Intel và Nvidia vừa khơi mào cuộc chiến toàn cầu mới

Trong khi Nvidia tung ra bộ đôi vi xử lý CPU Vera và RTX Spark với PC, Intel cũng đáp trả bằng các dòng CPU và GPU trung tâm dữ liệu nhằm thách thức ngôi vương AI của đối thủ.

Tại triển lãm Computex 2026, câu chuyện mới mà nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang kể lại không còn chỉ xoay quanh GPU.

Nvidia tuyên bố sẽ gia nhập thị trường chip xử lý máy tính với RTX Spark. Dự kiến xuất hiện từ mùa thu năm nay, dòng chip mới sẽ cạnh tranh trực tiếp với Intel và AMD.

Ngay sau đó, phía Intel đã đáp trả khi ra mắt CPU trung tâm dữ liệu Xeon 6 288 nhân, tiến trình 18A và GPU trung tâm dữ liệu Crescent Island với 160 GB VRAM cùng tản nhiệt bằng không khí.

Cuộc chiến chip toàn cầu

Kể từ khi làn sóng AI bùng nổ, bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia gần như là tâm điểm lớn nhất của giới công nghệ về cơ sở hạ tầng AI.

Tuy nhiên, lần này thứ khiến giới công nghệ chú ý là Vera – dòng bộ xử lý trung tâm (CPU) trung tâm dữ liệu tự phát triển đầu tiên của Nvidia, đã chính thức được trình làng.

Vera – CPU tùy chỉnh đầu tiên của Nvidia được thiết kế chuyên biệt cho việc điều phối Agentic AI, gọi công cụ và quản lý ngữ cảnh dài. Ảnh: Nvidia.

Đứng trên sân khấu, Jensen Huang tuyên bố “đây là lần đầu tiên sau 40 năm, dòng sản phẩm PC được thiết kế lại toàn diện”.

Ngồi dưới khán đài là các giám đốc điều hành cấp cao toàn cầu của Microsoft, Dell, HP, Lenovo và Asus – những công ty sẽ tung ra các mẫu laptop trang bị chip Nvidia RTX Spark vào mùa thu năm nay.

Với tư cách là bá chủ GPU toàn cầu, Nvidia dường như đã trực tiếp “khiêu chiến” vào sân nhà của Intel là thị trường CPU và PC. Ở chiều ngược lại, Intel, gã khổng lồ của thế giới về mảng CPU, cũng đang nhắm tới miếng bánh thị phần điện toán AI của Nvidia.

Động thái mới nhất của hai ông lớn này lập tức khiến thị trường trung tâm dữ liệu rơi vào thế hỗn loạn. Vì sao hai gã khổng lồ này lại quyết định tấn công trực diện vào “sân nhà” của đối phương?

Thực tế, trong quá khứ, Hơn 10 năm trước, Nvidia từng thất bại khi phát triển chip cho thiết bị di động và PC. Năm 2011, công ty công bố Project Denver tại CES, đánh dấu lần đầu tiên Jensen Huang công khai lấn sân sang lĩnh vực này.

Năm 2012, Microsoft tung ra Surface RT trang bị chip Tegra 3 của Nvidia, và tiếp nối là Surface 2 dùng Tegra 4 vào năm 2013. Đây là những nỗ lực đầu tiên đưa kiến trúc ARM SoC của Nvidia vào hệ sinh thái Windows PC.

Intel đáp trả với CPU trung tâm dữ liệu Xeon 6 288 nhân, tiến trình 18A. Ảnh: Intel.

Thế nhưng, do hệ sinh thái Windows RT chưa trưởng thành và khả năng tương thích ứng dụng quá kém, Nvidia cuối cùng phải ngậm ngùi nhận lấy thất bại.

Trong khi đó, CPU (đặc biệt là kiến trúc x86) của Intel cho đến nay vẫn là nền tảng của toàn bộ hệ thống điện toán.

Hệ sinh thái x86 đã tỏ ra vững chắc hàng thập kỷ, mang lại tệp khách hàng đồ sộ và vô số phần mềm doanh nghiệp được tối ưu hóa cho dòng Xeon là những lợi thế mà AMD hay Nvidia không thể ngày một ngày hai mà sao chép được.

Quyết định sống còn với Nvidia

Ở chiều ngược lại, khi quay trở lại với PC, gã khổng lồ GPU được kỳ vọng lớn nhờ nguồn lực dồi dào. QQ nhận định có 3 lý do để Nvidia phải trở lại với mảng PC.

Thứ nhất, thị trường bán GPU dường như đã chạm trần. Nvidia hiện nắm giữ hơn 80% thị phần GPU toàn cầu và hơn 90% thị trường chip huấn luyện AI.

Dù những con số này thể hiện sức mạnh tuyệt đối, nhưng “mức trần” đã hiện rõ trước mắt. Điều này đồng nghĩa với việc Nvidia không còn nhiều không gian để tăng trưởng ở mảng này.

Tiếp theo, AI trên PC là cánh cổng hoàn toàn mới. Logic của PC truyền thống là CPU làm kép chính, GPU làm kép phụ, với mọi phần mềm thiết kế cho x86 và CPU lo khâu điều phối.

Intel là kẻ định nghĩa hệ sinh thái này, trong khi Nvidia từ trước này vẫn chỉ được biết đến với tư cách “card đồ họa tăng cường”.

Tuy nhiên, để tích hợp AI vào PC sẽ là câu chuyện khác. Khi đó, chiếc máy tính sẽ trở thành thiết bị chạy AI cục bộ, và lúc này năng lực tính toán song song của GPU trở thành chìa khóa.

Nvidia nắm trong tay hệ sinh thái CUDA, công nghệ GPU mạnh nhất và cũng là chuỗi công cụ quen thuộc nhất với giới lập trình AI. Các lập trình viên sẽ không cần xây dựng hệ sinh thái từ đầu mà chỉ cần đóng gói năng lực AI hiện có vào một hình thái phù hợp cho PC.

Với RTX Spark, Nvidia muốn “hiện đại hóa” PC trong thời đại AI và tác nhân (agent). Ảnh: Nvidia.

Cuối cùng là bài học từ Apple M-Series. Apple đã từng chứng minh khi nắm trong tay quyền định nghĩa cả phần cứng lẫn phần mềm sẽ tạo ra trải nghiệm mà đối thủ không thể sao chép.

Nvidia đang đi theo đúng mô hình này với bộ ba thiết bị PC, laptop, workstation tương thích với cả Windows, CUDA và Tensor Core.

Theo Nvidia, Microsoft sẽ sửa đổi lại giao diện Windows taskbar để tối ưu hóa. Trong khi đó, hàng trăm nhà phát triển phần mềm và game đã đồng ý sẽ thực hiện biến thể tùy chỉnh mới với kiến trúc ARM, trong khi Adobe đang “tái cấu trúc từ nền tảng” Photoshop cùng Premiere để tương thích với RTX Spark.

Thị trường chip cho trung tâm dữ liệu năm 2026 đang vẽ nên một bức tranh chưa từng có trong lịch sử. Nvidia đang chuyển mình từ vị thế bá chủ GPU thành nhà cung cấp nền tảng tính toán cấp hệ thống, với tham vọng đã được thể hiện qua RTX Spark và Vera CPU

Intel cũng phản công mạnh mẽ bằng Xeon 6 và Crescent Island, tìm kiếm sự đột phá trong kiến trúc và tiến trình.

Không kém cạnh hai đối thủ trực tiếp, AMD tiến bước vững chãi trên cả mặt trận CPU và GPU, dùng hệ sinh thái Helios và ROCm để mở ra hướng đi mới so với Intel và Nvidia.

Đây là cuộc chiến định đoạt quyền thống trị nền kinh tế kỹ thuật số trong thập kỷ tới. Bất cứ ai giành được cơ sở hạ tầng điện toán trong kỷ nguyên tác nhân (agent) AI sẽ chiếm lĩnh vị trí trung tâm của thời đại điện toán tiếp theo.

Tuy nhiên, các biến số vẫn còn đó. Lạm phát chip đang đẩy chi phí toàn ngành lên cao, sự căng thẳng của chuỗi cung ứng khó có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Cuộc chiến kiến trúc giữa Arm và x86 vẫn chưa ngã ngũ, cộng thêm những biến động về chính sách và sự trỗi dậy của các nhà sản xuất chip nội địa Trung Quốc.