Iran nêu điều kiện mở eo biển Hormuz, đáp trả lệnh ngừng bắn

Quan chức Iran tuyên bố việc mở lại eo biển Hormuz sẽ không thể thực hiện nếu thỏa thuận ngừng bắn còn bị vi phạm.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf (Ảnh: Getty).

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 22/4 tuyên bố quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ có ý nghĩa nếu lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran được dỡ bỏ và các hành động thù địch ở Li Băng chấm dứt.

Ông Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán Iran, khẳng định việc mở lại eo biển Hormuz sẽ là “bất khả thi” chừng nào Mỹ và Israel còn vi phạm “nghiêm trọng” thỏa thuận ngừng bắn, bao gồm việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran.

“Một lệnh ngừng bắn toàn diện chỉ có ý nghĩa khi nó không bị vi phạm bởi lệnh phong tỏa hải quân và việc bắt “nền kinh tế toàn cầu làm con tin”. Ngoài ra, các hành động gây hấn của phe theo chủ nghĩa phục quốc Do thái cần phải chấm dứt trên tất cả mặt trận”, ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội X.

Quan chức Iran cho rằng Mỹ và Israel “đã không đạt được mục tiêu của họ thông qua hành động gây hấn quân sự, và họ cũng sẽ không đạt được điều đó thông qua hành vi bắt nạt”.

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố Mỹ sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn cũ hết hiệu lực sau 2 tuần.

Theo nguồn tin của Axios, chính quyền Tổng thống Trump dự định chỉ cho Iran vài ngày để quay lại bàn đàm phán, nếu không các cuộc xung đột có thể tiếp diễn.

Nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump “sẵn sàng gia hạn thêm 3-5 ngày ngừng bắn” để Iran quyết định xem có muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ hay không. Một quan chức Mỹ lưu ý rằng việc gia hạn ngừng bắn “sẽ không kéo dài vô thời hạn”.

Nguồn tin tiết lộ Tổng thống Trump muốn đạt được thỏa thuận với Iran càng sớm càng tốt và hy vọng áp lực của hạn chót sẽ buộc phía Iran phải ngồi vào bàn đàm phán trước khi lệnh ngừng bắn hết hạn.

Tuy nhiên, các phụ tá hàng đầu của Tổng thống Trump tin rằng có những rạn nứt trong nội bộ lãnh đạo Iran, và phía Iran không đạt được sự đồng thuận về lập trường của họ để trao quyền cho các nhà đàm phán hoàn tất thỏa thuận.

Tổng thống Trump tin rằng việc Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz trong khi các cuộc đàm phán diễn ra. Tuy nhiên, đội ngũ của nhà lãnh đạo Mỹ cũng thừa nhận khi lệnh phong tỏa càng kéo dài, nền kinh tế thế giới càng chịu nhiều thiệt hại, các nguồn tin cho biết thêm.

Theo đài truyền hình nhà nước Iran, Tehran không có ý định công nhận việc Washington đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn, mà sẽ hành động phù hợp với lợi ích quốc gia.

Trong khi đó, ông Mahdi Mohammadi, cố vấn của Chủ tịch Quốc hội Iran, cho rằng việc Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn chỉ là chiêu bài nhằm cho phép Washington chuẩn bị cuộc tấn công bất ngờ vào Iran. Theo ông Mohammadi, với tư cách là “bên thua cuộc”, Mỹ “không thể áp đặt các điều khoản của mình” với Iran.

Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).

Tổng thống Trump tuyên bố Iran đang mất “500 triệu USD mỗi ngày” do lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran. Ông cũng cảnh báo Iran đang đối mặt với “thảm họa kinh tế”.

Eo biển Hormuz, nút giao chiến lược, nơi 20% lượng dầu xuất khẩu của thế giới và 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua.

Eo biển này đã bị Iran phong tỏa một phần sau khi Mỹ và Israel phối hợp không kích Iran từ cuối tháng 2.

Ngày 17/4, Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz cho vận tải thương mại, vài tuần sau khi khu vực này bị đóng cửa đối với các tàu thuyền liên quan đến Mỹ và các đồng minh. Tuy nhiên, Tehran sau đó đóng cửa eo biển trở lại, với lý do Mỹ vẫn tiếp tục chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran.