Chủ tịch Trung Quốc ‘hứa’ không quân sự hóa ở Biển Đông

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố ở Nhà Trắng rằng Bắc Kinh không quân sự hóa các đảo tranh chấp ở Biển Đông, tuy nhiên các chuyên gia nghi ngờ với lời tuyên bố này.

Chủ tịch Trung Quốc &’hứa’ không quân sự hóa ở Biển Đông – Ảnh: AFP

Sau cuộc hội đàm của 2 nhà lãnh đạo của 2 cường quốc thế giới diễn ra hôm 25.9 (theo giờ Mỹ), ông Tập Cận Bình đã đưa ra tuyên bố công khai trong buổi hợp báo rằng Trung Quốc không triển khai hoạt động quân sự ở những đảo nhân tạo mà Bắc Kinh đang xây dựng phi pháp ở Biển Đông.

Ông Tập vẫn khăng khăng cho rằng Trung Quốc có chủ quyền “từ thời xa xưa” (?) đối với các hòn đảo ở Biển Đông nên Bắc Kinh có “quyền” triển khai công trình xây dựng ở đây, bất chấp sự phản đối của các nước, trong đó có Việt Nam.

“Các đảo ở Biển Đông, từ thời cổ đại, thuộc lãnh thổ Trung Quốc. Chúng tôi có quyền giữ gìn chủ quyền lãnh thổ của mình, có các quyền và lọi ích hàng hải hợp pháp ở đây”, ông Tập được Tân Hoa Xã trích phát biểu trong cuộc họp báo.

“Những hoạt động xây dựng mà Trung Quốc đang triển khai ở Nansa (quần đảo Trường Sa, theo cách gọi của TQ) không nhằm vào hay làm ảnh hưởng bất kỳ quốc gia nào, và Trung Quốc không có ý định theo đuổi hoạt động quân sự hóa (ở khu vực này)”, ông Tập nói tiếp.

Đây là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc đưa ra lời tuyên bố này, dù rằng việc “không quân sự hóa” Biển Đông được giới lãnh đạo cấp dưới ông Tập thường xuyên nói tới kể từ khi Bắc Kinh triển khai các hoạt động cải tạo đất và xây đảo nhân tạo trên các bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa mà Trung Quốc cưỡng chiếm từ Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Wall Street Journal, ông Tập lại không nói gì thêm về cái gọi là “không quân sự hóa” mà bỏ lửng nó, bất chấp phát biểu của ông ảnh hưởng thế nào đến các hoạt động của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa.

Trên thực tế nhiều hình ảnh vệ tinh được các tổ chức độc lập công bố cho thấy Trung Quốc đã hoàn tất xây đường băng trên các đảo nhân tạo, theo tạp chí quốc phòng IHS. Gần nhất là hôm 20.9 hình ảnh vệ tinh cho thấy đã lộ rõ công trình đường băng đã hoàn tất ở Đá Chữ Thập. Theo tạp chí quốc phòng IHS, những công trình xây dựng này cho phép Bắc Kinh xây tiếp những cơ sở phục vụ tuần tra trên không ở Biển Đông.

Không quân sự hóa có nghĩa không triển khai tên lửa?

Tổng thống Barack Obama tiếp đón Chủ tịch Tập Cận Bình – Ảnh: Reutters

Vấn đề Biển Đông cũng là nội dung trong cuộc hội đàm giữa 2 nhà lãnh đạo Mỹ-Trung, ở đó Tổng thống Obama đã chất vấn nhà lãnh đạo Trung Quốc việc xây dựng đảo nhân tạo.

Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ nhận định phát biểu của ông Tập “không quân sự hóa” là mới mẻ, dù nó được nhắc đến nhiều lần trong cuộc họp giữa giới chức ngoại giao Trung Quốc với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.

“Nó là ngôn từ mới. Tuy nhiên, không rõ ông ấy hàm ý gì khi dùng từ quân sự hóa. Chúng tôi hy vọng sẽ có lời giải thích tiếp theo (từ ông Tập hoặc giới chức Trung Quốc)”, bà Bonnie Glaser, chuyên gia về quân sự Trung Quốc ở Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) phát biểu

“Nó có nghĩa là quân đội sẽ không sử dụng đường băng, hay Trung Quốc sẽ không triển khai tên lửa ở đây?”, chuyên gia này đặt câu hỏi một cách mỉa mai khi trả lời phỏng vấn của Wall Street Journal.

Bắc Kinh bào chữa trong nhiều tháng gần đây rằng việc xây dựng các công trình trên đảo nhằm mục đích cải thiện điều kiện sống, bảo đảm an ninh hảng hải và theo dõi thời tiết trên các đảo, nhưng cũng không che đậy ý đồ quân sự hóa khi nói sẽ sử dụng chúng cho mục đích quân sự, theo Wall Street Journal.

Công nhân Trung Quốc tiếp tục xây nhiều công trình khác ở đảo nhân tạo như tường chắn sóng cho một bến cảng, hệ thống đường bê tông, theo tạp chí IHS. Họ cũng bắt đầu đổ đất trồng cây để chống xói mòn cho đường băng.

Minh Quang

Theo Thanhnien