.

Nhà máy ethanol này được vận hành chạy thử vào cuối năm 2012, nhưng từ 2013 đến nay đã phải dừng hoạt động vì càng sản xuất càng lỗ. Nguyên nhân do giá nguyên liệu sắn đầu vào tăng cao, giá thành sản xuất ethanol, nhiên liệu E100 cao gấp đôi giá nhập khẩu trên thị trường.

Nhà máy ethanol Bình Phước nằm không mỗi năm cũng lỗ hơn 260 tỷ đồng. Ảnh: Licogi 16.

Đến tháng 6/2017, PV Oil đã cho vận hành lại nhà máy nhưng với giá sắn khoảng 6.100 đồng/kg trong khi giá nhiên liệu E100 khoảng 15.000 đồng/lít, OBF gặp lỗ nặng khi sản xuất ethanol.

Ngoài ra, trong khi giá nhập khẩu E100 tại TP.HCM khoảng 12.800 đồng/lít, giá thành sản xuất E100 của nhà máy này lên tới 32.000 đồng/lít dẫn tới tình trạng càng sản xuất càng lỗ nên buộc phải dừng vận hành không thời hạn.

KTNN cũng chỉ ra, theo kế hoạch, nhà máy sẽ trả hết nợ gốc và lãi vay vào năm 2020, sau 9 năm vận hành sản xuất. Nhưng với việc dừng hoạt động từ năm 2013 Công ty OBF không có khả năng trả nợ gốc và lãi vay cho các ngân hàng đến cuối năm 2018 là 1.623 tỷ đồng. Trong đó, nợ gốc là 489 tỷ đồng và 30 triệu USD; lãi vay 328 tỷ đồng và 8 triệu USD.

KTNN cũng cho biết thêm, dù không còn vận hành thương mại nhưng mỗi năm nhà máy này vẫn chịu lỗ khoảng 262 tỷ đồng. Bao gồm 120 tỷ lãi vay, 90 tỷ khấu hao và 52 tỷ chi phí duy trì nhà máy mỗi năm.

Tính đến cuối năm 2018, nhà máy này đã lỗ khoảng 1.280 tỷ và chủ sở hữu nhà máy – Công ty OBF đã mất toàn bộ vốn chủ sở hữu khoảng 660 tỷ. Trong đó, PV Oil mất 198 tỷ, Itochu mất 339 tỷ và Licogi 16 mất 122 tỷ đồng.

Hàng loạt tồn tại trong thương thảo, ký hợp đồng xây dựng

Về chủ trương đầu tư dự án, KTNN cho biết, PV Oil trình PVN thông qua chủ trương đầu tư tại năm 2009 không đáp ứng yêu cầu về sự cần thiết đầu tư.

Theo báo cáo đầu tư, nhu cầu bio-ethanol của cả nước đến năm 2011 chỉ là 213,4 triệu lít, thấp hơn tổng công suất các nhà máy ethanol đang hoạt động và dự kiến đưa vào hoạt động là 290 triệu lít. Điều này có nghĩa chưa cần thiết phải đầu tư nhà máy.

Ngoài ra, theo Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến 2025, sản lượng ethanol và dầu thực vật cần đạt là 315 triệu lít. Nhưng theo báo cáo đầu tư tổng công suất các nhà máy bio-ethanol tại Việt Nam đã là 350 triệu lít/năm, chưa kể nhà máy Bình Phước.

Theo KTNN, trách nhiệm này thuộc về HĐQT PVN và HĐTV, Tổng giám đốc PV Oil.

Cơ quan kiểm toán cũng chỉ ra hàng loạt vi phạm trong việc tính toán các gói thầu cũng như chi phí xây dựng dự án.

Trong đó, cơ quan này chỉ ra hàng chục triệu USD đưa vào tổng vốn xây dựng nhà máy thiếu cơ sở như chi phí thiết bị tạm thời 1,1 triệu USD; mua sắm thiết bị 36 triệu USD không có báo giá nhà cung cấp, không có cơ sở xác định giá…

Một số chi phí tư vấn, chi phí khác trong tổng vốn đầu tư cũng được tính tăng lên 2,6 triệu USD.

Bên cạnh đó, gói thầu EPC Nhà máy ethanol Bình Phước được ký kết giữa OBF và nhà thầu TTCL&PVE là 58,3 triệu USD. Nhưng trong quá trình thực hiện, nhà thầu này lại đề xuất và được OBF chấp thuận trả thêm 4,12 triệu USD tiền chi phí phát sinh.

Trong quá trình đàm phán hợp đồng, nhà thầu TTCL&PVE đã không tính đủ thuế nhà thầu nước ngoài 815.000 USD, chi phí thiết bị dự án 724.000 USD nhưng chủ đầu tư không làm rõ, không xác định lại giá trần, dẫn tới ký hợp đồng EPC cao hơn giá trần thiết bị 1,4 triệu USD, làm tăng chi phí đầu tư dự án.

Trong quá trình xây dựng nhà máy, nhà thầu nói trên cũng đã điều chỉnh thiết kế, giảm một số thiết bị, giảm công suất thiết bị nhưng không thương thảo lại hợp đồng với chủ đầu tư. KTNN cũng chỉ ra cả Công ty OBF và liên danh nhà thầu TTCL&PVE đều không tuân thủ một số điều khoản hợp đồng EPC đã ký kết.

Phần lớn thiết bị nhập ngoại do nhà thầu nhập về thi công không có chứng chỉ chất lượng của nhà sản xuất, không có chứng nhận về nguồn gốc, xuất xứ. Ước tính, tổng giá trị các thiết bị không rõ xuất xứ, chất lượng nói trên lên tới 40 triệu USD.

Đặc biệt, theo hợp đồng ký kết ban đầu, nhà máy sẽ được xây dựng trong vòng 21 tháng (hoàn thành vào 7/2012). Tuy nhiên, đến hết năm 2018, công trình Nhà máy ethanol Bình Phước vẫn chưa hoàn thành, chậm tiến độ 79 tháng.

Đến nay, nhà máy chưa đủ điều kiện an toàn để bàn giao đưa vào vận hành sản xuất.

Nhà giàu châu Á trong bối cảnh Covid-19 lây lan: Thắt lưng buộc bụng, ráo riết tích trữ tiền mặt

Theo các nhà quản lý quỹ, những gia đình giàu có ở châu Á đang tăng cường tích trữ tiền mặt, sau khi nhận thấy cuộc khủng hoảng Covid-19 nghiêm trọng hơn so với đợt bùng phát của SARS năm 2003. Hơn nữa, họ cũng cảnh giác hơn khi đầu tư. Trong khi đó, một số nhỏ khác lại tìm kiếm những thương vụ đầu tư với mức giá "hời".

Tháng 9 năm ngoái, khi các khu phố ở Hồng Kông bị nhấn chìm bởi hơi cay và những cuộc biểu tình, người thừa kế thế hệ thứ 3 của nhà phát triển bất động sản Peterson Group - Tony Yeung, vẫn tự tin rằng nền kinh tế của thành phố sẽ hồi phục nhanh chóng sau cuộc khủng hoảng. Trước đây, ông thường xuyên di chuyển giữa châu Á và châu Âu để hỗ trợ việc kinh doanh của gia đình, tìm kiếm những thương vụ tiềm năng.

Giờ đây, chìm sâu trong suy thoái kinh tế do ảnh hưởng của Covid-19, Yeung là một trong nhiều giám đốc điều hành công ty gia đình của châu Á lo ngại rằng sự hồi phục nhanh chóng sẽ không sớm diễn ra. Khi một số gia tộc giàu có ở Mỹ và châu Âu đổ xô đi mua tài sản với mức giá hời, thì người giàu ở phương Đông lại thận trọng hơn, họ nắm giữ và tích trữ tiền mặt để chuẩn bị cho những điều tồi tệ hơn sắp tới.

Yeung - CEO của Peterson, chia sẻ: "Chúng tôi đã có cách tiếp cận thận trọng nhất để theo dõi danh mục đầu tư và nhìn chung đã chọn hướng phòng thủ."

Sự chần chừ trong việc chi tiêu đối với những thương vụ tiềm năng của một số gia đình giàu nhất châu Á cho thấy một dấu hiệu cảnh báo đối với nền kinh tế toàn cầu. Trong khi nhiều gia đình phương Tây có cách bảo vệ tài sản giống với các công ty đầu tư thông thường, thì các gia tộc châu Á lại có xu hướng mới hơn, nhưng vẫn vận hành hoạt động cốt lỗi. Điều này là dấu hiệu cảnh báo về sự hồi phục nhanh chóng có thể sẽ không diễn ra trong thời gian sớm.

Tony Yeung.

Theo Campden Research, trên thế giới có hơn 7.300 family office (các quỹ quản lý tài sản của những gia đình siêu giàu) vào năm 2019, quản lý khối tài sản trị giá 5,9 nghìn tỷ USD. Dù có cấu trúc và bản chất khác nhau, nhưng họ có mục tiêu chung là bảo vệ và phát triển sự giàu có đó, giúp các gia đình có cái nhìn dài hạn trong thời điểm thị trường hỗn loạn.

Joseph Poon- giám đốc điều hành Ngân hàng tư DBS Singapore, cho biết nhiều khách hàng là family office tại châu Á của ông đã bắt đầu triển khai "chiến lược" tương tự như thời điểm SARS bùng phát năm 2003 - tức là nền kinh tế sẽ hồi phục trong vài tháng. Tuy nhiên, khi Covid-19 lan rộng trên toàn cầu và giá trị của tài sản an toàn đều "bốc hơi", thì họ nhanh chóng nhận ra cuộc khủng hoảng này đáng sợ hơn nhiều. Ông cho biết, các quỹ đang ráo riết tăng dự trữ tiền mặt.

AJ Capital Asset Management- công ty quản lý tài sản cho gia tộc Jhunjhunwala, ban đầu dự định cung cấp các khoản vay cho doanh nghiệp vừa và nhỏ ở những nước như Ấn Độ. Tuy nhiên, Anubhav Gupta- người chịu trách nhiệm các khoản đầu tư tại công ty, cho biết nhiều kế hoạch đã bị trì hoãn khi việc phong toả ảnh hưởng sâu sắc đến các nền kinh tế. Thay vào đó, họ cảnh giác hơn đối với những thương vụ đầu tư.

Thực ra, tâm lý thận trọng hơn đối với các thương vụ đầu tư không có nghĩa là toàn bộ các family office và hoạt động của họ sẽ sụp đổ. Đó là bởi, hầu hết đều có mức nợ tương đối thấp sau những cuộc khủng hoảng xảy ra trong 2 thập kỷ qua: khủng hoảng tài chính châu Á, SARS và khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Nhà sáng lập Right People Renewable Energy- Robin Pho, điều hành family office của riêng mình và thành viên hội đồng quản trị của Family Business Network Asia, cho biết một số gia đình giàu có mà ông từng trao đổi đều nói rằng họ đã bán tài sản để lấy tiền mặt nhằm tích trữ. Ông nhận định: "Nhiều gia đình chắc chắn sẽ thắt lưng buộc bụng và tập trung tích trữ. Những thương vụ đầu tư sẽ giảm đi bởi mọi người đang thận trọng và theo dõi tình hình."

Dẫu vậy, một số family office vẫn cho rằng thị trường công và thị trường tư đang được định giá quá cao, và họ nắm giữ tiền mặt để chuẩn bị cho sự điều chỉnh, chứ không phải tình hình biến động mạnh như vậy. Trong khi đó, một nhóm nhỏ hiện chưa chịu ảnh hưởng lớn và vẫn tự tin đầu tư.

Đối với gia tộc Tolaram - tài sản phần lớn đến từ hoạt động cung cấp những thực phẩm cơ bản như mì và ngũ cốc, việc kinh doanh của họ vẫn tương đối ổn định. Manish Tibrewal - CEO của Maitri Asset Management - được nhà Tolaram rót vốn, cho biết cả 2 bên đều sẵn sàng cho những khoản đầu tư mới.

Hơn nữa, trong bối cảnh chính phủ trên khắp thế giới đang tung hàng nghìn tỷ USD để hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động tiếp tục làm việc, thì nhiều công ty đang nỗ lực tìm kiếm nguồn vốn mới với mức giá "hời".

Tibrewal cho hay: "Chúng tôi là những nhà đầu tư dài hạn và chúng tôi không biết điều này sẽ kéo dài bao lâu, nhưng chắc chắn sẽ không phải là mãi mãi. Tuy nhiên, chúng tôi không nhận thấy có nhiều thương vụ tiềm năng bởi rất thận trọng về mức định giá, do đó nhiều người muốn giữ tiền và vượt qua cơn biến động này."

Trong khi đó, số khác vẫn chỉ đơn giản là muốn đầu tư, đặc biệt là các family office ở Trung Quốc - nơi nền kinh tế đang mở cửa trở lại. Đối với một số quỹ, cuộc khủng hoảng lại mang đến những cơ hội hấp dẫn. Nick Xiao - CEO của Hywin International, cho biết: "Chỉ vì thị trường bất ổn, không có nghĩa là người giàu sẽ chùn tay. Người giàu đang chủ động hơn bao giờ hết, liên tục theo dõi, suy tính và tranh luận về việc đầu tư. Họ không muốn bỏ lỡ đà hồi phục như năm 2008."

Dẫu vậy, Yeung đến từ Peterson cho biết các nhà đầu tư nên cẩn trọng trước khi thực hiện những thương vụ lớn trong thời điểm bất ổn. Giá dầu lao dốc, các biện pháp phong toả đã cho thấy hậu quả của việc đặt cược sai có thể là thảm hoạ.

PV Oil lỗ hơn 500 tỷ do ảnh hưởng giá dầu thế giớiDo biến động giá xăng dầu thế giới trong quý I, sản lượng kinh doanh xăng dầu nội địa và lượng bán lẻ ra thị trường giảm khiến nhà phân phối xăng dầu lớn thứ 2 cả nước lỗ nặng. Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) vừa công bố báo cáo tài chính quý I với khoản lỗ hơn 500 tỷ...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Bắt khẩn cấp Giám đốc và Phó Giám đốc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 29-07D

17:03:21 25/02/2023

Ngày 25/2, Công an TP Hà Nội cho biết, Cơ quan CSĐT Công an huyện Đông Anh đã tiến hành bắt khẩn cấp 5 đối tượng và ra lệnh khám xét khẩn cấp Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 29-07D, có địa chỉ tại xã Mai Lâm, Đông Anh, Hà Nội...

Sau khi thay Chủ tịch HĐQT, NCB tiếp tục bổ nhiệm mới một loạt nhân sự cấp cao

18:51:58 04/08/2021

NCB có Quyền Tổng giám đốc mới và 2 Phó Tổng giám đốc, cả 3 đều là nữ.

Tăng trưởng tín dụng tới 21/12 đạt 10,14%

10:40:01 24/12/2020

Sáng 24/12, thông tin tại họp báo triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2021, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết tính đến ngày 21/12/2020, tín dụng tăng 10,14% so với cuối năm 2019 và tăng 11,62% so với cùng kỳ năm trước.