Người dân Israel điềm tĩnh trước nguy cơ Mỹ – Iran leo thang quân sự

Ở thời điểm hiện tại, khi IDF nói rằng không có thay đổi trong hướng dẫn dân sự, người dân lắng nghe và tiếp tục cuộc sống thường ngày.

Tàu sân bay lớp Ford USS Gerald R. Ford đã tiến vào Địa Trung Hải. Ảnh: Hải quân Mỹ

Sáng 20/2 tại nhà ga khởi hành của Sân bay quốc tế Ben-Gurion Airport, mọi thứ diễn ra gần như bình thường. Không có cảnh chen lấn hỗn loạn. Không có những gia đình vội vã kéo vali tìm đường “tạm lánh” khỏi đất nước. Các chuyến bay vẫn đến từ Bucharest, New Delhi, Naples và khởi hành đi Athens, Krasnodar hay Berlin. Quầy cà phê đông khách. Dòng người qua cửa kiểm soát an ninh di chuyển đều đặn.

Tại các siêu thị cũng vậy. Không có cảnh gom mua thực phẩm đóng hộp, nước uống hay giấy vệ sinh. Không ai đổ xô tích trữ pin hay sữa bột. Điều dễ nhận thấy nhất không phải là hoảng loạn mà là những cuộc trò chuyện lặp đi lặp lại suốt nhiều tuần qua: “Khi nào Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tấn công?”, “Cuối tuần này chăng?”, “Có nên hoãn chuyến đi không?”.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ – Iran tại Geneva chưa đạt kết quả rõ ràng và Washington điều động một lực lượng hải quân hùng hậu tới khu vực, nguy cơ leo thang quân sự là điều không thể xem nhẹ. Tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào Địa Trung Hải để phối hợp cùng USS Abraham Lincoln. Máy bay ném bom B-2 được đặt trong tình trạng báo động cao. Các hệ thống phòng thủ Patriot và THAAD được tái bố trí. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nâng mức sẵn sàng phòng thủ.
Về lý thuyết, đây là một kịch bản dễ bùng nổ. Thế nhưng tại Israel, dân chúng vẫn giữ được sự điềm tĩnh đáng chú ý.

Cựu Giám đốc Tình báo Quân đội Amos Yadlin trong cuộc trả lời phỏng vấn truyền hình đã khuyên người dân “nên suy nghĩ kỹ” trước khi ra nước ngoài cuối tuần này. Nhận định đó khiến các nhóm WhatsApp xôn xao trong một hai ngày. Mức độ lo lắng có tăng nhẹ nhưng không có làn sóng tháo chạy.

Người phát ngôn IDF, Chuẩn tướng Effie Defrin, nhấn mạnh: “Không có lý do để hoảng sợ không cần thiết”. Thông điệp này – chuẩn bị nghiêm túc nhưng truyền thông kiểm soát – đang định hình tâm lý xã hội.

Một yếu tố quan trọng lý giải sự bình thản này không nằm ở tàu sân bay Mỹ hay các hệ thống phòng thủ tên lửa, mà ở ký ức tập thể.

Tháng 6 năm ngoái, Israel và Iran đã trải qua cuộc đối đầu quân sự kéo dài 12 ngày – không còn là chiến tranh “ủy nhiệm” trong bóng tối, mà là đối đầu trực diện. Iran cũng phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái trả đũa các cuộc tấn công của Israel. Không phận Israel từng phải đóng cửa tạm thời. Hàng triệu người chạy vào phòng trú ẩn. Và rồi, cuộc sống thường nhật cũng nhanh chóng trở lại.

Trải nghiệm thực tế ấy làm giảm bớt nỗi sợ mang tính trừu tượng. Kinh nghiệm đó tạo ra một dạng “miễn dịch tâm lý”: bất an, nhưng không tê liệt.

Giới chức quốc phòng Israel nhấn mạnh rằng nếu Washington quyết định tấn công Iran, Israel có thể được báo trước – dù công chúng sẽ không được thông tin để tránh rò rỉ làm hỏng chiến dịch. Những chuẩn bị âm thầm sẽ được tiến hành, tương tự như trước chiến dịch tháng 6 năm ngoái.

Trong khi đó, ngành công nghiệp quốc phòng Israel vẫn tăng tốc sản xuất các hệ thống Arrow 2 và Arrow 3. Các chuyên gia quân sự khẳng định nhiều bài học đã được rút ra và áp dụng. Công chúng dường như tin vào điều đó.

Sau cú sốc an ninh ngày 7/10/2023 trước đây, niềm tin vào quân đội từng bị lung lay. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khi IDF nói rằng không có thay đổi trong hướng dẫn dân sự, người dân lắng nghe và tiếp tục cuộc sống thường ngày.

Trong khi Địa Trung Hải dày đặc tàu khu trục và tàu sân bay, tại Geneva vẫn tiếp tục các cuộc thương lượng khó khăn. Tehran nói về “nguyên tắc định hướng”, Washington nhấn mạnh “lằn ranh đỏ” liên quan đến làm giàu urani. Khoảng cách giữa hai lập trường vẫn lớn.

Sự hiện diện quân sự quy mô lớn của Mỹ tạo áp lực, nhưng cũng tạo kỳ vọng: khi lực lượng đã được triển khai ở mức như vậy, việc rút lui mà không đạt được nhượng bộ đáng kể sẽ trở nên khó khăn.

Người Israel hiểu điều đó. Họ theo dõi sát sao. Họ cân nhắc việc hoãn chuyến đi. Họ đọc tin tức, bàn luận, đánh giá. Nhưng họ không đổ xô ra ngân hàng. Không chen chúc tích trữ hàng hóa. Không kéo vali tìm đường rời đi. Máy bay vẫn cất và hạ cánh tại Ben-Gurion Airport. Siêu thị vẫn đầy hàng. Quân đội chuẩn bị cho mọi kịch bản. Ngoại giao vẫn tiếp diễn.