Hỏa mù margin

NĐT rất kỳ vọng khi đã có các quy định của cơ quan quản lý và những thông lệ trên TTCK, bằng chính sách margin (giao dịch ký quỹ, hiểu đơn giản là tỷ lệ đòn bẩy trong cho vay) của các CTCK sẽ phải rõ ràng, nhưng trong thực tế lại khác hẳn.

Những thông đến margin, đặc biệt là margin VIP, có thể ví như hỏa mù với các NĐT.

Hơn 10 ngày trước, một CTCK ở tốp đầu đã tiến hành nâng cấp hệ thống phần mềm của mình để xử lý nhanh hơn, giao diện bắt mắt hơn. Độc đáo hơn là hệ thống mới lại tự động cấp thêm sức mua cho NĐT để vượt tỷ lệ thông thường 1:1 (có 1 đồng được vay tối đa 1 đồng) lên thành 4:6 (có 4 đồng được vay đến 6 đồng).

Thắc mắc với nhân viên của CTCK này, câu trả lời nhận được là “lỗi kỹ thuật”, và cho biết thêm có nơi còn cho margin đến 2:8, nên 4:6 cũng là bình thường. Tất nhiên với những ai thích sử dụng margin, cộng với thị trường đang ở xu hướng tăng, đây là cơ hội khó từ chối, tự nhiên có thêm sức mua cứ thoải mái đặt lệnh.

Vài ngày sau, nhân viên môi giới thông báo đưa margin về tỷ lệ 1:1 như cũ, những ai lỡ đẩy lên 4:6 khi nào bán sẽ điều chỉnh, còn đang giữ CP không ảnh hưởng đến tỷ lệ nợ/vốn theo quy định sẽ không bị giải chấp. Thật khó để biết CTCK này vô tình hay cố ý xé rào margin, nhưng cũng để ngỏ một loạt vấn đề và tất nhiên là cả rủi ro.

Thứ nhất, theo quy định hiện hành tỷ lệ margin là 1:1, nhưng vài tháng trước xu hướng giảm tỷ lệ cho vay, thậm chí còn xuất hiện thành 6:4 (có 6 đồng chỉ được vay 4 đồng). Như vậy việc CTCK trên có tỷ lệ cho vay cao phải chăng là sự thử nghiệm các giải pháp thuần túy hay chuẩn bị cho một dịch vụ, sản phẩm nào?

Thứ hai, nếu do lỗi phần mềm rõ ràng công tác quản trị công nghệ của CTCK có vấn đề. Thử nghiệm tất nhiên có nhiều rủi ro, trong khi margin là hoạt động có tính nhạy cảm, có thể ảnh hưởng đến khách, bởi margin cao đồng nghĩa với rủi ro thua lỗ lớn. Dù có thể đây chỉ là sự cố, nhưng nếu NĐT tăng tỷ lệ vay, CTCK sẽ thu lãi đáng kể, bất chấp NĐT có lãi hay không.

Thứ ba, khi CTCK thông qua môi giới để tương tác với khách hàng mà không có thông tin chính thức trên toàn hệ thống, nên không rõ quyền lợi và ảnh hưởng của từng người sẽ ra sao. Ngoài ra, những việc như CTCK thông báo CP này không được vay margin vì hết room cho vay; hay chính sách cho vay của CTCK đang siết lại, mong khách hàng thông cảm cũng rất thường xuất hiện. Những quyết định này rất đột ngột, bất ngờ và cũng rất mập mờ, khó để kiểm chứng.

Theo Văn Phương

Sài Gòn đầu tư tài chính