Iran tuyên bố tiếp tục làm giàu uranium

Minh Phương21:07 09/02/2026

Iran tuyên bố việc công nhận quyền làm giàu uranium của nước này là then chốt để các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ có thể thành công.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi (Ảnh: AFP).

“Làm giàu uranium bằng không là điều chúng tôi không bao giờ chấp nhận. Vì vậy, chúng ta cần tập trung vào các cuộc thảo luận chấp nhận việc làm giàu bên trong Iran, đồng thời xây dựng lòng tin rằng hoạt động làm giàu đó là và sẽ chỉ phục vụ các mục đích hòa bình”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm 8/2 nói.

Các nhà ngoại giao Mỹ và Iran đã tiến hành đàm phán gián tiếp tại Oman vào hôm 6/2, nhằm khôi phục con đường ngoại giao trong bối cảnh Mỹ tăng cường triển khai hải quân gần Iran và Tehran tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công.

Iran và Mỹ đã tiến hành 5 vòng đàm phán hạt nhân vào năm ngoái, nhưng các cuộc thương lượng bị đình trệ chủ yếu do bất đồng về việc làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Iran, điều mà Mỹ coi là một con đường tiềm tàng dẫn tới vũ khí hạt nhân.

Tháng 6 năm ngoái, Mỹ đã tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào cuối chiến dịch ném bom kéo dài 12 ngày cùng với Israel.

Kể từ đó, Tehran cho biết họ đã dừng hoạt động làm giàu,. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích hòa bình.

Một nhà ngoại giao trong khu vực cho biết, Tehran sẵn sàng thảo luận về “mức độ và độ tinh khiết” của việc làm giàu uranium, cũng như các sắp xếp khác, miễn là Iran được phép làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình và được nới lỏng trừng phạt, song song với giảm leo thang quân sự.

Video đang HOT

“Sự kiên quyết của Iran đối với việc làm giàu không chỉ mang tính kỹ thuật hay kinh tế mà bắt nguồn từ khát vọng độc lập và phẩm giá. Không ai có quyền nói với dân tộc Iran rằng họ nên hay không nên có điều gì”, Ngoại trưởng Araqchi nói.

Ông cũng cho biết chương trình tên lửa của Iran chưa bao giờ nằm trong chương trình nghị sự mặc dù Mỹ muốn đưa vào khuôn khổ đàm phán.

Trong một bài đăng hôm nay, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết, các cuộc đàm phán với Mỹ là “một bước tiến”, và Tehran muốn các quyền của mình theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) được tôn trọng.

Ngày giờ và địa điểm của vòng đàm phán tiếp theo sẽ được xác định sau khi Iran tham vấn với Oman và có thể không diễn ra tại Muscat.

Dự báo chính sách của Nhật Bản dưới thời tân Thủ tướng Takaichi

Vào ngày 21/10, lịch sử chính trường Nhật Bản sang trang khi Quốc hội nước này bầu bà Sanae Takaichi làm Thủ tướng, đánh dấu lần đầu tiên một phụ nữ nắm giữ vị trí cao nhất trong chính phủ.

Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (Ảnh: Reuters).

Bà Takaichi, 64 tuổi, lên nắm quyền trong bối cảnh đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền đối mặt những mất mát lớn trong cuộc bầu cử hồi tháng 7, dẫn đến việc đảng này phải liên minh với đảng Duy Tân để duy trì đa số mong manh.

Là chính trị gia bảo thủ cứng rắn, từng được mệnh danh là "người đàn bà thép" và ngưỡng mộ cựu Thủ tướng Anh Margaret Thatcher, bà Takaichi hứa hẹn sẽ dẫn dắt Nhật Bản theo hướng ưu tiên lợi ích quốc gia, tăng cường quốc phòng và phục hồi kinh tế.

Sự kiện này mở ra những dự báo về thay đổi chính sách sâu rộng tại Nhật Bản. Dựa trên lịch sử chính trị của bà Takaichi, với hơn 30 năm kinh nghiệm, từng giữ các vị trí như Bộ trưởng An ninh Kinh tế (2022-2024) và Bộ trưởng Nội vụ (2014-2017, 2019-2020), cùng các tuyên bố tranh cử, nhiều chuyên gia đưa ra dự báo chính sách của Nhật Bản dưới thời tân Thủ tướng.

Hướng tới một Nhật Bản tự chủ hơn

Dưới thời Thủ tướng Takaichi, chính sách đối ngoại của Nhật Bản có thể chuyển hướng mạnh mẽ về phía bảo thủ, nhấn mạnh an ninh quốc phòng và lập trường cứng rắn đối với các thách thức khu vực.

Bà Takaichi, từng là học trò thân cận của cố Thủ tướng Shinzo Abe, được xem là "người thừa kế" di sản của ông Abe trong việc thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp 1947 - cụ thể là Điều 9, vốn cấm Nhật Bản duy trì lực lượng quân sự tấn công. Theo tài liệu của LDP do bà soạn thảo, Nhật Bản cần nâng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP vào năm 2027, từ mức 1,5% hiện tại (43.000 tỷ yên, tương đương 280 tỷ USD). Điều này nhằm đối phó với điều mà bà Takaichi thường mô tả là "các mối đe dọa hiện hữu".

Trong quan hệ với Mỹ, bà Takaichi ủng hộ tăng cường liên minh Tokyo -Washington, nhưng với tinh thần tự chủ hơn. Bà từng phát biểu: "Chúng ta không thể phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ về mọi thứ", phản ánh lo ngại về chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Tổng thống Donald Trump. Chuyến thăm của ông Trump đến Tokyo vào cuối tuần này (dự kiến từ 25-27/10) sẽ là thử thách đầu tiên.

Theo Emma Chanlett-Avery, Giám đốc phụ trách chính trị-an ninh tại Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, "Việc điều hướng quan hệ với ông Trump là thách thức lớn đối với bất kỳ lãnh đạo nào", vì ông Trump có thể yêu cầu Nhật Bản tăng chi phí cho các căn cứ Mỹ (hiện chiếm 2 tỷ USD/năm). Bà Takaichi dự kiến sẽ đàm phán lại thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật trị giá hơn 500 tỷ USD, nhằm bảo vệ ngành sản xuất nội địa khỏi hàng rào thuế quan của Mỹ.

Đối với Trung Quốc và Triều Tiên, chính sách của bà Takaichi được dự báo sẽ "cứng rắn hơn bao giờ hết". Theo Forbes, bà từng đến thăm đền Yasukuni - địa điểm được coi là biểu tượng quá khứ quân phiệt của Nhật Bản, khiến Trung Quốc và Hàn Quốc phản đối mạnh mẽ.

Ông Tomohiko Taniguchi, cố vấn của ông Abe, đánh giá: "Bà Takaichi sẽ thúc đẩy đầu tư quốc phòng để chống lại sự mở rộng hàng hải của Trung Quốc, nhưng con đường của bà sẽ gập ghềnh do liên minh mong manh trong Quốc hội". Với Triều Tiên, bà ủng hộ tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa, đặc biệt sau vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo mới của Bình Nhưỡng vào tháng 9.

Với Hàn Quốc, quan hệ Nhật - Hàn có thể căng thẳng do lập trường lịch sử của bà Takaichi. Tuy nhiên, theo phân tích của Viện Carnegie Endowment, bà Takaichi có thể duy trì chính sách "ngoại giao con thoi" với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung để củng cố hợp tác ba bên với Mỹ.

Về tổng thể, chính sách đối ngoại dưới thời bà Takaichi dự kiến sẽ thúc đẩy chính sách "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở" (FOIP), với ngân sách quốc phòng tăng 10% trong năm tài khóa 2026 (từ 8.700 tỷ yên hiện tại).

Chính sách đối nội: "Sanaenomics" và thách thức xã hội

Thủ tướng Sanae Takaichi và các thành viên nội các ra mắt ngày 21/10 (Ảnh: Reuters).

Về đối nội, tân Thủ tướng Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tập trung vào phục hồi kinh tế qua mô hình "Sanaenomics" - phiên bản nâng cấp của "Abenomics" dưới thời ông Abe. Ba trụ cột chính bao gồm: nới lỏng tiền tệ (giữ lãi suất thấp), chi tiêu công mạnh mẽ (tăng đầu tư hạ tầng lên 15.000 tỷ yên/năm) và cải cách cơ cấu (hỗ trợ công nghệ cao như năng lượng hạt nhân và an ninh mạng).

Bà Takaichi cũng ủng hộ tăng lương và trợ cấp để cải thiện đời sống, nhắm đến mức lương tối thiểu trung bình 1.500 yên/giờ vào năm 2030 (từ 1.000 yên hiện tại).

Về an ninh kinh tế, bà đề xuất "Đạo luật An ninh Kinh tế Toàn diện" để ngăn chặn rò rỉ công nghệ sang Trung Quốc, đặc biệt từ sinh viên và kỹ sư nước ngoài. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu, khi Nhật Bản đã hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ năm 2023.

Về nhập cư, chính sách của Nhật Bản được dự báo sẽ thắt chặt hơn. Bà Takaichi từng tuyên bố rằng "những người nhập cư vì lý do kinh tế giả dạng tị nạn sẽ bị trục xuất", và đề xuất cơ quan mới để xử lý visa quá hạn và du lịch quá tải. Với dân số già hóa (29% dân số trên 65 tuổi năm 2025), Nhật Bản cần lao động nước ngoài (hiện khoảng 2 triệu người), nhưng bà ưu tiên "sống chung có trật tự" với người dân địa phương.

Dù đầy tham vọng, chính quyền của bà Takaichi cũng đối mặt với thách thức lớn đó là liên minh yếu (đảng LDP cầm quyền chỉ có 191/465 ghế Hạ viện), có thể dẫn đến bế tắc lập pháp. Nợ công cao và lạm phát (2,5% năm 2025) có thể hạn chế chi tiêu.

Chuyên gia Julian Ryall từ DW cảnh báo: "Thủ tướng Takaichi phải cân bằng quan hệ với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump mà không phải hy sinh lợi ích "Nhật Bản trên hết". Nếu thành công, bà có thể đưa Nhật Bản trở lại đỉnh cao, nhưng thất bại có thể dẫn đến bầu cử sớm trước 2028.

Dưới thời Thủ tướng Takaichi, Nhật Bản dự kiến sẽ mạnh mẽ hơn về quốc phòng và kinh tế, nhưng phải đối phó với rủi ro địa chính trị và nội bộ. Sự lãnh đạo của bà không chỉ là cột mốc lịch sử mà còn là bài kiểm tra cho một Nhật Bản đang chuyển mình trong thế giới đầy biến động.

Bầu cử Hạ viện Nhật Bản: Chiến dịch tranh cử chính thức bắt đầuNgày 27/1, hoạt động vận động tranh cử cho cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản, dự kiến diễn ra ngày 8/2 tới, đã chính thức bắt đầu trên cả nước trong bối cảnh Thủ tướng Sanae Takaichi tìm kiếm sự ủng hộ của cử tri nhằm tiếp tục triển khai các chính sách kinh tế và an ninh của bà. Thủ tướng...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Chân dung giang hồ "Tài đen" cướp ngân hàng ở Gia Lai09:25

Trung Quốc phô diễn mẫu tiêm kích 'từng bắn hạ Rafale' ở Singapore01:35

18 ngày lẩn trốn "hơn phim hành động" của 2 tên cướp ngân hàng ở Gia Lai04:40

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Mỹ hồi sinh nhà máy điện hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh sau hơn 30 năm 'để bụi'

20:31:51 09/02/2026

Động thái này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính phủ liên bang Mỹ nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng trong nước cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng trưởng mạnh, vốn đòi hỏi nguồn điện ổn định và vận hành liên tục 2...

Nghi phạm bắn trung tướng Nga thú nhận là điệp viên Ukraine

17:52:01 09/02/2026

Nghi phạm Lyubomir Korba thú nhận được Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyển mộ và huấn luyện bắn súng ở Kiev trước khi nổ súng vào tướng quân đội Nga Vladimir Alekseyev.

Hàn Quốc: Rơi trực thăng quân sự, hai binh sĩ thiệt mạng

16:33:19 09/02/2026

Lục quân Hàn Quốc hiện đình chỉ toàn bộ hoạt động bay đối với dòng trực thăng AH-1S và thành lập một ủy ban điều tra đặc biệt để xác định nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn.

Động thái khác thường của ông Trump khi đàm phán về Iran và Ukraine

07:07:09 09/02/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện một bước đi khác thường khi sử dụng các lãnh đạo quân đội cho hoạt động ngoại giao cấp cao.

Ukraine tuyên bố "tắt nguồn" Starlink?

06:41:29 09/02/2026

Chuyên gia nhận định Nga vẫn còn các hệ thống liên lạc thay thế sau khi Ukraine tuyên bố đã phối hợp cùng công ty Mỹ SpaceX chặn kết nối Starlink của Moscow.

Tỷ phú đi lên từ nhặt sắt vụn, thưởng Tết 'tiền xếp thành núi' cho nhân viên

06:38:36 09/02/2026

Giữa lúc nhiều doanh nghiệp chật vật vì chi phí, buộc phải cắt giảm thưởng Tết, tại Trung Quốc lại tồn tại một tập đoàn mà mỗi dịp cuối năm, tiền thưởng được xếp thành từng núi ngay trong nhà máy.

Nhật Bản: Liên minh cầm quyền tiến gần tới chiến thắng áp đảo tại bầu cử Hạ viện

04:08:54 09/02/2026

Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh tuyết phủ nhiều khu vực của Tokyo và các thành phố lớn khác, khiến tốc độ bỏ phiếu trong ngày chậm hơn so với các kỳ bầu cử trước.

Iran đánh giá khả năng đạt thỏa thuận hạt nhân với Mỹ

04:06:39 09/02/2026

Nhà lãnh đạo Iran cũng nhấn mạnh đối thoại luôn là chiến lược được nước này lựa chọn để giải quyết các vấn đề bằng biện pháp hòa bình.

Chuyên gia Trung Đông đánh giá về khả năng Mỹ tấn công Iran sau cuộc đàm phán ở Oman

04:03:35 09/02/2026

Phát biểu tại một diễn đàn ở thủ đô Tehran, ông Araghchi nhấn mạnh: "Iran đã phải trả cái giá rất đắt cho chương trình hạt nhân hòa bình và việc làm giàu urani.

Thủ tướng Orban tuyên bố 'Ukraine là kẻ thù của Hungary', chỉ rõ lý do

03:58:28 09/02/2026

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã gọi Ukraine là kẻ thù do Kiev yêu cầu Hungary ngừng mua dầu và khí đốt của Liên bang Nga.

Mỹ dùng thuế quan làm đòn bẩy trong đàm phán thương mại với Ấn Độ

03:51:27 09/02/2026

Năng lượng đang trở thành một phần không tách rời trong đàm phán thương mại Mỹ - Ấn, nơi thuế quan được sử dụng như công cụ điều chỉnh hành vi kinh tế và địa chính trị.