Có nên bổ sung vitamin A liều cao kéo dài cho trẻ?

Nhiều gia đình tự ý bổ sung vi chất kéo dài cho trẻ, trong đó có vitamin A liều cao. Chuyên gia cảnh báo, việc bổ sung tùy tiện có thể gây mất cân đối dinh dưỡng, thậm chí ảnh hưởng sức khỏe trẻ nếu dùng không đúng cách.

Nhân Ngày Vi chất dinh dưỡng 1-2/6/2026, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị cộng tác viên báo chí nhằm cung cấp thông tin cập nhật về phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, đồng thời hưởng ứng Chiến dịch bổ sung vitamin A đợt 1 năm 2026 cho trẻ em trong độ tuổi theo hướng dẫn chuyên môn.

Theo khuyến cáo chuyên môn, việc tổ chức chiến dịch bổ sung vitamin A định kỳ 2 đợt mỗi năm giúp trẻ từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi được bổ sung đúng thời điểm, đúng liều lượng sẽ góp phần bảo vệ hệ miễn dịch và hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện.

Chia sẻ với phóng viên, TS.BS Phan Bích Nga – Trưởng khoa khám tư vấn dinh dưỡng trẻ em, Viện Dinh dưỡng cho rằng, việc bổ sung vitamin, khoáng chất hay các sản phẩm thực phẩm bổ sung cho trẻ cần được thực hiện thận trọng, đúng nhu cầu và không nên lạm dụng. Nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là bảo đảm chế độ ăn cân đối, đa dạng thực phẩm và lành mạnh thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm bổ sung.

Trong trường hợp nghi ngờ trẻ thiếu vi chất hoặc có vấn đề về dinh dưỡng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá tình trạng cụ thể. Việc thăm khám giúp xác định chính xác thể trạng, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ để có hướng dẫn bổ sung phù hợp, tránh tình trạng dùng vi chất theo cảm tính hoặc theo quảng cáo trên mạng.

Gần 12 triệu viên nang vitamin A đã được cấp phát trong Chiến dịch bổ sung vitamin A năm 2025.

TS Nga cũng khuyến cáo cha mẹ không nên tùy ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo trên mạng. Trong trường hợp trẻ gầy, biếng ăn, hay ốm nhưng chưa thể đi khám ngay, phụ huynh có thể tạm thời bổ sung vitamin hoặc đa vi chất hàm lượng thấp, có nguồn gốc rõ ràng và được bán tại các nhà thuốc uy tín trong thời gian ngắn khoảng 2 tuần. Song không nên bổ sung thường xuyên khi chưa biết rõ thể trạng và nhu cầu thực tế của trẻ.

“Chế độ ăn hợp lý mới là giải pháp bền vững và tốt nhất cho sức khỏe. Việc bổ sung vi chất từ bên ngoài chỉ nên áp dụng trong một số giai đoạn đặc biệt như trẻ mới ốm dậy, biếng ăn, gầy sút hoặc chậm tăng cân. Bên cạnh đó, chuyên gia lưu ý các sản phẩm bổ sung cần có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thuộc các công ty uy tín và đã lưu hành ổn định trên thị trường trong thời gian dài để bảo đảm an toàn”, TS Nga nói.

Chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị, phụ huynh không tự ý bổ sung vi chất kéo dài cho trẻ nếu chưa có đánh giá chuyên môn. Đặc biệt, vitamin A liều cao không phải sản phẩm phổ cập bán rộng rãi trên thị trường như nhiều người nghĩ. Cha mẹ nên đưa trẻ đi uống vitamin A theo lịch tại xã, phường để trẻ được bổ sung đúng liều, đúng thời điểm và đầy đủ theo hướng dẫn của ngành y tế.

Nhấn mạnh chăm sóc dinh dưỡng theo vòng đời

PGS.TS Trương Tuyết Mai – Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, Nghị định 165/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh đã làm rõ các nội dung liên quan đến can thiệp, bổ sung vi chất dinh dưỡng, đặc biệt tại Điều 84 và Điều 85. Đây được xem là bước cụ thể hóa quan trọng nhằm triển khai hiệu quả công tác phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng trong cộng đồng.

Nhiều năm qua, ngành y tế đã đẩy mạnh truyền thông, giáo dục dinh dưỡng, góp phần thay đổi kiến thức, hành vi của nhiều thế hệ bà mẹ và gia đình trong chăm sóc trẻ em, từ đó cải thiện tình trạng vi chất dinh dưỡng ở trẻ em Việt Nam.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, việc triển khai Luật Phòng bệnh có nhiều điểm đổi mới, trong đó nhấn mạnh cách tiếp cận chăm sóc dinh dưỡng theo vòng đời.

“Không chỉ tập trung vào bà mẹ và trẻ em như trước đây, công tác dinh dưỡng thời gian tới sẽ mở rộng tới người cao tuổi, người bệnh và các nhóm đối tượng khác nhằm nâng cao sức khỏe toàn diện cho người dân ở mọi giai đoạn cuộc sống”, PGS Tuyết Mai nói.

PGS.TS Trương Tuyết Mai cho rằng, phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng cần được thực hiện thường xuyên, liên tục với sự phối hợp của ngành y tế, chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và cộng đồng.

PGS Mai cũng nhấn mạnh, Điều 85 của Nghị định 165 khẳng định vai trò của Nhà nước trong hỗ trợ bổ sung vi chất dinh dưỡng. Đây là lần đầu tiên nội dung này được quy định rõ bằng văn bản pháp luật, thể hiện quyết tâm lớn trong phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ khu vực nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao.

Bên cạnh đó, Điều 84 cũng quy định triển khai đồng bộ các biện pháp can thiệp dinh dưỡng, trong đó nhấn mạnh vai trò của tư vấn dinh dưỡng, giáo dục và truyền thông. Theo lãnh đạo Viện Dinh dưỡng, các hoạt động truyền thông, tư vấn và ứng dụng công nghệ số trong hướng dẫn dinh dưỡng sẽ tiếp tục được tăng cường trong thời gian tới.

Ngày Vi chất dinh dưỡng là dịp quan trọng để đẩy mạnh truyền thông, phổ biến các chính sách của Nhà nước về phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, góp phần nâng cao tầm vóc, thể lực và trí lực của người Việt Nam. Chủ đề Ngày Vi chất dinh dưỡng năm nay tiếp tục nhấn mạnh thông điệp “dinh dưỡng hợp lý là nền tảng của sức khỏe”, hướng tới mục tiêu nâng cao tầm vóc, thể lực cho người Việt Nam.

Viện Dinh dưỡng khuyến nghị các gia đình đưa trẻ trong độ tuổi đi uống vitamin A theo hướng dẫn của trạm y tế xã, phường; đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng, hợp lý, tăng cường sử dụng thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng và thực hiện chăm sóc dinh dưỡng đúng cách nhằm góp phần nâng cao sức khỏe, tầm vóc và trí tuệ của trẻ em Việt Nam.