Đề xuất san phẳng núi Một ở Quy Nhơn, di dời hơn 200 hộ dân để tránh sạt lở

Trước nguy cơ sạt lở đất, UBND phường Quy Nhơn đề xuất di dời khoảng 228 hộ dân tại khu vực núi Một, đồng thời đào hạ núi, tận thu đất đá và xây dựng khu dân cư mới với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 500 tỷ đồng.

UBND phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai vừa có báo cáo phương án xử lý, khắc phục sạt lở đất tại khu vực núi Một thuộc tổ dân phố 19 và 20, kết hợp cải tạo, chỉnh trang đô thị, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, bảo đảm ổn định lâu dài.

Khu vực núi Một hiện có khoảng 228 hộ dân với khoảng 1.000 nhân khẩu sinh sống trên núi, sườn núi và dưới chân núi. Ảnh: T.H

Sạt lở nhiều lần, nhà dân bị vùi lấp

Khu vực núi Một có diện tích khoảng 6,88ha, hiện có khoảng 228 hộ dân với 1.000 nhân khẩu sinh sống trên núi, sườn núi và dưới chân núi. Trong đó, khoảng 183 hộ nằm trên khu vực núi, sườn núi và 45 hộ ở dưới chân núi.

Theo UBND phường Quy Nhơn, khu vực núi Một có địa hình, địa chất phức tạp, đất đá phong hóa mạnh, sườn dốc lớn, đỉnh núi cao khoảng 44m. Những năm qua, khu vực này nhiều lần xảy ra sạt lở, gây thiệt hại về nhà cửa và đe dọa an toàn người dân.

Năm 2022, trước tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp, chính quyền TP Quy Nhơn (cũ) đã bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để di dời 9 hộ có nhà nằm tại vị trí taluy âm trên sườn núi, thuộc khu vực có nguy cơ sạt lở rất cao. Sau đó, tại vị trí nền móng nhà còn lại của các hộ này tiếp tục xảy ra sạt lở, kéo theo đất đá và móng nhà xuống chân núi.

Đến năm 2025, sau bão số 13 và đợt mưa lũ lịch sử từ ngày 17-20/11, mái taluy âm phía trên sườn núi thuộc tổ dân phố 19 tiếp tục sạt lở nghiêm trọng trên chiều dài khoảng 200m. Khối lượng lớn đất đá đổ xuống khu vực chân núi thuộc tổ dân phố 20, khiến 5 căn nhà sập hoàn toàn, nhiều nhà khác bị hư hỏng.

Ngày 23/1/2026, UBND tỉnh Gia Lai giao phường Quy Nhơn căn cứ khả năng cân đối ngân sách địa phương để chủ động bố trí kinh phí đầu tư công trình khắc phục sạt lở núi Một, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Từ năm 2022-2025, địa phương đã bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để di dời nhiều hộ dân ra vùng an toàn. Ảnh: T.H

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, phường nhận định việc xử lý ổn định toàn bộ khu vực có địa hình hiểm trở, độ dốc lớn và mật độ dân cư dày đặc đòi hỏi nguồn lực lớn, giải pháp kỹ thuật phức tạp, vượt quá khả năng của địa phương.

Đào hạ núi, xây dựng khu dân cư mới

Thay vì chỉ xây dựng tường chắn, kè chống sạt lở tại một số vị trí, UBND phường Quy Nhơn đề xuất di dời toàn bộ các hộ dân trong phạm vi nghiên cứu, đào hạ và san phẳng núi Một theo cao độ phù hợp với khu dân cư hiện trạng tiếp giáp.

Sau khi giải phóng mặt bằng và xử lý địa hình, khu vực này sẽ được đầu tư xây dựng khu dân cư mới theo quy hoạch đề xuất, gồm đất ở, đất công trình công cộng, cây xanh, giao thông và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Theo khái toán sơ bộ, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 500 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 250 tỷ đồng và chi phí xây dựng khoảng 250 tỷ đồng.

Khu vực núi Một có địa hình, địa chất phức tạp, đất đá phong hóa mạnh, sườn dốc lớn, đỉnh núi cao khoảng 44m. Ảnh: T.H

Nguồn thu dự kiến từ đấu giá quyền sử dụng đất khoảng 850 tỷ đồng. Nếu các khoản thu và chi đạt như tính toán ban đầu, phần chênh lệch dự kiến khoảng 350 tỷ đồng.

Phương án đào hạ núi Một không chỉ nhằm giải quyết nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho các hộ dân đang sinh sống tại đây, mà còn gắn việc xử lý địa hình với khai thác giá trị quỹ đất sau chỉnh trang, tạo nguồn lực phục vụ đầu tư phát triển địa phương.