“Giải cứu” bia cổ hơn 300 năm bị trưng dụng làm tường rào nhà dân

Tấm bia cổ hơn 300 năm trong quần thể di tích lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia tại xã Thọ Phú, tỉnh Thanh Hóa đã được địa phương “giải cứu” sau nhiều năm bị trưng dụng làm tường rào nhà dân.

Ngày 13/4, lãnh đạo UBND xã Thọ Phú (tỉnh Thanh Hóa) cho biết đơn vị đã tổ chức cải tạo, tháo dỡ bức tường rào cạnh tấm bia cổ hơn 300 năm thuộc quần thể Di tích lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia Lê Thì Hiến.

Trước đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa đã có văn bản chỉ đạo về việc kiểm tra, xử lý tình trạng 2 tấm bia đá trong quần thể Di tích lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia Lê Thì Hiến bị “lãng quên”, trưng dụng làm tường rào nhà dân suốt nhiều năm.

Bia đá cổ hơn 300 năm bị trưng dụng làm tường rào nhà dân (Ảnh: Thanh Tùng).

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, quần thể Di tích lịch sử – nghệ thuật Lê Thì Hiến gồm 2 khu vực: lăng mộ, bia thờ Lê Thì Hiến và Từ Vũ thờ Lê Thì Hải.

Khu vực Từ Vũ là nơi thờ danh tướng Lê Thì Hải thời Lê Gia Tông (1672-1675) và Lê Hy Tông (1676-1705). Khu vực này trước đây gồm ba ngôi nhà: chính điện thờ Lê Thì Hải, nhà bên tả thờ cha mẹ ông, nhà bên hữu thờ các vị khác.

Trong khuôn viên có 2 tấm bia đặt đối diện theo hướng Đông – Tây, cách nhau khoảng 45m, gồm: bia “Lê tướng công sự nghiệp huân danh”, dựng năm 1716, ca ngợi công đức và tài thao lược của Lê Thì Hải, bia “Vạn thế phụng tự bi ký”.

Kết quả kiểm tra ngày 23/3 cho thấy, 2 tấm bia nêu trên hiện nằm trong khu vực đất ở của hộ gia đình ông Dương Bá Hùng (thôn Thọ Long, xã Thọ Phú).

Tấm bia đã được “giải cứu” sau nhiều năm bị trưng dụng làm tường rào nhà dân (Ảnh: Hoàng Dương).

Trong đó, một tấm bia nằm trong khuôn viên sân vườn, cạnh khu vực chăn nuôi của gia đình; tấm bia còn lại được xây nối thành tường rào, giáp đường dân sinh.

Trước thực trạng trên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo UBND xã Thọ Phú tuyên truyền, vận động gia đình ông Hùng thường xuyên dọn dẹp vệ sinh môi trường, cải tạo mặt bằng, không gian khu vực xung quanh 2 tấm bia, dịch chuyển hệ thống tường rào phía cổng của gia đình tách khỏi tấm bia đá lớn.

Sở cũng đề nghị UBND xã Thọ Phú thực hiện các biện pháp bảo vệ, bảo quản, giới thiệu giá trị của hiện vật nói riêng và di tích nói chung, tạo môi trường, không gian cảnh quan phù hợp để phát huy giá trị, thuận lợi cho du khách và nhân dân tiếp cận, nghiên cứu, học tập, tham quan.

Địa phương cần nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch chung, kế hoạch sử dụng đất làm cơ sở thực hiện việc di dời, đền bù, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư cho hộ gia đình ông Hùng; lập dự án bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích theo đúng quy định hiện hành, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Tấm bia trong vườn nhà dân cũng được vệ sinh lại sau nhiều năm bị “lãng quên” (Ảnh: Hoàng Dương).

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Phú, cho biết địa phương đã tổ chức cải tạo khuôn viên, cảnh quan khu vực di tích tại vị trí đặt 2 tấm bia.

“Gia đình ông Dương Bá Hùng đã đồng thuận tháo dỡ phần tường rào xây dựng tiếp nối thân bia. Chúng tôi đang xây dựng tường bao bảo vệ quanh tấm bia, dọn vệ sinh, trồng hoa và cây xanh xung quanh khu vực di tích, tạo không gian sạch sẽ, thoáng mát”, ông Hùng nói.

Theo ông Hùng, đây là di tích cấp quốc gia nên trong quá trình cải tạo, địa phương luôn đảm bảo giữ gìn nguyên trạng giá trị di tích, không làm ảnh hưởng đến các yếu tố gốc. Tuy nhiên, về lâu dài, UBND xã đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét hỗ trợ kinh phí hoặc có kế hoạch tu bổ, trùng tu nhằm bảo vệ, phát huy giá trị của 2 tấm bia.

UBND xã Thọ Phú sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với thực tiễn, làm cơ sở thực hiện việc di dời, đền bù, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư cho gia đình ông Dương Bá Hùng.