Chùa Xiêm Cán, tuyệt tác kiến trúc tráng lệ của đồng bào Khmer Nam bộ

Ở miền Tây, có một ngôi chùa trường tồn gần 140 năm qua, trở thành biểu tượng văn hóa, tuyệt tác kiến trúc của đồng bào Khmer Nam bộ.

Đó là chùa Xiêm Cán.

Không chỉ là ngôi chùa Khmer lớn và đẹp bậc nhất miền Tây, chùa Xiêm Cán còn là nơi lưu giữ bản sắc văn hóa Khmer Nam bộ qua nhiều thế hệ và trở thành điểm đến không thể thiếu trên bản đồ du lịch, văn hóa của tỉnh Cà Mau.

Mỗi năm, vào dịp lễ, tết của đồng bào dân tộc Khmer, chùa Xiêm Cán thu hút hàng chục ngàn lượt khách hành hương, tham quan, chiêm bái

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Chùa Xiêm Cán tọa lạc khóm Biển Đông B, phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau, cách trung tâm thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu (cũ) khoảng 12 km theo hướng biển. Chùa được khởi công xây dựng năm 1887, do hòa thượng Lâm Mau trụ trì chùa, vận động xây dựng.

Chính điện chùa Xiêm Cán

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Chùa xây dựng trên diện tích rộng gần 50.000 m², kiến trúc truyền thống với những họa tiết độc đáo nơi mái vòm, tường, các hàng cột và cầu thang. Các mảng phù điêu, màu sắc hoa văn, đường nét chạm trổ cong lượn thể hiện đầy đủ, đậm nét đặc trưng về di tích văn hóa của đồng bào Khmer Nam bộ.

Bao quanh ngôi chùa là một hàng rào xây kiên cố, với nhiều hoa văn, phù điêu đắp nổi bánh xe luân hồi. Hai bên tường rào, trước cổng tam quan được điêu khắc hình ảnh Thái tử Tất Đạt Đa và thiếu nữ múa rất ấn tượng.

Khách hành hương, tham quan, chiêm bái tại chùa Xiêm Cán

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Cổng tam quan là công trình kiến trúc đa dạng gồm nhiều phù điêu đắp nổi hoa văn tỉ mỉ. Trong kiến trúc, chùa Xiêm Cán có nhiều hình tam giác, vì người Khmer quan niệm hình tam giác mang ý nghĩa biểu trưng của con số 3, như: Phật – Pháp – Tăng; quá khứ – hiện tại – tương lai…

Hai bên khoảng đất trống của lối đi vào chùa có hàng chục cột trụ tròn, trên cột ghi tên những phật tử có đóng góp xây dựng chùa. Vào bên trong sân chùa là bức tượng Phật trong tư thế nằm, có phần mái che để khách thập phương dâng hương, cầu nguyện trước khi vào chánh điện.

Cổng chính vào chùa Xiêm Cán

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Kiến trúc chùa Xiêm Cán được thể hiện đầy đủ nhất, trọn vẹn nhất là ở ngôi chính điện – nơi thờ Phật được xây dựng ở trung tâm chùa, trên nền cao ba cấp. Mô típ chim thần Garuda được trang trí trên các đầu cột của hành lang chính điện. Hai tay hoặc 2 cánh giơ lên nâng đỡ mái chùa đó là hình tượng tiên nữ Kây No và chim thần Maha Krud.

Thiếu nữ người dân tộc Khmer tham quan chùa Xiêm Cán

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Vào bên trong chính điện, du khách sẽ thấy không có cửa ở giữa mà mở lệch về hai bên cả phía đông và phía tây để tránh ánh nắng ban mai chiếu thẳng vào bàn thờ. Nơi đây có diện tích khá lớn, 12 cột cái tròn và cao to được đúc bằng xi măng cốt sắt có đắp nổi các hoa văn tuyệt đẹp. Tất cả các cửa làm bằng gỗ quý.

Chính điện là nơi thờ Phật Thích Ca mâu ni và là nơi diễn ra các lễ nghi tín ngưỡng tôn giáo quan trọng của sư sãi và đồng bào Khmer Nam bộ theo Phật giáo Nam tông. Nơi đây trang trí khá đơn giản với một bệ thờ cao ba tầng. Trong đó có một tượng Phật Thích Ca lớn nhất được đặt ở vị trí trung tâm nơi phật điện. Đó là tượng Phật đắc đạo.

Chùa Xiêm Cán đã chỉnh trang, đầu tư xây dựng thêm nhiều hạng mục công trình khang trang, sạch đẹp, thoáng mát

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Chùa Xiêm Cán hàng năm diễn ra nhiều lễ hội, tết của đồng bào dân tộc Khmer, thu hút hàng chục ngàn lượt du khách trong và ngoài nước đến hành hương, tham quan, chiêm bái.

Đồng bào Khmer chiêm bái tại chánh điện chùa Xiêm Cán

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Chùa Xiêm Cán trường tồn gần 140 năm qua

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Ông Lý Vỹ Triều Dương, Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao Du lịch tỉnh Cà Mau, cho biết trong những năm qua, chùa Xiêm Cán triển khai thực hiện tốt việc quản lý điểm tham quan nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân, du khách, nâng cao tinh thần đoàn kết, hướng về cội nguồn, xây dựng xã hội hài hòa, tốt đẹp.

Chùa Xiêm Cán – điểm du lịch tiêu biểu của khu vực đồng bằng sông Cửu Long

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Chùa Xiêm Cán được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Mỗi năm, chùa Xiêm Cán thu hút hàng chục ngàn du khách hành hương, tham quan, chiêm bái

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG

Gần 140 năm đã trôi qua, kể từ ngày những viên gạch đầu tiên được đặt xuống trên vùng đất ven biển Bạc Liêu, chùa Xiêm Cán vẫn giữ nguyên vẻ uy nghi, đầy sức sống. Mỗi kiến trúc đều kể câu chuyện về một nền văn hóa giàu bản sắc, về lòng hướng thiện, sự đoàn kết và ý chí gìn giữ cội nguồn của đồng bào Khmer Nam bộ.

Năm 2022, chùa Xiêm cán được cônghận là điểm du lịch tiêu biểu của khu vực

ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG