Lãnh tụ tối cao Iran phát tín hiệu cứng rắn trước làn sóng biểu tình

Theo AP ngày 9/1, lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei cáo buộc người biểu tình đang tự phá hoại đường phố của chính họ nhằm làm hài lòng Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời phát tín hiệu rằng lực lượng an ninh sẽ mạnh tay trấn áp các cuộc biểu tình đang lan rộng tại nhiều thành phố.

Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei. Ảnh: IRNA/TTXVN

Phát biểu trước đám đông tại khu phức hợp ở Tehran, ông Khamenei nói những người xuống đường đang “phá hoại đường phố của chính mình để làm hài lòng tổng thống Mỹ”, sau khi ông Trump công khai tuyên bố sẽ ủng hộ những người biểu tình ôn hòa tại Iran. Lãnh tụ tối cao cũng cáo buộc ông Trump có “đôi tay vấy máu người Iran” và cho rằng Tổng thống Mỹ nên quan tâm đến tình hình trong nước thay vì can thiệp vào Iran.

Truyền hình nhà nước Iran phát sóng hình ảnh những người ủng hộ ông Khamenei hô khẩu hiệu phản đối Mỹ, trong khi các cơ quan truyền thông nhà nước sau đó liên tục gọi người biểu tình là “khủng bố”. Cách mô tả này được xem là bước dọn đường cho một chiến dịch trấn áp mạnh, tương tự các đợt đàn áp từng diễn ra trong những năm gần đây.

Trong những ngày vừa qua, Tổng thống Trump liên tục cảnh báo rằng Mỹ sẽ hành động nếu chính quyền Tehran “giết hại người biểu tình ôn hòa”. Lời đe dọa này được đánh giá mang sức nặng hơn sau khi Mỹ tiến hành một chiến dịch quân sự nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, cho thấy mức độ sẵn sàng sử dụng biện pháp cứng rắn của Chính quyền Tổng thống Trump.

Bất chấp việc Iran cắt internet và các cuộc gọi quốc tế trên toàn quốc, nhiều đoạn video ngắn do các nhà hoạt động chia sẻ cho thấy người biểu tình hô khẩu hiệu chống chính phủ quanh các đống lửa, trong bối cảnh đường phố tại Tehran và một số thành phố khác ngổn ngang rác và mảnh vỡ. Truyền thông nhà nước Iran cáo buộc các “đặc vụ khủng bố” của Mỹ và Israel đứng sau các vụ phóng hỏa và bạo lực, đồng thời thừa nhận có thương vong nhưng không cung cấp chi tiết.

Do tình trạng phong tỏa thông tin, quy mô thực sự của các cuộc biểu tình chưa thể xác định rõ. Tuy nhiên, đây được coi là bước leo thang mới nhất của làn sóng phản kháng bắt đầu từ cuối tháng 12, xuất phát từ tình trạng kinh tế suy yếu nghiêm trọng và sau đó nhanh chóng biến thành thách thức lớn nhất đối với chính quyền Iran trong nhiều năm qua. Theo Tổ chức Human Rights Activists News Agency có trụ sở tại Mỹ, ít nhất 42 người đã thiệt mạng và hơn 2.270 người bị bắt giữ kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra. Tuy nhiên, những con số này chưa được kiểm chứng.

Đáng chú ý, các cuộc biểu tình lần này cũng được xem là phép thử đầu tiên đối với ảnh hưởng của ông Reza Pahlavi, con trai của vị Shah cuối cùng của Iran. Ông Pahlavi, hiện sống lưu vong, đã kêu gọi người dân Iran xuống đường vào tối ngày 8 và 9/1.

Trong một tuyên bố, ông Pahlavi cáo buộc chính quyền Iran cắt toàn bộ thông tin liên lạc để ngăn thế giới chứng kiến các cuộc biểu tình, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu cùng Tổng thống Trump gây sức ép buộc Tehran khôi phục kết nối cho người dân Iran.

Các cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh Iran đang chịu áp lực kinh tế nặng nề. Sau xung đột kéo dài 12 ngày với Israel và các lệnh trừng phạt gia tăng, đồng rial của Iran đã sụp đổ mạnh vào tháng 12, có thời điểm xuống mức 1,4 triệu rial đổi một USD. Tình trạng này được xem là ngòi nổ trực tiếp cho làn sóng phản kháng hiện nay.