Giảm cân giúp cải thiện sức khỏe như thế nào?

Béo phì là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Trọng lượng cơ thể dư thừa trong thời gian dài khiến các khớp chịu áp lực lớn, dễ bị bào mòn, sưng viêm và đau nhức, đặc biệt là khớp gối.

Lợi ích của việc giảm cân

Dưới đây là những lợi ích thiết thực mà giảm cân mang lại cho sức khỏe:

• Giảm đau nhức xương khớp

Cân nặng dư thừa làm tăng áp lực lên các khớp, đẩy nhanh quá trình thoái hóa sụn. Khi bề mặt sụn khớp bị mài mòn và tổn thương, người bệnh sẽ xuất hiện tình trạng đau nhức, cứng khớp.

Một nghiên cứu trên người lớn tuổi thừa cân, béo phì mắc viêm khớp gối cho thấy: sau 18 tháng áp dụng chế độ ăn kiêng kết hợp tập luyện, nhóm giảm ít nhất 20% trọng lượng cơ thể có mức viêm thấp hơn (IL – 6 giảm), ít đau hơn và khả năng đi bộ trong bài kiểm tra 6 phút được cải thiện rõ rệt so với nhóm chỉ giảm dưới 5% cân nặng.

• Cải thiện sức khỏe tim mạch

Ở người béo phì, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu nuôi cơ thể, làm tăng áp lực lên thành mạch và gia tăng cholesterol “xấu” (LDL). Giảm cân giúp giảm gánh nặng cho tim, từ đó hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như suy tim, bệnh động mạch vành, rung nhĩ và đột tử.

• Giảm nguy cơ đột quỵ

Thừa cân, béo phì là nguyên nhân phổ biến gây tăng huyết áp – yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Khi huyết áp cao kéo dài, thành mạch máu trở nên dày và kém đàn hồi, dễ hình thành cục máu đông. Giảm cân giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ đột quỵ.

• Giảm nguy cơ ngưng thở khi ngủ

Người béo phì thường bị ngưng thở khi ngủ do mỡ tích tụ ở vùng cổ gây cản trở hô hấp, khiến người bệnh phải thức giấc nhiều lần trong đêm. Giảm cân tuy không loại bỏ hoàn toàn tình trạng này nhưng có thể cải thiện đáng kể chất lượng hô hấp khi ngủ.

Để giảm cân an toàn cần xây dựng lối sống khoa học.

• Cải thiện chất lượng giấc ngủ

Bên cạnh việc giảm nguy cơ ngưng thở khi ngủ, giảm cân còn giúp giấc ngủ sâu và ngon hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần giảm khoảng 5% trọng lượng dư thừa đã có thể cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, người béo phì cũng cần duy trì thói quen ngủ đúng giờ, tránh thức khuya hoặc ngủ quá nhiều.

• Giảm huyết áp

Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn cầu. Béo phì gây tăng huyết áp thông qua nhiều cơ chế phức tạp liên quan đến chuyển hóa, chức năng thận và rối loạn nội tiết. Giảm cân giúp hạn chế các yếu tố này, hỗ trợ kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn.

• Cải thiện ham muốn tình dục

Béo phì làm tăng globulin liên kết hormone sinh dục (SHBG), khiến lượng testosterone tự do trong cơ thể giảm, từ đó làm suy giảm ham muốn tình dục. Việc giảm cân giúp cân bằng hormone, cải thiện chức năng và nhu cầu sinh lý.

• Giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ

Nhiều nghiên cứu cho thấy béo phì và kháng insulin là yếu tố nguy cơ chính gây gan nhiễm mỡ. Giảm cân giúp làm giảm lượng chất béo trung tính trong gan. Cụ thể, giảm 5%, 11% và 16% trọng lượng cơ thể có thể làm giảm triglyceride trong gan lần lượt là 13%, 52% và 65%. Như vậy, cân nặng giảm càng nhiều thì nguy cơ gan nhiễm mỡ càng thấp.

• Giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2

Mỡ thừa tiết ra các chất gây viêm và làm giảm độ nhạy insulin – hormone điều chỉnh đường huyết. Chỉ cần giảm khoảng 5% cân nặng cũng có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.

• Giảm nguy cơ mắc ung thư

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, béo phì có liên quan đến ít nhất 13 loại ung thư. Dù một số kết quả nghiên cứu còn chưa thống nhất, nhiều bằng chứng cho thấy béo phì làm tăng nguy cơ ung thư ở cả nam và nữ, trong đó nguy cơ ở nữ giới cao hơn. Do đó, giảm cân được xem là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc ung thư.

Một số lưu ý để giảm cân an toàn, hiệu quả

Để giảm cân an toàn, không lạm dụng thuốc hoặc các phương pháp truyền miệng, cần xây dựng lối sống khoa học:

• Ăn đúng bữa: Giúp cơ thể đốt calo hiệu quả hơn, giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế ăn vặt giàu đường, chất béo.
• Tăng cường rau xanh và trái cây: Đây là nguồn chất xơ, vitamin và khoáng chất dồi dào, ít calo, hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
• Tập thể dục thường xuyên: Kết hợp dinh dưỡng hợp lý và vận động là yếu tố then chốt trong giảm cân. Tập luyện giúp đốt cháy calo dư thừa, tăng sức bền và cải thiện sức khỏe tổng thể.
• Uống đủ nước: Đôi khi cơ thể nhầm lẫn giữa cảm giác đói và khát. Uống nước giúp hạn chế ăn quá mức và hỗ trợ chuyển hóa.
• Sử dụng đĩa nhỏ: Giúp kiểm soát khẩu phần ăn tốt hơn. Nên ăn chậm, tập trung vào bữa ăn để tránh nạp quá nhiều thức ăn.