Jorginho: Trái tim Brazil giúp Italy nuôi mộng vô địch EURO 2020
“Thầm lặng nhưng không thể thay thế” là cách mô tả chính xác nhất với vai trò của Jorginho ở EURO 2020.
Để đánh bại Tây Ban Nha ở trận bán kết EURO 2020 đêm nay, Italy phải trông đợi ở điểm tựa tuyến giữa, nơi Marco Verratti, Jorginho và Nicolo Barella đều đang có phong độ cao. So với hai đồng đội, vai trò của Jorginho khó định lượng và đánh giá hơn nhiều.
Tiền vệ của Chelsea là động cơ thầm lặng ở tuyến giữa Italy. Không có anh, lối đá tấn công đoạn ngắn của Azzurri khó vận hành trơn tru.
Jorginho là hy vọng của Italy.
Đẳng cấp Jorginho
“Jorginho có phẩm chất tuyệt vời. Trước khi bóng đến, cậu ấy đã biết phải điều khiển trận đấu từ đâu. Jorginho không cần phải chạm vào bóng nhiều hơn một hoặc hai nhịp”, cựu giám đốc điều hành Mauro Gibellini của Hellas Verona nhớ lại ấn tượng đầu về Jorginho.
Năm 2010, Gibellini sang Brazil tìm kiếm nhân tài cho Hellas. Trong một trận đấu bóng đá học đường, ông hoàn toàn bị Jorginho thuyết phục. Brazil là mảnh đất của những cầu thủ kỹ thuật, nhanh nhẹn hàng đầu thế giới, nhưng Jorginho khác biệt với tất cả. Anh không xử lý rườm rà, chỉ cầm bóng tối đa 2 chạm, rồi đẩy đến vị trí của đồng đội.
Lối chơi đơn giản, có phần kém hấp dẫn của Jorginho không được ưa chuộng trong văn hóa bóng đá Brazil. Song với Gibellini, một Jorginho luôn chơi với cái đầu ngẩng cao là báu vật với Italy. “Jorginho luôn chơi với cái đầu ngẩng cao. Sự thiếu hụt về thể chất và tốc độ đã được bù đắp trọn vẹn bằng khối óc thông minh”, ông nhấn mạnh.
Jorginho bù đắp thiếu hụt thể chất bằng tư duy vượt trội.
Hành trình của Jorginho ở Serie A bắt đầu trong năm 2010, nhưng phải đến khi cập bến Napoli và được chơi dưới sự dẫn dắt của Maurizio Sarri, “máy đếm nhịp” 29 tuổi mới bước ra ánh sáng.
Sinh ra ở thị trấn Imbituba, miền nam Brazil, Jorginho không phải mẫu tiền vệ giàu sức chiến đấu, càn lướt, mà chơi bóng bằng tư duy chiến thuật vượt trội.
Lối chơi kỹ thuật đậm chất Samba của Jorginho hòa quyện với kỷ luật của người Italy, tạo nên công thức hoàn hảo ở tuyến giữa Azzurri. Jorginho không tham gia trực tiếp vào khâu ghi bàn, kiến tạo hay phòng ngự, mà đóng vai cửa ngõ điều hành nhịp điệu trận đấu – khía cạnh quan trọng nhất trong bóng đá hiện đại.
Italy của HLV Roberto Mancini luôn rất chú trọng nhịp chơi. Dù sắc màu chủ đạo trong phong cách Italy là tấn công, nhưng không phải lúc nào Italy cũng ào lên “nuốt chửng” đối thủ. Azzurri biết khi nào cần đá nhanh, đá chậm, chơi trung lộ hay đánh biên.
Jorginho nói nhiều nhất trên sân.
Người điều phối nhịp chơi của Italy chính là Jorginho. Chỉ bằng một đường chuyền đổi hướng hay một cú xoay hông, các đồng đội của Jorginho sẽ hiểu phải thay đổi nhịp chơi ra sao. “Đài phát thanh Jorginho” hay “Giáo sư”, những biệt danh nổi bật của Jorginho, đến từ khả năng chỉ dẫn trực tiếp đồng đội trên sân của tiền vệ này.
Jorginho và Leonardo Bonucci là hai cầu thủ còn sót lại của Italy chơi đủ 5 trận. HLV Roberto Mancini có thể luân phiên sử dụng các tiền vệ, chỉ giữ cố định vị trí của Jorginho.
“Jorginho khiến mọi thứ trở nên đơn giản. Ở Italy, Jorginho là không thể đụng đến”, đánh giá của Barella có lẽ đã tóm gọn tất cả.
Chìa khóa hạ Tây Ban Nha
Đêm nay, Italy sẽ gặp đối thủ có cách chơi tương đồng với họ nhất. Tây Ban Nha không phòng ngự lùi sâu như Áo, cũng không chú trọng phản công như Bỉ. “Bò tót” ưa thích kiểm soát bóng, kiểm soát không gian và đè bẹp đối thủ bằng sức ép nghẹt thở.
Năm 2012, Tây Ban Nha từng đè bẹp Italy ở chung kết EURO, nơi “tiki-taca” bản gốc đã đánh bại bản sao chép vụng về của HLV Cesare Prandelli. Italy hiện tại không hoàn toàn đá kiểu “tiki-taca”. Các học trò của HLV Mancini cũng chuyền ngắn, nhưng tấn công trực diện và nguy hiểm hơn.
Video: Siêu phẩm của Insigne vào lưới Bỉ
Dẫu vậy, gặp đối thủ cũng chơi kiểm soát sẽ đẩy Italy vào cuộc chiến giành giật bóng cam go, khó khăn hơn nhiều. Đội bóng áo xanh có thể rơi vào cảnh phải chơi hơn 60% thời lượng trận đấu ở thế không bóng. Khi ấy, vai trò điều tiết, chỉ huy tuyến giữa của Jorginho càng trở nên quan trọng.
Không chỉ sắm vai cầu thủ kiến thiết lùi sâu, Jorginho còn có vai trò di chuyển liên tục để tạo thành các tam giác chuyền bóng. Italy sẽ cần những khối tam giác, tứ giác đập nhả để thoát “lưới pressing” của Tây Ban Nha.
Ngoài ra, nếu Verratti và Barella có xu hướng đá lệch cánh để hỗ trợ các mũi tấn công như Lorenzo Insigne và Federico Chiesa, vị trí của Jorginho được đóng đinh ở trung tuyến. Anh phân phối bóng ở lưng chừng hàng, giúp đội bóng của Mancini có thể lên bóng liền mạch dù bị đối thủ phá lối chơi.
Jorginho luân chuyển bóng tựa như trái tim đập liên hồi để tuần hoàn máu đi khắp cơ thể. Nếu trái tim đập nhịp nhàng, Italy sẽ “sống khỏe” trước Tây Ban Nha, và ngược lại. Jorginho sẽ có cuộc so tài trực tiếp với Sergio Busquets – người sắm vai tương tự bên phía “Bò tót”. Ai chiến thắng sẽ định đoạt toàn cục trận đấu.
Sau 11 năm, cái đầu ngẩng cao của Jorginho không chỉ mang hy vọng của Mauro Gibellini nữa. Khối óc của tiền vệ số 8 sẽ chất chứa sự chờ đợi của cả Italy trong trận đấu sinh tử với Tây Ban Nha.
Tuyển Italy thành bại nhờ Jorginho và Verratti
Bộ đôi tiền vệ Jorginho và Marco Verratti đang để lại rất nhiều ấn tượng, góp phần giúp tuyển Italy góp mặt ở tứ kết Euro 2020.
Làm thế nào để tuyển Italy vốn không có nhiều cầu thủ đẳng cấp lại có thể thi triển lối chơi đặc biệt như vậy? "Azzurri" bất bại 31 trận, một kỷ lục mới của nền bóng đất nước ven bờ Địa Trung Hải này.
Nếu phải chỉ ra một bí quyết giúp Italy chơi thăng hoa, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến bộ đôi tiền vệ Jorginho và Marco Verratti. Theo cây viết Tommaso Pellizzari, Jorginho là "người vô hình" còn Verratti là "người quá hữu hình".
Nhà đạo diễn và diễn viên
Nhìn vào màn trình diễn của Jorginho, bạn có thể hiểu được toàn bộ diễn biến trận đấu. Cựu sao Napoli sẵn sàng nhận bóng từ các hậu vệ rồi chuyền lên phía trước chính xác và dễ dàng. Người Italy gọi vai trò Jorginho đang đảm nhận là "regista" (nhà đạo diễn).
Trong khi đó, Verratti giống như một diễn viên chính trong bộ phim. Đối với tiền vệ sinh năm 1992, việc tung ra một đường chuyền quá an toàn chẳng khác nào sự sỉ nhục. Vì vậy, dù bị đối thủ dồn ép, anh vẫn cố gắng rê bóng, xoay người cho đến khi bản thân cảm thấy có thể tạo nên một đường bóng đẹp. Với đẳng cấp của mình, Jorginho và Verratti hứa hẹn sẽ tỏa sáng trong trận tứ kết trước tuyển Bỉ.
Jorginho (trái) và Verratti (giữa) có vai trò rất quan trọng trong lối chơi của tuyển Italy. Ảnh: Getty Images.
Câu chuyện ở tuyển Italy còn xoay quanh một người sáng tạo khác, HLV Roberto Mancini. Ông trở thành HLV tuyển Italy vào năm 2018 sau khi "Azzurri" không đủ điều kiện tham dự vòng chung kết World Cup 2018. Đó là một cú sốc khiến nền bóng đá Italy từng gặt hái nhiều vinh quang trong quá khứ phải tìm cách để tự hồi sinh.
Khi nhận lời dẫn dắt tuyển Italy, HLV Mancini mang theo sự thất vọng cá nhân vào công việc. Thời Mancini còn là cầu thủ, bóng đá Italy ít sử dụng tiền vệ kiến thiết, khiến ông phải từ bỏ vị trí sở trường để trở thành một tiền đạo. Bây giờ, khi trở thành HLV, ông muốn tạo ra một lối chơi tấn công theo phong cách riêng của bóng đá Italy, điều làm ông cảm thấy rất thích.
Trong năm 2018, không CLB nào ở Italy chơi theo phong cách này. Bóng đá Italy luôn coi trọng những cầu thủ giàu kinh nghiệm. Những gương mặt dưới 25 tuổi được xem là cầu thủ trẻ, ít được sử dụng và không có tiếng nói trong phòng thay đồ. Họ luôn được yêu cầu phải chơi bóng an toàn, không mạo hiểm.
Manuel Locatelli, một cầu thủ có khả năng sáng tạo, phải dứt áo rời AC Milan và sang Sassuolo để được ra sân thi đấu thường xuyên. Trong 2 trận đầu tiên ở Euro 2020, tận dụng việc Verratti chấn thương, Locatelli đã có màn thể hiện xuất sắc.
Cuộc cách mạng của HLV Mancini
HLV Mancini đã gạt bỏ những tư duy theo lối mòn của bóng đá Italy. Ở tuổi 16, ông có trận chuyên nghiệp đầu tiên trong màu áo Bologna. Do đó khi theo đuổi nghiệp cầm quân, Mancini sẵn sàng đặt niềm tin vào những cầu thủ trẻ có tiềm năng ở các đội bóng nhỏ.
Ông từng hứa với các "tifosi" (tên thân mật chỉ người hâm mộ bóng đá Italy) rằng các cầu thủ của mình ở Euro 2020 sẽ "bước ra sân với thái độ vô tư như khi còn là một đứa trẻ bắt đầu chơi bóng".
Jorginho và Verratti hiện là những trụ cột ở tuyển Italy nhưng chưa từng khoác áo một trong ba "gã khổng lồ" ở đất nước hình chiếc ủng. Jorginho lớn lên ở Brazil và trở về quê hương ở tuổi 15 khi Hellas Verona ngỏ lời. Sau đó, anh chuyển sang Napoli rồi đến Chelsea.
Verratti nổi lên nhờ màn trình diễn ở Pescara, nơi anh từng vô địch Serie B cùng 2 người đồng đội đang chinh chiến ở Euro 2020 là Lorenzo Insigne và Ciro Immobile.
Dù nhận được đề nghị chuyển đến những đội bóng lớn ở Italy, Verratti quyết định gia nhập PSG. Tại đây, những cầu thủ nổi tiếng sẵn sàng đưa bóng đến chân Verratti để anh tung ra một đường chuyền dài hơn 40 m đến đúng vị trí của các tiền đạo.
Thầy trò HLV Mancini có mặt ở Munich và sẵn sàng tham dự trận tứ kết Euro 2020. Ảnh: FIGC.
"Cậu ấy đến đây với sự tự tin rất lớn", HLV Carlo Ancelotti từng nhận xét về Verratti như vậy.
"Verratti có thể làm được nhiều hơn nữa. Cậu ấy có sự kết hợp của cá tính mạnh mẽ, phẩm chất kỹ thuật, tư duy nhanh nhạy. Tôi không thấy bất kỳ điểm yếu nào trong lối chơi của Verratti", HLV Arsene Wenger không tiếc lời khen ngợi cầu thủ 28 tuổi.
Nhiều người cho rằng tuyển Italy thi đấu quá mạo hiểm khi sử dụng 2 cầu thủ có khả năng giữ nhịp ở tuyến giữa và không cần một tiền vệ phòng ngự. Song, lời nhận định này không chính xác bởi Verratti và Jorginho thường thay phiên đảm nhiệm vai trò máy quét. Bằng tư duy nhạy bén của mình, Jorginho có thể xác định trái bóng sẽ đi đến đâu và dễ dàng hóa giải.
Theo WhoScored , ở vòng bảng, Jorginho có 2 pha tắc bóng trung bình mỗi trận, tung ra 79 đường chuyền. Tuyển Italy tổ chức phòng ngự bằng cách kiểm soát bóng. Đối thủ không thể ngăn cản những đường chuyền của "Azzurri" chỉ bằng cách kèm chặt một cầu thủ sáng tạo.
Nếu bóng trong chân các tuyển thủ Italy, đối thủ của họ không thể ghi bàn. Italy lập kỷ lục thế giới khi trải qua 1.168 phút không để thủng lưới cho đến khi bị tuyển Áo rút ngắn tỷ số trong chiến thắng 2-1 ở vòng 1/8 Euro 2020.
Các đối thủ thường cảm thấy mệt mỏi và chán nản khi phải theo đuổi những đường chuyền của tuyển Italy. Biết được điều này, Insigne và các đồng đội thường tung đòn kết liễu. Đó là lý do họ thường xuyên ghi những bàn thắng muộn. 7 trong tổng số 9 bàn thắng của họ tại Euro 2020 được ghi từ phút 52 trở đi.
Ở tuyển Italy, hậu vệ Leonardo Spinazzola thường xuyên dâng cao, khai thác khoảng trống ở cánh trái. Nicolo Barella và Insigne nhận nhiệm vụ chuyền bóng, pressing ngay trước hàng tiền vệ trong khi Immobile phụ trách việc ghi bàn.
Italy không phải là đội bóng 2 người. Tuy nhiên, thành bại của đội tuyển áo thiên thanh luôn phụ thuộc vào Jorginho và Verratti.
2h00 ngày 3/7 (giờ Hà Nội), tuyển Bỉ chạm trán Italy ở tứ kết Euro 2020. Đoàn quân của HLV Mancini sẽ gặp rất nhiều khó khăn bởi đối thủ của họ đang ngự trị trên ngôi đầu bảng xếp hạng FIFA.
Tuyển Italy khai màn Euro 2020 Đội bóng áo thiên thanh sẽ mang tới Euro 2020 những bất ngờ gì sau gần 3 năm huấn luyện viên Roberto Mancini nắm quyền và cải tổ "Azzurri"? "Italy, hãy cho chúng tôi được mơ mộng" là dòng tiêu đề được Gazzetta dello Sport sử dụng 2 ngày trước khi Azzurri chào Euro 2020 ngay trên sân nhà. Sân vận động chỉ...