Diễn đàn Biển Đen 2030 thúc đẩy hợp tác vì an ninh và phát triển bền vững

Ngày 30/10 (giờ địa phương), Diễn đàn quốc tế lần thứ hai với chủ đề “Biển Đen 2030: An ninh, Bền vững và Đổi mới” đã diễn ra tại thành phố Burgas, Bulgaria.

Diễn đàn tập trung thảo luận những thách thức đối với khu vực Biển Đen và các giải pháp tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm an ninh, bảo vệ môi trường biển và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Tàu thuyền di chuyển trên biển Marmara nối với Biển Đen, ngoài khơi thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 25/11/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Một trong những thông điệp xuyên suốt của diễn đàn là an ninh khu vực không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ địa chính trị và quân sự, mà còn gắn chặt với khả năng bảo vệ hệ sinh thái biển, ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực đổi mới công nghệ.

Diễn đàn có sự tham gia của đại diện các cơ quan và tổ chức châu Âu, chính phủ các nước, chính quyền địa phương, giới học thuật, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Các đại biểu nhấn mạnh những thách thức tại Biển Đen có tính chất liên quốc gia, đòi hỏi các nước trong khu vực phải tăng cường phối hợp về chính sách, nghiên cứu khoa học, đầu tư và ứng dụng công nghệ.

Việc kết hợp các mục tiêu an ninh với bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu của khu vực trước những biến động hiện nay.

Phát biểu khai mạc, Thị trưởng thành phố Burgas Dimitar Nikolov cho biết địa phương đang triển khai xây dựng một tổ hợp quy mô lớn, trong đó có trung tâm phát triển công nghệ xanh, với sự hỗ trợ của Chính phủ Bulgaria và các tổ chức châu Âu.

Theo ông, việc đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới và giải pháp thân thiện với môi trường sẽ góp phần tạo động lực phát triển kinh tế, đồng thời nâng cao vị thế của Burgas trong khu vực. Chính quyền thành phố cũng tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp đầu tư, mở rộng hoạt động, khuyến khích giới trẻ tham gia nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Trong lĩnh vực nghiên cứu và đổi mới công nghệ, Giáo sư Milen Baltov, Hiệu trưởng Đại học Tự do Burgas và Chủ tịch Hiệp hội Khoa học biển, công bố sáng kiến thành lập Trung tâm An ninh tại Học viện Hải quân Nikola Vaptsarov ở thành phố Varna, với các hoạt động mở rộng tới Burgas.

Sáng kiến hướng tới tăng cường kết nối giữa các trường đại học, cơ sở nghiên cứu và các tổ chức liên quan, tạo điều kiện trao đổi tri thức, phát triển công nghệ và thúc đẩy ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản lý, bảo vệ và bảo đảm an ninh biển.

Đại diện Tổng cục Nghiên cứu và Đổi mới của Ủy ban châu Âu (EC), ông James Morrison cho biết EC đã đầu tư 110 triệu euro cho các hoạt động liên quan đến Biển Đen và phục hồi hệ sinh thái biển. Các nguồn hỗ trợ thông qua Sứ mệnh của Liên minh châu Âu (EU) về phục hồi đại dương và nguồn nước sẽ tiếp tục được triển khai đến năm 2030.

Bên cạnh đó, EC đang chuẩn bị một chiến lược mới tập trung vào quản lý tổng hợp tài nguyên biển, thúc đẩy đầu tư và đổi mới, qua đó tăng cường sự phối hợp giữa các lĩnh vực và các chủ thể tham gia.

Các đại biểu cũng dành sự quan tâm tới vai trò của kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển tại khu vực Biển Đen. Ông George Kremlis, Giám đốc danh dự EC và Giám đốc Viện Khí hậu, Môi trường, Năng lượng và Kinh tế tuần hoàn thuộc Tổ chức Luật Công châu Âu (EPLO), cho rằng việc đưa các quy định của châu Âu vào thực tiễn ở cấp địa phương cần đi đôi với nâng cao năng lực quản lý và bảo đảm nguồn tài chính phù hợp.

Theo ông, chuyển đổi các cảng theo hướng tự chủ và bền vững hơn là một trong những ưu tiên, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Qua các phiên thảo luận, diễn đàn cho thấy an ninh, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế tại khu vực Biển Đen có mối liên hệ chặt chẽ, không thể giải quyết tách biệt. Việc tăng cường hợp tác khu vực, huy động nguồn lực đầu tư, chia sẻ dữ liệu khoa học và thúc đẩy ứng dụng công nghệ được xem là những giải pháp thiết thực để xử lý các thách thức xuyên biên giới. Đây cũng là cơ sở hướng tới mục tiêu xây dựng khu vực Biển Đen an toàn, có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động và phát triển bền vững đến năm 2030.