Ia Ly và chuỗi điểm đến quyến rũ

Giữa núi rừng trùng điệp, đập thủy điện Ia Ly uốn cong như cánh cung ôm trọn lòng hồ xanh thẳm.

Từ công trình năng lượng đồ sộ ấy, một chuỗi điểm đến được mở ra với nhiều trải nghiệm mới, quyến rũ du khách.

Tham quan thủy điện, trải nghiệm nông nghiệp và nghỉ dưỡng

Bên dòng Sê San giữa núi rừng hùng vĩ, Nhà máy thủy điện Ia Ly như một điểm nhấn hài hòa với cảnh quan thiên nhiên. Con đập của nhà máy dài gần 1 km, cao gần 70 m uốn cong hình vòng cung, ôm trọn lòng hồ rộng lớn nằm giữa những dãy núi trập trùng.

Không chỉ gây ấn tượng ở quy mô bên ngoài, công trình thủy điện này còn khiến nhiều du khách kinh ngạc bởi hệ thống ngầm độc đáo nằm sâu trong lòng núi. Từ cửa hầm xuyên qua lòng núi dài khoảng 600 m, không gian rộng lớn của nhà máy dần hiện ra với những tổ máy phát điện khổng lồ, trở thành công trình ngầm thủy điện lớn nhất Việt Nam.

Đập thủy điện Ia Ly trở thành điểm checkin hấp dẫn nhiều người. Ảnh: Phạm Ân

Trước khi con đập được xây dựng, nơi đây từng có thác H’Ly hùng vĩ cao gần 40 m. Ngày nay, dòng thác ấy đã hóa thân thành lòng hồ rộng hơn 64 km. Từ trên đập nhìn xuống, mặt hồ xanh biếc trải dài giữa trập trùng núi rừng, vừa gợi vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ vừa khiến du khách thán phục trí tuệ và sức lao động của con người.

Ông Nguyễn Phúc Vân – một Việt kiều Mỹ trở về thăm quê hương sau hơn 50 năm chia sẻ sau chuyến tham quan: “Nhà máy thủy điện Ia Ly nằm giữa cảnh quan núi rừng tuyệt đẹp. Khi tận mắt chứng kiến công trình này, chúng tôi cảm thấy rất tự hào về sự phát triển của đất nước”.

Du khách tham quan Nhà máy thủy điện Ia Ly. Ảnh: Minh Châu

Vùng đất Ia Ly còn mở ra những trải nghiệm sinh thái và nông nghiệp độc đáo. Từ Farmstay Sâm Phát (xã Ia Ly), du khách thức dậy giữa tiếng suối reo, chim hót và hương hoa cà phê, sầu riêng bảng lảng trong gió sớm. Từ khu farmstay nhìn ra xa là con đập thủy điện sừng sững giữa lưng chừng núi, phía dưới là mặt hồ mênh mang giữa mây trời cao nguyên.

Trang trại rộng hơn 12 ha, trong đó gần 10 ha trồng các giống sầu riêng nổi tiếng. Đây đang trở thành một mô hình du lịch nông nghiệp đặc thù, nơi du khách vừa trải nghiệm trái cây đặc sản, vừa nghỉ dưỡng giữa không gian xanh của núi rừng và sông hồ. Theo ông Nguyễn Chất Sâm – chủ Farmstay Sâm Phát, để giữ chân du khách lâu hơn tại Ia Ly, cần phát triển thêm nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với thiên nhiên và văn hóa địa phương.

“Chúng tôi tập trung cho du khách trải nghiệm sâu văn hóa của đồng bào địa phương, kết hợp với các hoạt động nông nghiệp và khám phá cảnh quan. Ngoài nghỉ dưỡng tại farmstay, du khách có thể tham quan nhà máy thủy điện Ia Ly, trekking thác Công Chúa, thưởng thức cà phê đặc sản tại các trang trại xung quanh” – ông Sâm cho biết.

Nhờ vị trí cách trung tâm Pleiku khoảng 40 km và nằm gần các danh thắng như Biển Hồ, chùa cổ Bửu Minh, hàng thông trăm tuổi, xã Ia Ly có nhiều thuận lợi để kết nối thành các hành trình du lịch khám phá phía Tây Gia Lai.

Chạm vào tầng sâu văn hóa Tây Nguyên

Cách Farmstay Sâm Phát không xa là Làng du lịch cộng đồng Ia Mơ Nông (xã Ia Ly), nơi du khách có thể chạm đến tầng sâu văn hóa đặc sắc của người Jrai. Theo chị H’Uyên Niê – Phó Trưởng Ban quản lý làng du lịch cộng đồng, từ đầu năm 2026, làng đã mở rộng thêm một số hoạt động trải nghiệm theo hướng đi sâu khám phá văn hóa Jrai.

Các nữ nghệ nhân đã khôi phục nghề trồng bông, xe sợi, nhuộm màu tự nhiên trước khi đưa lên khung để dệt nên những tấm thổ cẩm với hoa văn bắt mắt. “Du khách không chỉ xem nghệ nhân dệt vải mà còn được tìm hiểu toàn bộ quy trình của nghề truyền thống, từ trồng bông, kéo sợi đến dệt thổ cẩm” – chị H’Uyên cho biết.

Du khách tìm hiểu về nhà mồ gắn với lễ pơ thi (bỏ mả) của người Jrai tại Làng du lịch cộng đồng Ia Mơ Nông. Ảnh: Minh Châu

Đón đầu dòng khách trong Năm Du lịch Quốc gia 2026, Làng du lịch cộng đồng Ia Mơ Nông đã xây dựng tour trải nghiệm 2 ngày 1 đêm. Lâu nay khách đến làng nhưng ít khi ở lại lâu, trong khi doanh thu chủ yếu đến từ lưu trú và ẩm thực. Năm Du lịch Quốc gia 2026 là cú hích để làng mạnh dạn triển khai tour mới, kéo dài thời gian lưu trú cho du khách.

Những trải nghiệm trên giúp du khách cảm nhận rõ hơn đời sống văn hóa của cộng đồng Jrai. Ngoài ra, du khách còn có thể tìm hiểu nhà mồ và các nghi lễ truyền thống như lễ pơ thi (bỏ mả), lễ ăn trâu – những nghi lễ vẫn được cộng đồng gìn giữ như một phần quan trọng trong đời sống văn hóa.

Theo các DN du lịch, sự kết nối giữa farmstay, làng du lịch cộng đồng và các điểm tham quan đang dần hình thành chuỗi trải nghiệm khá hoàn chỉnh cho du khách đến Ia Ly. Trước kỳ vọng dòng khách tăng mạnh trong Năm Du lịch Quốc gia 2026, DN và cộng đồng địa phương đang chủ động nâng cấp cơ sở lưu trú, hoàn thiện sản phẩm và chuẩn bị nguồn nhân lực. Với sự liên kết này, “vùng đất ánh sáng” bên dòng Sê San hứa hẹn trở thành điểm dừng chân hấp dẫn, đa trải nghiệm trên bản đồ du lịch Tây Nguyên.