Mỹ tuyên bố bảo đảm an ninh cho Ukraine tại hội nghị các đồng minh ở Paris

Ngày 7/1, Mỹ lần đầu tiên công khai ủng hộ một khuôn khổ bảo đảm an ninh chung cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh các đồng minh của Kiev tổ chức ở Paris ngày 6/1, một động thái được các nhà lãnh đạo châu Âu coi là tín hiệu quan trọng về vai trò chủ chốt của Washington trong tiến trình hậu ngừng bắn với Nga.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (phải) và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc gặp ở Paris, Pháp, ngày 4/9/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Reuters, hội nghị quy tụ các thành viên gồm chủ yếu các quốc gia châu Âu, nhằm củng cố các bảo đảm an ninh dành cho Ukraine trong trường hợp đạt được một thỏa thuận ngừng bắn với Nga. Đây là lần đầu tiên các đặc phái viên cấp cao của Mỹ tham dự, bao gồm ông Steve Witkoff, người đang dẫn dắt các cuộc tiếp xúc với Moskva, ông Jared Kushner cùng tư lệnh quân sự Mỹ tại châu Âu, tướng Alexus Grynkewich.

Phát biểu sau hội nghị, ông Witkoff cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ các cơ chế bảo đảm an ninh được thảo luận, nhấn mạnh các biện pháp này nhằm răn đe và đối phó với bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai nhằm vào Ukraine. Theo ông, các cơ chế này được thiết kế để vừa ngăn chặn, vừa bảo vệ nếu Nga tiếp tục hành động quân sự.

Ông Kushner cho rằng bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng cần đi kèm các bảo đảm đủ mạnh để Ukraine cảm thấy an toàn, bao gồm năng lực răn đe đáng tin cậy và các biện pháp bảo đảm thực thi trong trường hợp thỏa thuận bị vi phạm.

Tuyên bố chung của hội nghị cho biết các đồng minh sẵn sàng tham gia một cơ chế giám sát thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ đề xuất. Theo các quan chức, cơ chế này nhiều khả năng dựa vào thiết bị công nghệ như máy bay không người lái, cảm biến và vệ tinh thay vì triển khai binh sĩ Mỹ trên thực địa.

Tổng thống Ukraine Zelensky viết trên Telegram rằng các thỏa thuận đạt được cho thấy mức độ nghiêm túc của châu Âu và toàn bộ liên minh trong việc xây dựng an ninh thực chất cho Ukraine. Tuy nhiên, ông cho biết vẫn cần làm rõ cách thức giám sát ngừng bắn cũng như việc hỗ trợ cho quân đội Ukraine trong giai đoạn tiếp theo.

Dù vậy, vai trò cụ thể của Washington trong tuyên bố chung đã được điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn so với các bản dự thảo trước đó. Một số ngôn ngữ liên quan đến việc Mỹ trực tiếp hỗ trợ cho lực lượng đa quốc gia tại Ukraine đã bị loại bỏ.

Bất chấp điều này, các quan chức châu Âu đánh giá sự hiện diện của các đặc phái viên Mỹ cùng những phát biểu mạnh mẽ tại Paris là dấu hiệu cho thấy Washington vẫn đứng sau khuôn khổ bảo đảm an ninh đang được xây dựng.

Trong khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm đang được đẩy nhanh, Nga đến nay chưa phát tín hiệu sẵn sàng nhượng bộ. Moskva cũng chưa cho thấy sẽ chấp nhận một thỏa thuận hòa bình đi kèm các bảo đảm an ninh mà các đồng minh của Ukraine đang đề xuất và trước đó đã bác bỏ khả năng lực lượng NATO hiện diện trên lãnh thổ Ukraine.

Trọng tâm của các cuộc thảo luận hiện đã chuyển từ viện trợ quân sự đơn thuần sang việc xây dựng các bảo đảm an ninh mang tính ràng buộc pháp lý, bao gồm khả năng sử dụng năng lực quân sự, tình báo, hậu cần, cũng như các biện pháp ngoại giao và trừng phạt bổ sung nếu Nga tái tấn công.

Pháp và Anh đã ký tuyên bố ý định về khả năng triển khai lực lượng đa quốc gia sau khi đạt được ngừng bắn, trong đó Paris cho biết có thể điều động hàng nghìn binh sĩ.

Các nhà lãnh đạo châu Âu, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, nhấn mạnh hội nghị đã thể hiện sự đoàn kết mới giữa châu Âu và Mỹ trong việc hỗ trợ Ukraine trước những bất ổn an ninh kéo dài.