EU ngỏ ý mời Canada làm “thành viên liên kết” đầu tiên

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết châu Âu muốn mở đường để Canada trở thành một “thành viên liên kết” đầu tiên của EU.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Canada Mark Carney (Ảnh: AFP).

Thủ tướng Mark Carney ngồi ở hàng ghế đầu lắng nghe khi bà von der Leyen trình bày những trụ cột chính nhằm tăng cường hợp tác giữa châu Âu và Canada tại Strasbourg, Pháp.

Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang, bà cho rằng 2 bên cần “khẩn trương định hình lại” quan hệ đối tác và vượt ra ngoài khuôn khổ của một thỏa thuận thương mại tự do.

“Tôi muốn cùng các bạn mở cánh cửa để Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của EU”, bà von der Leyen nói hôm 16/9, nhận được tràng pháo tay lớn từ các nghị sĩ.

Ông Carney sau đó gật đầu, đứng dậy khỏi ghế, tiến đến chỗ bà von der Leyen và ôm bà. Ông vẫy tay chào các nghị sĩ trong phòng họp trong giây lát trước khi trở lại chỗ ngồi.

“Chúng ta cùng chia sẻ một đại dương, một hệ giá trị, một cách nhìn thế giới. Và giờ đây, chúng ta cũng sẽ cùng xây dựng tương lai chung. Cảm ơn ông đã có mặt ở đây”, bà nói thêm.

Sau khi nhấn mạnh trật tự quốc tế đang thay đổi trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang châu Âu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói về tiềm năng của quan hệ Canada – châu Âu. “Đây không phải là một quan hệ đối tác chống lại bất kỳ ai khác, mà nhằm củng cố sức mạnh chung của chúng ta”, bà khẳng định.

Ông Carney có mặt tại Pháp trong tuần này nhằm thúc đẩy một liên minh chặt chẽ hơn với châu Âu, tập trung chủ yếu vào thương mại, quốc phòng và quan hệ giao lưu nhân dân.

Trong bài phát biểu, bà von der Leyen cho biết châu Âu muốn đưa quan hệ với Canada lên “mức cao nhất có thể”.

Khả năng Canada trở thành thành viên liên kết đã được đề cập vào tuần trước, khi Wall Street Journal dẫn các nguồn tin cho biết Canada đang xem xét khả năng gia nhập EU.

Ông Carney đã bác bỏ thông tin trên hôm 14/9, nói rằng Canada không tìm cách trở thành thành viên EU mà đang hướng tới một mô hình “liên minh đặc biệt” với khối kinh tế này.

Trong một tuyên bố, Văn phòng Thủ tướng Canada không làm rõ đề xuất để Ottawa trở thành thành viên liên kết của EU, mà tập trung vào những phát biểu khác của bà von der Leyen về việc hình thành quan hệ đối tác.

“Chúng tôi hoan nghênh đề xuất của Chủ tịch von der Leyen rằng Canada và Liên minh châu Âu vượt ra ngoài thỏa thuận thương mại tự do để tiến tới một liên minh vì tương lai. Đây là một cách tiếp cận độc đáo, tích cực mà chúng ta sẽ cùng nhau định hình”, một người phát ngôn cho biết.

Hiện các hiệp ước của EU không quy định bất kỳ quy chế nào gọi là “thành viên liên kết”, dù nhiều phiên bản khác nhau của mô hình thành viên liên kết đã được đưa ra tại EU trong nhiều năm qua.

Gần đây nhất, Đức đề xuất Ukraine trở thành thành viên liên kết như một giai đoạn chuyển tiếp trước khi gia nhập đầy đủ EU. Tuy nhiên, đề xuất này không nhận được nhiều sự ủng hộ khi một số nước EU phản đối.

Theo giới quan sát, cả EU và Canada đang tích cực tìm kiếm mối quan hệ hợp tác trong bối cảnh địa chính trị thay đổi, đồng thời bảo vệ nền dân chủ và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ mà họ ủng hộ trong nhiều năm qua.

Trong bài phát biểu, bà von der Leyen cho biết hai bên sẽ xây dựng một “không gian thịnh vượng chung và kinh tế”. Khuôn khổ này sẽ bao gồm hợp tác về sản xuất, một liên minh công nghệ, hội nhập các nền công nghiệp quốc phòng, cũng như các lĩnh vực AI, năng lượng, khoáng sản thiết yếu và tình hình Bắc Cực.