“Em gái Quỳnh Kool” xem bản thân như một “tài sản” để Bước Chân Vào Đời: Đáng thương hay đáng sợ?

Muốn tiến lên không có gì đáng xấu hổ. Muốn cuộc đời tốt hơn cũng không phải điều đáng chê trách.

Vấn đề nằm ở chỗ cô gái này chọn con đường tắt để đạt được mục tiêu.

Kiểu người tận dụng mọi thứ, kể cả bản thân mình để vươn lên

Sẽ có một sự thật như này: Bây giờ, không hiếm để gặp một người trẻ đầy tham vọng, hiểu mình có gì và cũng sớm nhận ra xã hội vận hành theo quy luật trao đổi. Họ biết nếu không có sẵn lợi thế về gia đình, tiền bạc hay các mối quan hệ thì hành trình đi lên sẽ khó khăn hơn người khác rất nhiều. Vì thế, họ chọn cách tận dụng mọi thứ mình đang có để tìm cơ hội tốt hơn, mong được công nhận và rút ngắn quãng đường phải đi.

Mong muốn đó vốn không có gì sai. Ai cũng muốn được sống tốt hơn. Chỉ là khi nóng ruột quá, người ta hay chọn vội, mà chọn vội thì thường trả giá, có khi đau hơn mức đáng lẽ phải chịu.

Nhân vật Trang (Ngọc Thuỷ) trong phim Việt giờ vàng Bước Chân Vào Đời là một người trẻ như vậy. Trang là cô em gái thứ hai trong ba chị em Thương – Trang – Minh (do Quỳnh Kool, Ngọc Thuỷ và Sơn Tùng thủ vai). Cô có ngoại hình nổi bật, cá tính và tự tin vào bản thân. Ngay từ đầu phim, Trang đã được xây dựng là người có tham vọng bước vào tầng lớp giàu có, mong thành công nhanh chóng, không muốn lặp lại cuộc sống chật vật của gia đình.

Trang (trái) và Thương (phải)

Điểm khiến Trang gây tranh luận nằm ở sự bất chấp. Vì muốn tiến thân, cô nhiều lần chọn những con đường rủi ro, đôi khi đặt niềm tin sai chỗ hoặc đánh giá quá cao khả năng kiểm soát tình huống của mình. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, phía sau vẻ ngoài mạnh mẽ ấy là một cô gái thiếu điểm tựa, chịu áp lực tiền bạc và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau. Chính những thiếu hụt đó khiến Trang dễ bị cuốn vào các lựa chọn tưởng như là cơ hội.

Chẳng hạn như lựa chọn tình cảm của Trang. Với cô, tình cảm không đơn thuần là cảm xúc mà còn gắn với cảm giác an toàn, tương lai và cơ hội đổi đời. Nghe có vẻ khôn ngoan, nhưng thực chất lại là cách đánh đổi mà chính cô cũng chưa lường hết cái giá phải trả.

Trang biết tình cảm của Hưng – quản lý quán bar nhưng không từ chối cũng chẳng đồng ý, xem anh ta như “lốp dự phòng”. Cô không gọi tên mối quan hệ với Hưng vì không muốn phải cam kết, phải chịu trách nhiệm. Trang giữ khoảng cách mập mờ để vừa có một người quan tâm, vừa có nơi an toàn để quay lại khi cần.

Trang và Hưng

Nếu Hưng là sự ổn định, thì sếp Dũng đại diện cho thứ hấp dẫn hơn. Dũng điển trai hơn, có điều kiện hơn khi là sếp, có nhà cửa và (có vẻ) đem đến cho Trang nhiều cơ hội hơn. Trang chọn Dũng không phải vì mù quáng mà ngược lại, có tính toán. Cô nhìn thấy sự trao đổi trong mối quan hệ đó: Trang trao thân, Dũng trao sự quan tâm và hứa hẹn, từ đó Trang nghĩ rằng có khả năng đổi đời nhờ Dũng.

Trang có chiến lược, nhưng Dũng cũng chẳng ngây thơ, nên ván này không dễ có kẻ thắng rõ ràng. Cuộc sống vốn không phải bài toán một ẩn, và những cuộc trao đổi kiểu này thường để lại nhiều thứ hơn là kết quả.

Dũng và Trang

Không phải cơ hội nào nhìn thấy “ngon” cũng là cơ hội tốt

Ngoài đời có nhiều người giống Trang, hoặc ít nhất từng có một khoảnh khắc giống cô. Đó là lúc đứng trước một cánh cửa có vẻ như có thể đổi đời: một công việc tốt hơn, một mối quan hệ có thể nâng đỡ mình, một người hứa sẽ giúp mình đi nhanh hơn.

Nếu từng phải đi qua thiếu thốn, những cơ hội như vậy rất khó để làm ngơ. Người chưa từng chật vật có thể nói về chuyện chọn đường dài một cách nhẹ tênh. Nhưng với người đã quá quen với áp lực tiền nhà, tiền học, tiền ăn, hoặc nhìn gia đình mình phải xoay xở từng ngày, thì đường dài đôi khi là một thứ xa xỉ.

Nên nhiều người chọn nắm lấy. Không hẳn vì tham, mà vì mệt. Mệt với cảm giác luôn đi sau, luôn thiếu một chút, luôn phải cân đo từng lựa chọn nhỏ nhất trong đời.

Vấn đề không nằm ở việc có nên nắm hay không, mà là mình đang nắm thứ gì và nắm nó bằng cách nào.

Có người chọn đi chậm, tự xây nền, chấp nhận đổi thời gian và công sức để lấy sự vững vàng. Có người chọn đi nhanh hơn bằng sự lanh lợi, ngoại hình, các mối quan hệ. Có người chấp nhận lùi một vài giới hạn cá nhân, tự trấn an rằng “ổn định trước đã, những thứ khác tính sau”.

Nhưng đời không có chuyện tính sau dễ như vậy.

Không phải cánh cửa nào sáng đèn cũng dẫn đến nơi tốt đẹp. Có những cánh cửa chỉ sáng ở bên ngoài, bước vào rồi mới thấy mình đang đi sâu hơn vào một vòng lặp khác: phụ thuộc hơn, khó rút lui hơn, và mỗi lần muốn quay đầu đều phải trả giá nhiều hơn lần trước.

Điều khó nhất không phải là nhận ra một cơ hội trông “ngon ăn”, mà là đủ tỉnh táo để tự hỏi:

Mình đang tiến lên, hay chỉ đang đi tắt sang một dạng bế tắc khác?

Thứ mình nhận được hôm nay, có khiến mình phải trả giá dài hạn không?

Nếu một ngày những lợi thế này biến mất, mình còn đứng được ở đâu?

Đây là cơ hội giúp mình mạnh hơn, hay chỉ khiến mình phụ thuộc hơn?

Và nếu phải làm lại từ đầu, mình có còn chọn cách này không?

Vì sau cùng, cái gọi là “cơ hội tốt” không chỉ là một cánh cửa mở sẵn, mà là một lựa chọn không khiến mình phải đánh đổi quá nhiều thứ cốt lõi của chính mình.

Còn nếu mỗi bước tiến đều đi kèm với việc phải tự bào mòn một phần giá trị bên trong, thì có khi cái mình đang đi tới… không phải là một cuộc đời tốt hơn, mà chỉ là một phiên bản khác của sự mắc kẹt.