Nên kiểm toán chi phí, giá thành nước sạch sông Đuống
Chuyên gia giá cả Ngô Trí Long cho rằng kiểm toán cần vào cuộc để làm rõ chi phí, giá thành nước sạch sông Đuống.
Chuyên gia giá cả Ngô Trí Long cho rằng kiểm toán cần vào cuộc để làm rõ chi phí, giá thành nước sạch sông Đuống. Ảnh: Mạnh Thắng
Đừng bắt người mua gánh giá cao do chi phí lãi vay cao
Trong cuộc họp báo chiều qua (12/11), đại diện TP Hà Nội đã lý giải vì sao lại phê duyệt giá nước mua từ CTCP nước mặt Sông Đuống với giá tạm tính là 10.246 đồng/m3. Ông Nguyễn Việt Hà, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội cho biết: Giá này đã tính đúng, tính đủ theo quy định, gồm chi phí sản xuất, chi phí khấu hao, chi phí vay lãi, chi phí quản lý doanh nghiệp (tạm tính 5%), chi phí bán hàng (1%), chi phí thất thoát 18%, lợi nhuận định mức tối thiểu 5%…
“Cuối 2018, CTCP nước mặt Sông Đuống có cổ đông lớn nhất là Công ty TNHH MTV quản lý quỹ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (58%), VIAC (No. 1) Limited Partnership (Singapore) 27%, Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội 10%, Công ty TNHH MTV Ứng dụng Công nghệ mới và Du lịch 5%.
Chi phí quản lý: Năm 2017 hơn 5,5 tỷ đồng, năm 2018 hơn 5,1 tỷ đồng.
Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối: Năm 2017 lỗ 10,1 tỷ đồng, năm 2018 lỗ 16,6 tỷ đồng.
“Đáng chú ý nhất là chi phí lãi vay 20% được tính và phân bổ vào giá bán nước. Điều này đã làm giá thành đội lên rất cao.
Theo chuyên gia giá cả Ngô Trí Long, doanh nghiệp vay vốn phân bổ chi phí lãi vay vào giá thành sản phẩm là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, trong trường hợp chi phí đi vay quá lớn làm đội giá thành sẽ làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm. Nếu có nhiều sự lựa chọn, người tiêu dùng sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng trước những sản phẩm giá cao do phải gánh thêm chi phí lãi vay ngân hàng.
Ông Long cũng cho biết: Nước là mặt hàng thiết yếu, có sự kiểm soát của nhà nước. Do đó, cần phải lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực, trong đó có năng lực tài chính; Đừng vì không có vốn, phải đi vay với lãi cao, đẩy giá thành cao rồi bắt người mua phải gánh.
Theo báo cáo tài chính của CTCP nước mặt Sông Đuống, tổng vốn đầu tư để thực hiện dự án theo giấy chứng nhận đầu tư là 4.998 tỷ đồng, trong đó vốn góp thực để thực hiện dự án là 999,6 tỷ đồng (chiếm 20% tổng vốn đầu tư), còn lại là vốn vay 3.9998,4 tỷ đồng từ ngân hàng thương mại và được huy động theo thời gian thực hiện dự án.
Cũng theo báo cáo, đến cuối năm 2018, Công ty đã vay nợ hơn 2.483 tỷ đồng từ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam.
Cần kiểm toán xem chi phí hợp lý chưa
Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh đặt vấn đề: Hà Nội phải trả lời rõ cho dư luận về những căn cứ để đưa ra mức giá tối đa 10.246 đồng/m3. Bởi khi thông tin không đầy đủ sẽ không thuyết phục được người dân – người bị buộc phải mua nước theo sự lựa chọn của TP Hà Nội. Trong khi đó, nước của nhà máy Sông Đà chỉ có giá hơn 7.000 đồng/m3 mà đã có lãi.
“Xoay quanh chuyện giá nước Sở Tài chính Hà Nội đưa ra không thuyết phục, chỉ đưa lý lẽ chung chung. Đầu tư chỉ có 20%, còn vay 80% với lãi suất rất bất hợp lý.
Những lý lẽ bà giám đốc Công ty nước mặt Sông Đuống nói có tính chất bao biện. Giám đốc Sở tài chính nói như thế cũng không xuôi tai
Chuyên gia Ngô Trí Long
“Chuyên gia Ngô Trí Long thông tin: “So với toàn quốc, giá nước tại Hà Nội cao nhất, lợi nhuận thu được từ nước tại Hà Nội cũng cao hơn TPHCM và các địa phương khác”.
Ông Long cho rằng, điều đó là vì độc quyền. Cho nên trong quá trình đầu tư phải xem xét tại mỗi khu vực. Bên cạnh đó, không phải chỉ định mà phải đấu thầu.
Video đang HOT
Trong cuộc họp báo chiều 12/11, Hà Nội mới chỉ thông tin và lý giải quanh câu chuyện giá nước tối đa 10.246 đồng/m3và hiệp thương còn hơn 7.000 đồng/m3. Còn lại câu chuyện về việc vì sao lựa chọn nhà đầu tư này lại không được nhắc đến. Việc lựa chọn có quan đấu thầu hay chỉ định thầu cũng không được thông tin công khai.
Nói về suất đầu tư, đại diện TP Hà Nội nói do quy mô đầu tư cao, suất đầu tư cao nên tác động tới giá thành. Nhưng ông Long không đồng tình khi cho rằng, quy mô lớn là một lợi thế và khi quy mô lớn, công suất lớn, sản lượng lớn thì giá thành phải giảm.
Đại diện TP Hà Nội cũng chỉ đưa ra con số tổng tài sản đầu tư của hai dự án Sông Đà và Sông Đuống lần lượt là 1.555 tỷ đồng và 4.498 tỷ đồng nhưng không đưa ra con số suất đầu tư cụ thể. Hơn nữa, hai nhà máy được đầu tư ở hai thời điểm khác nhau cách đến 10 năm, việc mang con số toán học đơn thuần ra so sánh cũng không được hợp lý bởi công nghệ, trình độ quản trị… đều đã thay đổi rất nhiều. Đáng lý, dự án sau càng phải đầu tư thông minh và hiệu quả hơn những dự án trước.
Riêng về số vốn đầu tư và quy mô… và trên những dữ liệu có được, ông Long cho rằng suất đầu tư tại nhà máy nước sông Đuống là cao so với bình quân chung.
Việc lãnh đạo CTCP nước mặt Sông Đuống nói đầu tư máy móc, đường ống… với chi phí cao, ông Long cho rằng giá mua thiết bị máy móc, vật tư… hợp lý chưa phải có kiểm toán, thậm chí, có thể để thanh tra vào cuộc để làm rõ.
Cao Sơn
Theo baogiaothong.vn
Thương vụ hời của "shark" Liên tại Nhà máy nước mặt Sông Đuống
Năm 2018, Tập đoàn Aqua One từng đem hơn 11,97 triệu cổ phần Nhà máy nước mặt Sông Đuống thế chấp tại Ngân hàng TNHH Indovina - Chi nhánh Thiên Long. Khi ấy, nhà băng này định giá lô cổ phần ở mức 118,325 tỷ đồng, tương ứng 9.878,9 đồng/cp - tức là chưa bằng mệnh giá. Còn vừa rồi, một nhà đầu tư Thái Lan tuyên bố đã trả giá tới 61.000 đồng/cp để sở hữu 34% vốn điều lệ của nhà máy nước này...
Tập đoàn Aqua One của "Shark" Liên được biết tới là chủ đầu tư của NMN Sông Đuống
Cuối tháng 10 vừa qua, WHA Utilities & Power (WHAUP), thành viên của Tập đoàn WHA (Thái Lan), đã bất ngờ công bố thông tin về việc hoàn tất thâu tóm 34% cổ phần tại CTCP Nước mặt Sông Đuống (NMN Sông Đuống) - chủ đầu tư dự án Nhà máy nước mặt Sông Đuống có công suất 300.000 m3/ngày đêm (giai đoạn 1) cung cấp nước sạch cho hàng nghìn hộ dân Hà Nội.
Thông qua công ty con là WHAUP (SG) 2DR Pte. Ltd (WUPSD), WHAUP đã chi ra khoảng 2.073,19 tỷ đồng để gom mua 33.986.774 cổ phần của NMN Sông Đuống từ ông Đỗ Tất Thắng. Tính ra, tập đoàn đến từ Thái Lan đã phải trả 61.000 đồng cho mỗi cổ phần của NMN Sông Đuống.
Trước đó, ngày 8/8/2019, Hội đồng quản trị WHAUP đã thông báo về việc phê duyệt chủ trương gom mua 34% cổ phần tại NMN Sông Đuống.
Ngoài số tiền đầu tư, thương vụ có lẽ đã ít được dư luận chú ý hơn nếu như không xảy ra sự cố "khủng hoảng nước sạch sông Đà", khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn chỉ vài ngày trước đó.
Trong khi những nỗi băn khoăn về việc tư nhân hóa dịch vụ công trong ngành nước - một loại hàng hóa thiết yếu và cũng dễ xảy ra tình trạng độc quyền tự nhiên - vẫn chưa có lời giải thỏa đáng, hoạt động này tiếp tục làm nảy sinh thêm những câu hỏi khác.
Đặc biệt là về sự tham gia của dòng vốn ngoại tại lĩnh vực cung ứng nước sạch. Đáng chú ý, đó lại là thương vụ diễn ra ở một trong ba nhà máy nước mặt lớn nhất cung cấp nước sạch cho Hà Nội.
Một điểm đáng chú ý khác là những công bố về cơ cấu cổ đông có phần khác biệt giữa WHAUP và CTCP Nước Aqua One (Aqua One) tại NMN Sông Đuống.
Cụ thể, WHAUP cho biết tỷ lệ sở hữu trực tiếp của Aqua One tại NMN Sông Đuống chỉ ở mức 41%. Còn công ty thành viên Tập đoàn Aqua One của nữ doanh nhân Đỗ Thị Kim Liên (hay còn gọi là "Shark" Liên) lại cho hay đang sở hữu tới 51% cổ phần tại nhà máy nước này.
Vậy tại sao lại có sự khác biệt này?
Sự khác biệt trong cơ cấu cổ đông NMN Sông Đuống theo công bố của WHAUP (bên trái) và CTCP Nước Aqua One (bên phải)
Dòng tiền ủy thác đầu tư
Quay trở lại những ngày đầu thành lập công ty NMN Sông Đuống, trên trang chủ (aquaone.vn), Aqua One cho biết công ty này chính là cổ đông sáng lập của NMN Sông Đuống với tỷ lệ sở hữu tới 58%.
Ba cổ đông sáng lập khác của NMN Sông Đuống là: Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội (viết tắt: Hawaco, tỷ lệ sở hữu 10%); Công ty TNHH MTV Ứng dụng công nghệ mới và du lịch (viết tắt: Newtatco, tỷ lệ sở hữu 5%) và CTCP Đầu tư Việt Nam - Oman (viết tắt: VOI, tỷ lệ sở hữu 27%).
Trong đó, cả Aqua One và VOI đều cho biết là "nhà đầu tư ủy thác góp vốn". Quả thực, dữ liệu của VietTimes cho thấy, 2 nhà đầu tư này không trực tiếp đứng tên trên giấy đăng ký thành lập mới của NMN Sông Đuống tại ngày 8/6/2016.
Cụ thể, NMN Sông Đuống có quy mô vốn điều lệ đăng ký ban đầu là 999,611 tỷ đồng (tương đương hơn 4,78 triệu USD). Mệnh giá mỗi cổ phần là 10.000 đồng/cổ phần.
Trong đó, ngoài 2 cổ đông sáng lập là Hawaco và Newtatco (có tỷ lệ sở hữu lần lượt là 10% và 5% vốn điều lệ), còn 2 nhà đầu tư khác chiếm tỷ lệ chi phối là VIAC (No.1) Limited Partnership (viết tắt: VIAC, tỷ lệ sở hữu 27%) và Công ty TNHH MTV Quản lý quỹ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank Capital, tỷ lệ sở hữu 58%).
Một kịch bản khả dĩ là Aqua One đã ủy thác cho VietinBank Capital đầu tư vào NMN Sông Đuống.
Kịch bản này phần nào có cơ sở khi ông Võ Song Bình (sinh năm 1974), cổ đông sáng lập và từng là người đại diện pháp luật của Aqua One, cũng đồng thời là Tổng Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của NMN Sông Đuống những ngày đầu thành lập.
Mặt khác, VietinBank Capital cũng bắt đầu ghi nhận số dư nhận ủy thác để đầu tư góp vốn từ nhà đầu tư trong nước từ năm 2016 và đạt đỉnh vào cuối năm 2017 với số tiền lên tới 365 tỷ đồng. Tới cuối năm 2018, khi VietinBank Capital không còn đứng tên tại NMN Sông Đuống, thật trùng hợp, số dư ủy thác này cũng không còn được ghi nhận.
Số dư khoản ủy thác đầu tư góp vốn của VietinBank Capital tại ngày 30/6/2017
Nhà đầu tư VIAC là một quỹ đầu tư hoạt động từ năm 2010, đăng ký địa chỉ trụ sở chính tại Singapore và có nhiều liên hệ với quỹ đầu tư của Chính phủ Vương quốc Ô-man (State General Reserve Fund - viết tắt: SGRF) - hoạt động tương tự như quỹ GIC của Chính phủ Singapore. Tại Việt Nam, VIAC hiện đang là cổ đông lớn của CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh (Mã CK: CII).
Trong khi đó, dữ liệu của VietTimes cho thấy, nhiều thành viên trong Hội đồng quản trị của VOI cũng đăng ký địa chỉ nơi ở tại PO Box 188 PC 100, Muscat, Oman - địa chỉ trụ sở chính của SGRF. Ông Nguyễn Hồng Sơn (sinh năm 1973) - Tổng Giám đốc của VOI - cũng là người đại diện cho VIAC tại nhiều khoản đầu tư ở Việt Nam, bao gồm cả thương vụ "ủy thác đầu tư" tại NMN Sông Đuống hay CII.
Chưa dừng lại ở đó, sự tham gia của VIAC, hay VOI, tại NMN Sông Đuống có thể xuất phát từ một nguyên nhân khác.
Ngày 23/10/2015, VIAC đã ký kết hợp đồng với Aqua One nhận bảo đảm 16,64 triệu cổ phần, tương đương với 32% vốn điều lệ, của CTCP Nước Aqua One Hậu Giang (Aqua One HG). Mối liên hệ giữa VIAC và Aqua One vẫn khá bền chặt khi 2 bên vừa thực hiện sửa đổi hợp đồng thế chấp vào ngày 28/6/2019 vừa qua.
Như vậy, có thể thấy Aqua One dù không trực tiếp đứng tên nhưng vẫn tham gia tích cực tại dự án Nhà máy nước mặt Sông Đuống ngay từ những ngày đầu.
Sơ đồ các khoản đầu tư ủy thác của CTCP Nước Aqua One
Chốt lời
Chưa rõ việc các quỹ đầu tư, 1 thuộc nhà băng lớn trong nước và 1 có yếu tố nước ngoài, tham gia nắm cổ phần chi phối ngay từ đầu có khiến việc thúc đẩy phát triển dự án nhà máy nước Sông Đuống hay việc phê duyệt giá nước cho nhà máy này được thuận lợi hơn hay không (!?).
Chỉ biết rằng, theo truyền thông trong nước, tới ngày 31/12/2018, VIAC và VietinBank Capital đã không còn xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của NMN Sông Đuống, thay vào đó là các pháp nhân: Aqua One (sở hữu hơn 44,96 triệu cổ phần, tương đương 45% vốn điều lệ); CTCP Đầu tư và Xây dựng Toàn Mỹ 14 (30 triệu cp, tương đương 30% vốn điều lệ) và CTCP Quản lý Quỹ Sài Gòn (viết tắt: Saigon Capital, sở hữu 10 triệu cp, tương đương 10% vốn điều lệ).
Cơ cấu cổ đông của NMN Sông Đuống tính đến ngày 31/12/2018 được truyền thông trong nước đăng tải
CTCP Đầu tư và Xây dựng Toàn Mỹ 14, như VietTimes đã từng đề cập, là một doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Aqua One của "Shark" Liên.
Trong khi đó, khoản đầu tư của Saigon Capital tại NMN Sông Đuống cũng xuất phát từ việc ủy thác của nhà đầu tư trong nước. Tính đến cuối Quý 2/2019, Saigon Capital ghi nhận giá gốc của khoản đầu tư ủy thác là 350 tỷ đồng, tương đương với 35.000 đồng cho mỗi cổ phần NMN Sông Đuống.
Quay trở lại với những diễn biến mới trong cơ cấu cổ đông của NMN Sông Đuống, WHAUP đã chi ra khoảng 2.073,19 tỷ đồng để gom mua 33.986.774 cổ phần của NMN Sông Đuống từ ông Đỗ Tất Thắng.
Với những thông tin đã công bố, nhà đầu tư Thái Lan đã phải chi ra 61.000 đồng cho mỗi cổ phần của NMN Sông Đuống. Còn ông Đỗ Tất Thắng nhiều khả năng chỉ làm trung gian trong thương vụ này.
Cần lưu ý rằng, định giá cổ phần NMN Sông Đuống trước thương vụ với nhà đầu tư Thái Lan thấp hơn nhiều. Và cũng phải tới tận cuối năm 2018, theo dữ liệu của VietTimes, các nhà đầu tư mới góp đủ số vốn đã đăng ký.
Theo công bố thông tin của WHAUP, Saigon Capital vẫn đang nắm giữ 10% cổ phần tại NMN Sông Đuống sau khi nhà đầu tư này thực hiện xong thương vụ. Còn trên trang chủ (aquaone.vn), Aqua One cho biết đang sở hữu tới 51% vốn điều lệ.
Như vậy, nhiều khả năng Aqua One đã ủy thác đầu tư cho Saigon Capital. Nguồn tiền của khoản ủy thác đầu tư này cũng là điều đáng bàn.
Bởi trong năm 2018, Aqua One đã thế chấp hơn 20 triệu cổ phần NMN Sông Đuống đang sở hữu tại chính Saigon Capital.
Bên cạnh đó, Aqua One cũng thế chấp hơn 11,97 triệu cổ phần NMN Sông Đuống tại Ngân hàng TNHH Indovina - Chi nhánh Thiên Long. Khi ấy, nhà băng này định giá lô cổ phần ở mức 118,325 tỷ đồng, tương ứng 9.878,9 đồng/cổ phần (thậm chí chưa bằng mệnh giá) .
Khoản ủy thác đầu tư của Saigon Capital vào NMN Sông Đuống, tương đương 35.000 đồng/cp, tại ngày 30/6/2019
Bỏ ra số tiền lên tới hàng nghìn tỷ đồng để thâu tóm cổ phần tại NMN Sông Đuống, nhà đầu tư Thái Lan hẳn phải đánh giá rất cao tiềm năng và lợi ích của nhà máy sẽ mang lại.
Theo đánh giá của một công ty phân tích, tổng nhu cầu nước sạch của người dân Hà Nội sẽ lên tới khoảng 1,5 triệu m3/ngày, trong khi năng lực cung cấp hiện mới chỉ ở mức 1 triệu m3/ngày. Ước tính đến năm 2030, do quá trình đô thị hóa và dân số tăng nhanh, nhu cầu nước sạch sẽ tăng gần gấp 2 lần, lên mức 2,7 triệu m3/ngày.
Lợi ích của thương vụ, xét cho cùng, chính là thị trường béo bở với giá bán "không thể lỗ" (nhà nước luôn cam kết bù lỗ) của dự án quốc kế dân sinh này. Mà ở trong đó, lợi ích đã và đang được san sẻ phần lớn cho nhà đầu tư ngoại WHAUP và tập đoàn Aqua One - những cổ đông đang nắm giữ tới 85% vốn của NMN Sông Đuống.
Thêm về việc ủy thác đầu tư, như VietTimes đã từng đề cập, bà Đỗ Thị Minh Đức (em gái của "Shark" Liên) đã ủy thác cho CTCP Thủ Phủ Tre (CTCP Thủ Phủ Tre (nay đổi tên thành CTCP Bamboo Capital - Mã CK: BCG) đầu tư vào CTCP Bảo hiểm Viễn Đông (VASS).
Để rồi từ đó, bà Đỗ Thị Minh Đức cùng một số lãnh đạo cấp cao trong "hệ sinh thái" của bà Đỗ Thị Kim Liên đã nắm quyền chi phối, điều hành tại VASS./.
Theo viettimes.vn
Nữ đại gia Thái Lan thâu tóm 34% vốn nhà máy nước sạch Sông Đuống Công ty của nữ đại gia giàu thứ 35 Thái Lan đã chi hơn 2.000 tỷ đồng mua lại 34% vốn tại Nhà máy nước mặt sông Đuống, một trong những nhà máy sản xuất nước sạch lớn nhất hiện nay. Công ty WHA Utility and Power (thuộc sở hữu của Công ty WHA) mới đây đã có thông báo về tiến độ...