Kịch bản gây sốc: Giá dầu lên 200 USD/thùng

Cẩm Hà18:40 08/03/2026

Kẹt cứng ở eo biển Hormuz đang đẩy giá dầu lên đỉnh. Ít ai ngờ, kịch bản giá “vàng đen” chạm ngưỡng 200 USD/thùng lại đang hiển hiện rõ ràng hơn bao giờ hết.

Giá dầu Brent giao ngay đã tăng hơn 16% chỉ trong 3 phiên giao dịch ngắn ngủi, lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2024, hiện được giao dịch quanh 92,69 USD/thùng, trong khi dầu WTI cũng tiến sát mốc 91 USD/thùng.

Khi xung đột tại Trung Đông vừa bùng nổ, nhiều tổ chức tài chính từng dự báo giá dầu có thể nhanh chóng quay lại mốc 100 USD/thùng. Tuy nhiên, khi căng thẳng leo thang và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz ngày càng rõ rệt, các kịch bản bi quan hơn bắt đầu xuất hiện, với dự báo giá dầu có thể vọt lên 150 USD/thùng nếu khủng hoảng kéo dài.

Thậm chí, trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài, một số nhà phân tích cho rằng mốc 200 USD/thùng cũng hoàn toàn có khả năng xảy ra.

Với các nhà đầu tư và giới doanh nghiệp lúc này, câu hỏi lớn nhất không còn là “dầu có tăng giá hay không”, mà là cú sốc địa chính trị lần này sẽ đẩy giá năng lượng toàn cầu đi xa đến đâu.

Trong kịch bản xấu, giá dầu 200 USD/thùng không còn là điều viển vông (Ảnh: Getty).

Bài toán đứt gãy và mức “phí rủi ro” đắt đỏ

Thị trường tài chính luôn nhạy cảm với những biến động nguồn cung và tình hình hiện tại đang đẩy giới phân tích vào một trò chơi phán đoán đầy may rủi. Khởi nguồn từ những căng thẳng leo thang tại Trung Đông, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa mang đến một rủi ro khổng lồ.

Nếu kịch bản tồi tệ nhất xảy ra là eo biển này đóng cửa trong thời gian dài, khoảng 20 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỗi ngày sẽ “bốc hơi” khỏi chuỗi cung ứng. Ngay cả khi thế giới xoay sở bù đắp bằng các đường ống dẫn dầu thay thế hay tăng cường khai thác từ dầu đá phiến Mỹ và Guyana, mức sụt giảm ròng vẫn có thể lên tới 12 triệu thùng mỗi ngày.

Đáng chú ý, con số này thậm chí còn tồi tệ hơn cả cú rơi tự do của nhu cầu năng lượng toàn cầu trong thời kỳ đại dịch Covid-19 bùng phát.

Theo tính toán của các chuyên gia từ Goldman Sachs, nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trọn vẹn một tháng, giá dầu thô có thể bị đội thêm khoảng 15 USD/thùng.

Dĩ nhiên, thế giới không hoàn toàn tay trắng. Với kho dự trữ chiến lược khoảng 8 tỷ thùng dầu trên toàn cầu, kết hợp cùng việc chạy tối đa công suất các đường ống dự phòng, mức tăng giá có thể được kìm hãm đôi chút, giảm xuống mức tăng khoảng 10-12 USD/thùng.

Tuy nhiên, các nhà phân tích của Goldman Sachs chỉ ra rằng, giới đầu tư hiện tại đã tự động cộng thêm khoảng 14 USD/thùng “phí rủi ro” vào giá dầu hiện hành, một minh chứng rõ ràng cho tâm lý phòng thủ cao độ trước nguy cơ dòng chảy năng lượng đứt gãy trong vòng bốn tuần tới.

Thậm chí, việc gián đoạn một phần tư lưu lượng cũng đủ sức nhích giá lên, và báo cáo từ Reuters cho thấy Goldman Sachs đã phải nâng dự báo giá dầu trung bình quý II/2026, với dầu Brent lên 76 USD/thùng và WTI lên mức 71 USD/thùng.

Lịch sử gọi tên và hiệu ứng domino lên nền kinh tế

Một khi nguồn cung thiếu hụt, lý do giá dầu có thể tăng vọt một cách khó tin là nhu cầu đối với mặt hàng này cực kỳ khó cắt giảm.

Bất chấp giá cả đắt đỏ, các doanh nghiệp vẫn phải duy trì sản xuất, người dân vẫn cần đổ xăng để đi làm, và các hãng bay không thể cất cánh với những bình nhiên liệu rỗng.

Cuối cùng, gánh nặng chi phí sẽ được chuyển thẳng vào túi tiền của người tiêu dùng. Các hãng hàng không sẽ tăng giá vé, trong khi những tài xế ô tô, đặc biệt tại các thị trường nhạy cảm với giá bán lẻ như Mỹ, sẽ lập tức cảm nhận được sức nóng từ các trạm bơm xăng.

Đó là lúc kịch bản 200 USD/thùng bắt đầu có cơ sở thực tế.

Theo góc nhìn từ các nhà phân tích của Stifel, để hình dung thị trường sẽ phản ứng dữ dội ra sao, chúng ta cần nhìn lại giai đoạn 2007-2009. Thời điểm đó, mức giá dầu cao đã buộc nhu cầu toàn cầu phải tự điều chỉnh giảm khoảng 2%, tương đương với mức thiếu hụt 2 triệu thùng/ngày hiện nay.

Khi ấy, giá dầu đã chạm đỉnh 147 USD/thùng. Nếu quy đổi theo giá trị lạm phát của đồng tiền hiện tại, con số đó tương đương với mức 222 USD/thùng.

Dù bối cảnh hai thời kỳ không hoàn toàn khớp nhau do khủng hoảng tài chính ngày trước đã làm suy yếu sức mua, nhưng con số quy đổi này cho thấy một giới hạn giá chót vót hoàn toàn có thể xảy ra.

Thị trường dầu mỏ năm 2025 đối mặt những biến động khó lường

Kể từ khi nhậm chức vào tháng 1/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một loạt chính sách có thể tác động lớn đến thị trường dầu mỏ quốc tế.

Một giếng dầu ở California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Dự đoán các yếu tố tác động đến thị trường dầu mỏ luôn tiềm ẩn nhiều bất định. Điều này càng đúng trong bối cảnh năm 2024 vừa qua, khi thế giới chứng kiến một năm bầu cử lớn nhất trong lịch sử, kéo theo những thay đổi quan trọng về chính sách toàn cầu. Trong số đó, đáng chú ý nhất là sự thay đổi chính quyền tại Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là nhà sản xuất, tiêu thụ dầu mỏ hàng đầu.

Trong nước, ông theo đuổi chiến lược "khoan, khoan nữa, khoan mãi", cam kết đưa sản lượng dầu của Mỹ lên mức "chưa từng có tiền lệ". Điều này đòi hỏi giá dầu phải đủ cao để khuyến khích hoạt động khai thác, nhưng đồng thời, ông cũng muốn giữ giá dầu thấp để giảm gánh nặng tài chính cho người tiêu dùng Mỹ.

Bên cạnh việc thúc đẩy sản xuất trong nước, ông Trump cũng tìm cách sử dụng dầu mỏ như một công cụ để thực hiện các mục tiêu chính trị rộng lớn hơn, bao gồm gây áp lực buộc Nga phải đàm phán để chấm xung đột tại Ukraine. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông Trump tuyên bố: "Nếu giá dầu giảm, xung đột Nga - Ukraine sẽ kết thúc ngay lập tức. Hiện tại, giá dầu đang đủ cao để cuộc chiến vẫn tiếp diễn". Ông cũng chỉ trích Tổ chức Các nước xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vì duy trì giá dầu ở mức cao: "Lẽ ra họ nên hành động từ lâu rồi. Họ phải chịu trách nhiệm, ít nhất là ở một mức độ nào đó, về tình hình hiện nay". Hiện tại, giá dầu Brent vào khoảng 70 USD/thùng.

Năm 2024 chứng kiến sự khác biệt lớn trong các dự báo về nhu cầu dầu, đặc biệt giữa OPEC và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Trong khi OPEC dự báo nhu cầu dầu sẽ tăng hơn 2,2 triệu thùng/ngày, IEA chỉ đưa ra con số hơn 900.000 thùng/ngày. Dù mức chênh lệch này chỉ chiếm khoảng 1% tổng nhu cầu toàn cầu (trên 100 triệu thùng/ngày), nhưng nó có thể quyết định thị trường sẽ rơi vào trạng thái dư cung hay thiếu hụt, từ đó tác động đến giá dầu.

Từ tháng 8/2024, OPEC bắt đầu hạ dần dự báo nhu cầu và đến cuối năm, mức cắt giảm lên đến gần 600.000 thùng/ngày, thu hẹp khoảng cách với IEA. Tuy nhiên, sự khác biệt vẫn tồn tại.

Bước sang năm 2025, mức chênh lệch dự báo đã thu hẹp hơn. OPEC kỳ vọng nhu cầu dầu sẽ tăng 1,4 triệu thùng/ngày, trong khi IEA dự báo mức tăng hơn 1 triệu thùng/ngày. Cả hai tổ chức đều cho rằng nhu cầu tăng chủ yếu từ các nước ngoài OECD, đặc biệt là Trung Quốc và khu vực châu Á.

Căng thẳng thương mại và tác động đến dầu mỏ

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), dù kinh tế toàn cầu duy trì mức tăng trưởng ổn định, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. IMF dự báo nền kinh tế Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, sẽ tăng trưởng 4,5% trong năm 2025, thấp hơn mức 4,8% của năm 2024. Những yếu tố như nợ công cao, giảm phát, khủng hoảng bất động sản và niềm tin tiêu dùng suy yếu tiếp tục là thách thức lớn.

Ngoài ra, chính quyền Tổng thống Trump đang theo đuổi chính sách thuế quan cứng rắn hơn với Trung Quốc. Ngày 1/2/2025, mức thuế 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc đã có hiệu lực, trong khi Mexico và Canada cũng bị áp thuế 25% từ ngày 1/3. Các biện pháp này có thể làm suy giảm sản lượng kinh tế và nhu cầu dầu mỏ.

Nguồn cung dầu: OPEC và các nước ngoài OPEC

Nguồn cung dầu thế giới hiện chia đều giữa nhóm OPEC và các nước ngoài OPEC . Trong khi OPEC hạn chế sản lượng từ năm 2022, các quốc gia ngoài OPEC , đặc biệt là Mỹ, Brazil, Guyana, Canada, Na Uy và Argentina, tiếp tục mở rộng khai thác. Mỹ dẫn đầu với mức sản xuất kỷ lục 13,2 triệu thùng/ngày vào năm 2024 và dự kiến đạt 13,5 triệu thùng/ngày trong năm nay.

Tuy nhiên, dù chính quyền Tổng thống Trump có ủng hộ ngành dầu mỏ, nhưng yếu tố then chốt quyết định mức sản xuất vẫn là giá dầu. Việc OPEC duy trì cắt giảm sản lượng giúp giá dầu ở mức cao, tạo điều kiện cho các nhà sản xuất Mỹ mở rộng khai thác.

Trừng phạt các nhà sản xuất dầu

Nhà máy lọc dầu Isfahan ở Iran. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tổng thống Trump đã cảnh báo về các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ đối với Nga và Iran. Ông đe dọa sẽ áp thuế, thuế quan và trừng phạt đối với mọi hàng hóa Nga xuất khẩu sang Mỹ và các nước đồng minh nếu Moskva không đàm phán chấm dứt chiến sự.

Ngoài Nga, Iran cũng là mục tiêu tiềm năng. Chính quyền Tổng thống Trump đã chỉ đạo Bộ Tài chính Mỹ siết chặt các lệnh trừng phạt đối với Tehran, với mục tiêu giảm xuất khẩu dầu của Iran xuống dưới 100.000 thùng/ngày, mức thấp nhất từng được ghi nhận trong nhiệm kỳ đầu của ông.

Kịch bản thị trường dầu mỏ 2025

Kịch bản ít có khả năng xảy ra: Nhu cầu dầu tăng vọt, đẩy giá lên cao.

Khả năng cao hơn: Căng thẳng thương mại hạn chế tăng trưởng nhu cầu dầu, khiến giá khó tăng mạnh. Nếu ông Trump thành công trong việc cắt giảm xuất khẩu dầu từ Nga và Iran, giá dầu có thể tăng, nhưng điều này lại không có lợi cho người tiêu dùng Mỹ.

Trong trường hợp OPEC tận dụng cơ hội để tung thêm dầu ra thị trường nhằm "khôi phục cân bằng", giá dầu có thể tăng nhẹ nhưng không kéo dài. Nếu Nga đạt được một thỏa thuận với phương Tây liên quan xung đột Ukraine, nước này có thể yêu cầu nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu năng lượng của mình, từ đó gây áp lực lên giá dầu.

Dù thị trường dầu mỏ tiếp tục biến động, một sự cân bằng có thể xuất hiện. Tổng thống Trump có thể sẽ tìm cách hài hòa lợi ích giữa người tiêu dùng Mỹ và các nhà sản xuất dầu nội địa, duy trì một mức giá dầu phù hợp với cả hai bên.

Chuyên gia cảnh báo giá xăng dầu thế giới có thể tăng vọtCác chuyên gia năng lượng cảnh báo giá dầu thế giới có thể tăng mạnh trong thời gian tới, thậm chí chạm mốc 150 USD/thùng, nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz. Công nhân làm việc tại nhà máy lọc dầu ở tỉnh Wasit, Iraq. Ảnh: THX/TTXVN. Trong cuộc...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Cá sấu xuất hiện ở khắp nơi vì lũ, bang của Australia sơ tán dân khẩn cấp

08:41:06 09/03/2026

Ước tính có khoảng 100.000 con cá sấu ở miền bắc của Australia và chúng có nguy cơ tràn ra đường phố vì trận lũ lớn gần đây tại khu vực.

Al Jazeera: Thành viên Hội đồng Lãnh đạo lâm thời Iran bác bỏ lời xin lỗi các nước láng giềng của Tổng thống Pezeshkian

06:06:09 09/03/2026

Tổng thống Iran cũng cho biết Hội đồng Lãnh đạo lâm thời đã chỉ thị cho quân đội rằng từ nay sẽ không tấn công các nước láng giềng hoặc phóng tên lửa vào họ, trừ khi các nước này tấn công Iran trước từ lãnh thổ của mình.

Ai Cập kêu gọi giảm leo thang để tránh tác động kinh tế

06:04:28 09/03/2026

Liên quan tới xung đột giữa Hamas và Israel, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza và thực hiện giai đoạn hai của thỏa thuận.

Lũ quét làm ít nhất 23 người tử vong ở Kenya

06:01:52 09/03/2026

Người phát ngôn của Hội Chữ thập Đỏ Kenya, ông Munir Ahmed, thông báo thiệt hại xảy ra trên diện rộng, với nhiều khu vực trong thành phố bị tàn phá, đồng thời nhiều hạt khác trên cả nước cũng chịu ảnh hưởng.

Tướng Iraq: Không có lực lượng nào vượt biên sang Iran

05:47:04 09/03/2026

Chuẩn tướng Iraq Haider al-Kharki cho biết không có binh sĩ Iraq cũng như lực lượng Peshmerga của người Kurd vượt biên sang Iran kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Tehran bùng phát.

Hezbollah bắn hàng loạt tên lửa chính xác về phía Israel

05:44:45 09/03/2026

Theo giới chức y tế Liban, số người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel kể từ hôm 2/3 đã tăng lên 294 người, trong khi 1.023 người khác bị thương.

Trung Quốc thúc đẩy ngoại giao nguyên thủ, ổn định quan hệ với các nước lớn

05:40:44 09/03/2026

Theo ông, điều cần làm hiện nay là hai bên chuẩn bị chu đáo, tạo dựng môi trường phù hợp, kiểm soát bất đồng và loại bỏ những yếu tố can thiệp không cần thiết.

Quan chức Iran lên tiếng về việc bắt giữ binh sĩ Mỹ làm tù binh

05:38:17 09/03/2026

Nhà lãnh đạo Iran cũng kêu gọi sự hợp tác với các nước láng giềng để thiết lập hòa bình và ổn định trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề thông qua ngoại giao hơn là xung đột.

Cựu Tổng thống Hàn Quốc kêu gọi Mỹ thúc đẩy nối lại đối thoại với Triều Tiên

05:34:36 09/03/2026

Đánh giá nguyên nhân khiến các cuộc đàm phán Mỹ - Triều trước đây không đạt tiến triển, ông Moon cho rằng cách tiếp cận được ăn cả, ngã về không của các bên đã dẫn tới bế tắc.

Vì sao lực lượng Houthi ở Yemen bất ngờ đứng ngoài cuộc xung đột Israel - Mỹ với Iran?

05:31:55 09/03/2026

Ban lãnh đạo Houthi ở Yemen đang tỏ ra thận trọng, lo ngại nguy cơ Israel trả đũa sau các cuộc không kích trước đây và những tổn thất lớn về lãnh đạo.

'Sông lửa' xuất hiện ở Tehran, căng thẳng lan rộng trong khu vực

05:26:45 09/03/2026

Một số thành viên của Hội đồng Chuyên gia, cơ quan có quyền lựa chọn lãnh tụ tối cao, cho biết tiến trình chọn người kế nhiệm đang tiến gần tới quyết định cuối cùng.

Iran gần đạt đồng thuận về Lãnh tụ Tối cao tiếp theo, Israel tuyên bố sẽ truy đuổi bất cứ ai thay ông Khamenei

05:23:05 09/03/2026

Trong khi Tehran phát đi tín hiệu sắp đạt được sự đồng thuận đa số về việc lựa chọn người kế nhiệm ông Ali Khamenei thì Israel tuyên bố sẽ truy đuổi mọi nhân vật lên thay cố Lãnh tụ Tối cao Iran.