Đàm phán bế tắc, Tổng thống Trump có thể phát lệnh tấn công mạnh Iran

Giới chức Mỹ dự đoán Tổng thống Donald Trump sẽ khởi động lại các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran sau bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong khuôn viên Nhà Trắng ngày 29/9 (Ảnh: Reuters).

Trang tin Axios dẫn các nguồn tin cho biết, các quan chức Mỹ tin rằng Tổng thống Donald Trump có thể ra lệnh nối lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, do các cuộc đàm phán gián tiếp mới đây không mang lại kết quả.

Các nhà đàm phán trung gian từ Qatar đã có các cuộc gặp riêng với các đại diện đàm phán của Mỹ và Iran tại New York vào ngày 28/9. Tuy nhiên, phía Qatar được cho là ngày càng nản lòng khi cả hai bên đều không chịu nhượng bộ.

“Mọi thứ đang bế tắc. Phía Iran đưa ra những yêu cầu mà Mỹ không thể chấp nhận, trong khi Mỹ cho rằng mình đang nắm thế thượng phong nên không cần thỏa hiệp”, Axios dẫn một nguồn tin cho biết thêm.

Ngày 28/9, ông Ali al-Thawadi, nhà đàm phán từ Qatar, đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng phái đoàn của ông tại New York. Cuộc gặp kéo dài nhiều giờ đồng hồ. Theo một nguồn tin am hiểu tình hình, họ đã thảo luận về một đề xuất thỏa hiệp dài 2 trang do Qatar đưa ra.

Theo 2 nguồn tin khác, đề xuất của Qatar nhằm đáp ứng cả yêu cầu của Iran về việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân lẫn yêu cầu của Washington về việc Iran phải nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân.

Cùng ngày, ông al-Thawadi đã có cuộc hội đàm tại Washington với ông Jared Kushner – đặc phái viên của Tổng thống Trump – cùng các quan chức Mỹ khác. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng có mặt trong cuộc gặp.

Trước đó, Nhà Trắng kỳ vọng sẽ đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán. Các quan chức Mỹ thông báo với một số cơ quan truyền thông, bao gồm Axios, rằng cuộc đàm phán diễn ra tích cực, mang tính xây dựng và Iran đã thể hiện sự linh hoạt đối với các vấn đề hạt nhân.

Các quan chức Mỹ thậm chí còn cho biết ông Trump sẵn sàng nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Iran và giải tỏa các khoản tiền bị phong tỏa để đổi lấy những bước đi cụ thể nhằm cắt giảm chương trình hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau đó, khi các quan chức Qatar vẫn ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã đăng bài trên mạng xã hội khẳng định ông không đưa ra bất kỳ đề nghị nào cho Iran.

Kết quả là, một nguồn tin cho biết không có tiến triển đáng kể nào đạt được trong cuộc đàm phán hôm 28/9.

Tuần trước, Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/4 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.

Các bên hòa giải khác trong khu vực, bao gồm Pakistan và Ai Cập, cũng kêu gọi Iran đồng ý nhượng bộ về vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, theo một nguồn tin am hiểu tình hình, phía Iran tuyên bố họ sẽ chỉ xem xét vấn đề này sau khi Mỹ đồng ý quay lại thực hiện biên bản ghi nhớ hồi tháng 6.

Sau khi Tổng thống Trump bác bỏ kế hoạch hòa bình của Iran vào tuần trước, Tehran một lần nữa kêu gọi Mỹ tham gia đối thoại. Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh rằng chỉ có ngoại giao mới có thể giải quyết cuộc xung đột.

Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran vào ngày 28/2 đã không nhận được sự ủng hộ của đông đảo cử tri Mỹ.

Cuộc chiến này gây chia rẽ sâu sắc trong nhóm cử tri trung thành với Tổng thống Trump. Nhiều người chỉ trích cho rằng Tổng thống Trump đã đi ngược lại cam kết “không phát động cuộc chiến mới” cũng như quan điểm phản đối các cuộc “chiến tranh triền miên” mà ông từng tuyên bố.

Chiến dịch ném bom dồn dập không thể khiến Iran nhượng bộ, nhưng lại làm cạn kiệt đáng kể kho dự trữ đạn dược của Mỹ, theo đánh giá của Tổng thanh tra Lầu Năm Góc. Tình trạng gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đẩy giá năng lượng lên cao.