Kết quả nổi bật nhất trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của Thủ tướng Đức Friedrich Merz

Việc Bắc Kinh cam kết đặt mua tới 120 máy bay của Airbus là kết quả nổi bật nhất trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế giữa nền kinh tế lớn nhất châu Âu và đối tác thương mại quan trọng nhất của nước này, trong bối cảnh bất định toàn cầu gia tăng do làn sóng thuế quan của Washington.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc gặp ở Bắc Kinh ngày 25/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 26/2 cho biết thông tin Bắc Kinh cam kết đặt mua tới 120 máy bay của Airbus được đưa ra sau các cuộc gặp liên tiếp của Thủ tướng Đức Friedrich Merz với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Cường tại Bắc Kinh.

Hai bên cũng ký các thỏa thuận về biến đổi khí hậu và an ninh lương thực, đồng thời phát tín hiệu nối lại cơ chế tham vấn thường kỳ giữa chính phủ hai nước vốn bị gián đoạn bởi đại dịch và biến động chính trị tại Berlin.

Phát biểu với báo giới sau bữa tối làm việc với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Merz nói: “Lãnh đạo Trung Quốc sẽ đặt mua một số lượng lớn máy bay bổ sung từ Airbus” và việc này “cho thấy những chuyến đi như vậy đáng giá đến mức nào”.

Berlin và Bắc Kinh xích lại gần nhau khi Tổng thống Trump tái định hình thương mại toàn cầu

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh địa chính trị biến động nhanh.

Các mức thuế diện rộng và đường lối đối ngoại khó lường của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến nhiều thủ đô phương Tây tìm đến Bắc Kinh trong những tháng gần đây.

Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Canada Mark Carney đều đã có các chuyến thăm tương tự.

Bản thân Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng dự kiến thăm Trung Quốc từ ngày 31/3.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc hội đàm ở Bắc Kinh ngày 25/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Với Đức – nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu – lợi ích đặt cược đặc biệt lớn.

Theo Cơ quan Thống kê Liên bang Đức, Trung Quốc đã lấy lại vị trí đối tác thương mại hàng đầu của Berlin trong năm 2025, với kim ngạch song phương đạt 251,8 tỷ euro.

Trong khi đó, Mỹ, từng đứng đầu năm 2024, rơi xuống vị trí thứ hai khi thương mại với Trung Quốc tăng 2,1%, còn giao thương với Mỹ giảm 5%, do nhập khẩu từ Trung Quốc tăng và nhu cầu của Mỹ đối với hàng hóa Đức suy yếu.

Thủ tướng Merz đi cùng một phái đoàn doanh nghiệp lớn, bao gồm lãnh đạo các tập đoàn như Volkswagen, BMW và Mercedes, coi chuyến đi là cần thiết đối với một nền kinh tế “cần quan hệ kinh tế với toàn thế giới”.

Trước khi khởi hành, ông Merz kêu gọi một “quan hệ đối tác cân bằng, đáng tin cậy, được điều tiết và công bằng với Trung Quốc”.

Về phần mình, Chủ tịch Trung Quốc cho biết sẵn sàng đưa quan hệ song phương lên “những tầm cao mới” và nhấn mạnh hai nước nên là “những đối tác đáng tin cậy, hỗ trợ lẫn nhau”.

Chủ tịch Trung Quốc cũng bày tỏ ủng hộ “tự chủ chiến lược” của châu Âu, nói rằng Bắc Kinh hy vọng châu Âu sẽ hợp tác với Trung Quốc theo cùng một hướng để duy trì mối quan hệ đối tác.

Thâm hụt thương mại kỷ lục phủ bóng các cuộc thảo luận

Trong bầu không khí ngoại giao nồng ấm là một quan hệ kinh tế mất cân đối sâu sắc.

Thâm hụt thương mại của Đức với Trung Quốc đạt mức kỷ lục 89 tỷ euro (khoảng 105 tỷ USD) năm ngoái, tăng gấp bốn lần so với năm 2020.

Doanh nghiệp Đức đối mặt cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các công ty Trung Quốc mà giới công nghiệp châu Âu cho rằng được trợ cấp nhà nước và hưởng lợi từ đồng tiền yếu, qua đó tràn ngập thị trường châu Âu bằng hàng giá rẻ trong lúc nhu cầu nội địa Trung Quốc trì trệ.

Tại cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc ở Đại lễ đường Nhân dân, Thủ tướng Đức Merz kêu gọi hợp tác “công bằng,” thúc giục doanh nghiệp Trung Quốc tăng đầu tư vào Đức và yêu cầu Bắc Kinh xử lý các méo mó thị trường.

Ông Wolfgang Niedermark của Liên đoàn Công nghiệp Đức nói thẳng rằng Thủ tướng cần thúc đẩy “các cải cách cơ cấu để tăng cầu nội địa và tạo điều kiện cạnh tranh công bằng hơn” ở Trung Quốc, cảnh báo nếu không hành động sẽ dẫn tới “những xung đột thương mại mới với EU”.

Thủ tướng Trung Quốc gián tiếp thừa nhận căng thẳng khi nói rằng “chủ nghĩa đơn phương và bảo hộ đã lan rộng, thậm chí trở nên phổ biến ở một số quốc gia và khu vực”.

Đây là một phát biểu được hiểu nhằm ám chỉ Mỹ.

Trung Quốc cũng có những động thái thương mại gây tranh cãi như hạn chế xuất khẩu khoáng sản then chốt dùng cho chip, tua-bin gió, pin xe điện và hệ thống quốc phòng; năm ngoái còn tạm dừng xuất khẩu chip của Nexperia sang châu Âu sau tranh chấp với chính phủ Hà Lan.