Lào: Chấn động hóa thạch người 86.000 tuổi ‘thay đổi lịch sử nhân loại’

Hài cốt hóa thạch từ hai cá thể Homo sapiens ở hang Tam Pà Ling đã thách thức lý thuyết lâu đời về làn sóng di cư đầu tiên của loài chúng ta khỏi châu Phi 50.000-60.000 năm trước.

Theo bài công bố trên Nature Communication, trước đó các nhà khoa học đã phát hiện những mảnh xương người 70.000 năm tuổi ở hang Tam Pà Ling, còn gọi là Hang Khỉ, ở độ cao 1.170 so với mực nước biển, phía Bắc nước Lào.

Điều dị thường này đã thôi thúc họ đào sâu hơn nữa vì theo những lý thuyết đã được chứng minh bằng hồ sơ khảo cổ trước đây, loài người hiện đại Homo sapines (Người Tinh Khôn) chỉ vừa mới di cư khỏi châu Phi khoảng 50.000 – 60.000 năm.

Lào: Chấn động hóa thạch người 86.000 tuổi thay đổi lịch sử nhân loại - Hình 1

Các nhà nghiên cứu đang làm việc tại hang Tam Pà Ling (Lào) – Ảnh: Kira Westaway

Cuộc khai quật mới đã thu về các mảnh hộp sọ và xương ống chân hóa thạch từ 2 cá thể, được xác định đúng là Homo sapiens chứ không phải một người khác loài bản địa nào, đài CNN đưa tin.

Theo Live Science, việc xác định niên đại bằng đồng vị carbon phóng xạ trên lớp trầm tích mà các hài cốt này được bao bọc cho thấy điều gây sốc nhất: Hộp sọ phải có niên đại 73.000 năm, trong khi xương ống chân có niên đại tới 86.000 năm!

Chưa rõ bằng cách nào mà những Homo sapiens cổ đại này lại hiện diện ở Lào trước cuộc đại di cư được chứng minh qua bằng chứng khảo cổ ở châu Âu, châu Á và Bắc Phi khác tới hàng chục ngàn năm, nhưng rõ ràng các tài liệu lịch sử phải được viết lại.

Tác giả chính của nghiên cứu – nhà cổ sinh vật học từ Đại học Copenhagen (Đan Mạch) – cho biết Tam Pà Ling là địa điểm lý tưởng để đặt một số câu hỏi về di cư, vì Đông Nam Á thực sự nằm ở “ngã tư” của Đông Á và đảo Đông Nam Á – Úc.

Phát ngôn này gợi ý đến một giả thuyết rằng hàng chục ngàn năm trước, có những “cây cầu đất” nối các lục địa bị chia cắt ngày nay, tạo ra nhiều con đường di cư trên bộ giúp Homo sapiens có cơ hội đi khắp thế giới theo những con đường đã hoàn toàn biến mất trong thời hiện đại.

Và cho dù theo cách nào đi nữa, các hóa thạch này khẳng định đã có các cuộc di cư khác trước cuộc đại di cư 50.000 – 60.000 năm trước. Dù có thể chúng đi vào ngõ cụt, nhưng đó mới là những Người Tinh Khôn đầu tiên rời bỏ “cố hương” châu Phi.

Có rất ít nghiên cứu cổ nhân học ở Lào từ trước đến nay, do đó các nhà khoa học tin rằng còn nhiều điều thú vị còn bị bỏ sót, có thể giúp họ hoàn thành trang sử thú vị về cuộc khai phá thế giới của Homo sapiens: Rời châu Phi, tỏa ra khắp các châu lục khác, cạnh tranh hoặc hôn phối dị chủng với các loài người cổ và trở thành kẻ sống sót cuối cùng.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Vì sao con người khó xây thành phố triệu dân trên Mặt Trăng?Vì sao con người khó xây thành phố triệu dân trên Mặt Trăng?
22:12:47 20/09/2026

Tin đang nóng

Nghệ sĩ Kiều Oanh bật khóc báo tin tang sựNghệ sĩ Kiều Oanh bật khóc báo tin tang sự
12:59:58 21/09/2026
Bố mẹ chồng bán nhà ở quê để 2 con trai chia nhau đón lên sống chung, nhưng cả 2 nàng dâu đều né bố chồngBố mẹ chồng bán nhà ở quê để 2 con trai chia nhau đón lên sống chung, nhưng cả 2 nàng dâu đều né bố chồng
12:07:45 21/09/2026
Cô gái quê Đà Lạt cưới chủ khách sạn Colline, về làm dâu gặp cảnh không ngờCô gái quê Đà Lạt cưới chủ khách sạn Colline, về làm dâu gặp cảnh không ngờ
12:39:06 21/09/2026
Thu nhập của ca sĩ được tặng vàng nhiều nhất Việt NamThu nhập của ca sĩ được tặng vàng nhiều nhất Việt Nam
15:40:46 21/09/2026
18 nghi phạm ám sát Tổng thống Haiti bị đưa sang Mỹ chờ xét xử18 nghi phạm ám sát Tổng thống Haiti bị đưa sang Mỹ chờ xét xử
13:10:12 21/09/2026
Bỏ điểm cộng chứng chỉ IELTS từ năm 2027 có làm học sinh mất cơ hội?Bỏ điểm cộng chứng chỉ IELTS từ năm 2027 có làm học sinh mất cơ hội?
12:06:26 21/09/2026
Gặp tình cũ của chồng ở đám cưới họ hàng, cô ta nhìn tôi từ đầu đến chân rồi cười đầy ẩn ýGặp tình cũ của chồng ở đám cưới họ hàng, cô ta nhìn tôi từ đầu đến chân rồi cười đầy ẩn ý
12:06:05 21/09/2026
Việt Nam lần đầu tiên tổ chức thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tếViệt Nam lần đầu tiên tổ chức thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế
12:06:50 21/09/2026

Tin mới nhất

Giải mã bí ẩn về thí nghiệm thoát xác

Giải mã bí ẩn về thí nghiệm thoát xác

22:10:19 16/09/2026
Một cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt về trải nghiệm thoát xác vừa được các nhà thần kinh học Đại học Virginia tiến hành.
Rùa biển quý hiếm nặng khoảng 90kg lên đảo Hòn Cau, đẻ hơn 100 trứng

Rùa biển quý hiếm nặng khoảng 90kg lên đảo Hòn Cau, đẻ hơn 100 trứng

20:20:51 13/09/2026
Cá thể rùa biển mẹ quý hiếm nặng khoảng 90kg đã bò lên bãi cát tại đảo Hòn Cau ở tỉnh Lâm Đồng, đào ổ đẻ 101 trứng, sau đó lấp cát kín ổ, trước khi quay trở lại đại dương.
UFO bí ẩn treo lơ lửng trên trời suốt 6 giờ, nhân chứng nói 'chắc chắn không phải khinh khí cầu'

UFO bí ẩn treo lơ lửng trên trời suốt 6 giờ, nhân chứng nói 'chắc chắn không phải khinh khí cầu'

20:20:08 13/09/2026
Một vật thể phát sáng bí ẩn được cho là lơ lửng bất động trên bầu trời Colorado (Mỹ) suốt nhiều giờ, làm dấy lên nhiều giả thuyết về nguồn gốc nhưng chưa có lời giải thích chính thức.
Phát hiện 'quái vật' dài gần 1,6 m trên ruộng, nữ công nhân hoảng sợ bỏ chạy

Phát hiện 'quái vật' dài gần 1,6 m trên ruộng, nữ công nhân hoảng sợ bỏ chạy

20:19:12 13/09/2026
Một con kỳ đà xanh dài khoảng 1,5-1,6 m, nặng 7-8 kg bất ngờ xuất hiện tại ruộng măng ở Puli, Nam Đầu (Đài Loan), khiến nữ công nhân hoảng sợ bỏ chạy. Người dân địa phương nghi ngờ con vật có thể là thú nuôi bị bỏ rơi.
Hơn 3 tháng qua các đại dương đang ấm lên

Hơn 3 tháng qua các đại dương đang ấm lên

20:18:45 13/09/2026
Một viện nghiên cứu của Mỹ cho biết nhiệt độ bề mặt biển trung bình trên toàn cầu đã ở mức cao kỷ lục trong 100 ngày liên tiếp.
Phát hiện người phụ nữ còn sống sau 10 ngày được tổ chức tang lễ ở Nepal

Phát hiện người phụ nữ còn sống sau 10 ngày được tổ chức tang lễ ở Nepal

23:47:54 08/09/2026
Gia đình bà Chandika Kumari Shrestha tưởng bà đã thiệt mạng trong trận lũ lụt kinh hoàng tại Nepal và tổ chức lễ tang. 10 ngày sau, lực lượng cứu hộ bất ngờ tìm thấy bà còn sống dưới đống đổ nát
Người phụ nữ cao 2,13m sống thế nào?

Người phụ nữ cao 2,13m sống thế nào?

23:44:17 08/09/2026
Sau gần 3 thập kỷ được chẩn đoán mắc hội chứng Weaver, Rumeysa Gelgi - người phụ nữ cao nhất thế giới - vừa được xác định mắc một hội chứng hiếm gặp, với chỉ 6 trường hợp được ghi nhận trên toàn cầu.
Trái Đất sắp đi qua vùng bụi sao băng cổ khổng lồ

Trái Đất sắp đi qua vùng bụi sao băng cổ khổng lồ

23:34:28 08/09/2026
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, rạng sáng ngày 10/09, Trái Đất sẽ đi qua một vùng bụi sao băng cổ và mang đến một bất ngờ thú vị cho những người thức dậy sớm.
3 trận mưa sao băng đáng chú ý trong tháng 9: Khu vực nào có thể quan sát?

3 trận mưa sao băng đáng chú ý trong tháng 9: Khu vực nào có thể quan sát?

21:52:23 03/09/2026
Tháng 9 không có những trận mưa sao băng nổi tiếng với mật độ dày đặc như Perseids hay Geminids, nhưng bầu trời vẫn đón 3 dòng sao băng đáng chú ý là Aurigids, Epsilon-Perseids và Sextantid.
Mắc kẹt trên vách đá cao 80m không dây bảo hộ, người đàn ông có hành động gây tranh cãi

Mắc kẹt trên vách đá cao 80m không dây bảo hộ, người đàn ông có hành động gây tranh cãi

21:50:33 03/09/2026
Khoảnh khắc giải cứu một người leo núi mắc kẹt trên vách đá dựng đứng tại núi Yonah, bang Georgia (Mỹ), đang thu hút sự chú ý sau khi được chia sẻ trên mạng xã hội.
Có gì trong mỏ vàng khổng lồ nhưng 'cô đơn' nhất thế giới?

Có gì trong mỏ vàng khổng lồ nhưng 'cô đơn' nhất thế giới?

21:49:58 03/09/2026
Mỏ vàng Kupol ở Siberia thuộc khu tự trị Chukotka, vùng cực Đông Bắc của Nga, nổi tiếng với trữ lượng khổng lồ nhưng khó khai thác nhất nhì thế giới.
Mỏ vàng 300 tấn dưới lòng đất, dân làng biết từ 30 năm trước vẫn hờ hững

Mỏ vàng 300 tấn dưới lòng đất, dân làng biết từ 30 năm trước vẫn hờ hững

21:48:42 03/09/2026
Thông tin gây chấn động giới đầu tư và dư luận quốc gia tỷ dân: Mỏ vàng Vạn Cổ ở tỉnh Hồ Nam được xác nhận có trữ lượng 300,2 tấn ở độ sâu tới 2.000m và tiềm năng vượt 1.000 tấn, trị giá ước tính 600 tỷ NDT

Có thể bạn quan tâm

Mỹ - Trung Quốc thiết lập cơ chế đối thoại AI trước thềm thượng đỉnh

Mỹ - Trung Quốc thiết lập cơ chế đối thoại AI trước thềm thượng đỉnh

Thế giới

18:05:09 21/09/2026
Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận về AI trước cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington.
Thu nhập của Chu Thanh Huyền

Thu nhập của Chu Thanh Huyền

Sao thể thao

17:20:31 21/09/2026
Chu Thanh Huyền được biết đến rộng rãi với tư cách vợ Quang Hải - cầu thủ nổi tiếng hàng đầu trong nước. Nhưng trước và trong thời gian gắn bó với nam cầu thủ, cô đã xây dựng một công việc kinh doanh riêng trên mạng xã hội.
Chân dung người Việt vừa học Tiến sĩ vừa làm Phó TGĐ ngân hàng, tài khoản chứng khoán gần 1.482 tỷ đồng

Chân dung người Việt vừa học Tiến sĩ vừa làm Phó TGĐ ngân hàng, tài khoản chứng khoán gần 1.482 tỷ đồng

Netizen

17:19:15 21/09/2026
Đó là doanh nhân Đỗ Quang Vinh (sinh năm 1989) - con trai cả của doanh nhân Đỗ Quang Hiển (bầu Hiển). Ông Đỗ Quang Hiển được biết đến rộng rãi với vị trí Nhà sáng lập, Chủ tịch Điều hành T&T Group;
Hari Won đã nhắn gì khiến Nam Em từ bỏ ý định tiêu cực lúc 4 giờ sáng?

Hari Won đã nhắn gì khiến Nam Em từ bỏ ý định tiêu cực lúc 4 giờ sáng?

Sao việt

17:17:06 21/09/2026
Hari Won và Nam Em từng cùng là dàn cast của chương trình 7 Nụ Cười Xuân. Dù không có quá nhiều tương tác trên MXH nhưng Hari Won là người rất đặc biệt trong cuộc đời của Nam Em.
Hôm nay nấu gì: Cơm tối 4 món ngon cho ngày thu

Hôm nay nấu gì: Cơm tối 4 món ngon cho ngày thu

Ẩm thực

16:57:23 21/09/2026
Cơm tối 4 món ngon cho ngày thu. Mâm cơm đều là các món ăn quen thuộc, gần gũi, có phần dân dã nhưng rất ngon miệng.
Ca sĩ Việt hát 15 phút nhận 1.2 tỷ đồng: Loạt hit top 1 cả nước, nhan sắc được đề cử đẹp nhất thế giới

Ca sĩ Việt hát 15 phút nhận 1.2 tỷ đồng: Loạt hit top 1 cả nước, nhan sắc được đề cử đẹp nhất thế giới

Nhạc việt

16:55:10 21/09/2026
Theo nguồn tin trong ngành tổ chức sự kiện, cát-xê của Quang Hùng MasterD cho một show thương mại hiện đã lên đến 1,2 tỷ đồng/show.
Chị chồng gửi 2 con về quê nhờ tôi nuôi, mỗi tháng đưa đúng 3 triệu và kể những câu chuyện khiến tôi không dám mở miệng đòi thêm tiền

Chị chồng gửi 2 con về quê nhờ tôi nuôi, mỗi tháng đưa đúng 3 triệu và kể những câu chuyện khiến tôi không dám mở miệng đòi thêm tiền

Góc tâm tình

16:36:21 21/09/2026
Tôi nghe mãi thành quen mà vẫn không mở miệng ra được. Bố mẹ chồng có lương hưu không dư dả.Mong muốn chị chồng hỏi về chi phí thực tế.
Xem tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 21/9/2026: Tuổi Mão đón nhận nhiều tin tích cực, tuổi Dần cần thận trọng hơn trong ứng xử

Xem tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 21/9/2026: Tuổi Mão đón nhận nhiều tin tích cực, tuổi Dần cần thận trọng hơn trong ứng xử

Trắc nghiệm

16:14:51 21/09/2026
Tử vi 12 con giáp ngày 21/9/2026 hé lộ những chuyển biến đáng chú ý về công việc, tài lộc và chuyện tình cảm. Những dự báo trong ngày giúp mỗi con giáp chủ động đón nhận cơ hộ
1 nữ ca sĩ được "gỡ cấm sóng" sau 12 năm

1 nữ ca sĩ được "gỡ cấm sóng" sau 12 năm

Nhạc quốc tế

15:35:57 21/09/2026
Sau 12 năm rời SNSD, Jessica lần đầu tiên trở lại một sân khấu trong nước khi tái hợp Park Myung-soo, biểu diễn Naengmyeon tại sự kiện Infinite Challenge Run in Gyeongju.
Thị trường bán dẫn toàn cầu tiếp tục xác lập kỷ lục doanh thu mới

Thị trường bán dẫn toàn cầu tiếp tục xác lập kỷ lục doanh thu mới

Thế giới số

15:31:09 21/09/2026
Số liệu mới cho thấy doanh thu thị trường bán dẫn toàn cầu đạt hơn 425 tỷ USD trong quý II-2026, thiết lập mức cao kỷ lục mới nhờ nhu cầu đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và giá bộ nhớ tăng mạnh.
Laptop 1,28 kg mang lại khác biệt gì sau một ngày dài?

Laptop 1,28 kg mang lại khác biệt gì sau một ngày dài?

Đồ 2-tek

15:24:43 21/09/2026
Trọng lượng laptop khó tạo khác biệt khi máy chỉ nằm trên bàn. Nhưng với nhịp sống ngày càng gắn với di chuyển, mỏng nhẹ trở thành trải nghiệm thiết thực nhất với người dùng mỗi ngày.