Bước chuyển quan trọng trong các cuộc không chiến giữa Nga và Ukraine

Phần lớn thời gian, Không quân Liên bang Nga chỉ ném bom Ukraine mà hầu như không phải đối mặt với các đòn phản công, nhưng hiện nay phi công chiến đấu của Ukraine và Liên bang Nga đang bắt đầu giao chiến quyết liệt hơn.

Máy bay tiêm kích F-16 của Ukraine cất cánh tại một địa điểm không xác định ở Ukraine để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Ảnh: Không quân Ukraine công bố,

Báo The Kyiv Post ngày 11/8 cho biết trong tuần qua, Không quân Liên bang Nga và Không quân Ukraine đã tiến hành các cuộc không kích qua lại dọc chiến tuyến, đánh dấu sự gia tăng cường độ giao tranh trên không mà suốt phần lớn thời gian của cuộc chiến trước đây vốn nghiêng hẳn về phía các phi công Liên bang Nga.

Theo tuyên bố của quân đội Ukraine, kể từ ngày 4/8, các máy bay tấn công của Liên bang Nga vẫn duy trì mô hình tấn công quen thuộc: nhắm vào các vị trí tiền tuyến của Ukraine và cơ sở hạ tầng dân sự, sử dụng bom lượn tầm xa phóng từ ngoài tầm bắn của hầu hết hệ thống phòng không Ukraine.

Trong một đợt phản công hiếm hoi, suốt tuần qua, các máy bay ném bom của Ukraine, phần lớn là tiêm kích MiG-29 hoặc Su-27 thời Liên Xô được cải tiến để thả vũ khí tiêu chuẩn NATO, đã tập trung tấn công các sở chỉ huy của Liên bang Nga bị phát hiện gần tuyến giao tranh.

Có bằng chứng cho thấy bộ phận lập kế hoạch tấn công của Không quân Ukraine cũng đang cố gắng nhắm vào các nhân viên điều khiển thiết bị bay không người lái (UAV) của Liên bang Nga. Mục tiêu nổi bật và bị tấn công nhiều nhất của Liên bang Nga là một cây cầu trong thành phố Kherson, nối khu dân cư và hành chính của thành phố với khu công nghiệp thấp nằm bên sông Dnipro.

Một quả bom Liên bang Nga được cho là nặng tới ba tấn đã đánh trúng cây cầu vào thứ Bảy, ngày 2/8, tạo ra một hố thủng lớn cỡ ô tô trên mặt cầu nhưng phần còn lại hầu như không bị hư hại. Kể từ đó, đã có ít nhất năm đợt không kích riêng biệt nhằm đánh trúng cây cầu và phá hủy nó. Tuy nhiên, theo chính quyền vùng Kherson, các đợt tấn công này đều trượt mục tiêu, gây thiệt hại nặng cho nhà dân và cơ sở kinh doanh lân cận, đồng thời làm gián đoạn nguồn cung cấp khí đốt, nước và điện trong khu vực.

Một cuộc không kích của Liên bang Nga vào một thị trấn ngoại ô thuộc khu vực Zaporizhzhia lân cận hôm thứ Tư (4/8) đã khiến hai dân thường thiệt mạng, chín người bị thương và chín tòa nhà bị hư hại.

Hôm Chủ nhật (10/8), theo Thống đốc Ivan Federiv, ít nhất hai quả bom lượn của Liên bang Nga đã đánh trúng một bến xe buýt và phòng khám đại học trong thành phố Zaporizhzhia, làm bị thương 20 dân thường nhưng không ai thiệt mạng.

Theo báo cáo từ Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine, Liên bang Nga đã thả từ 92 đến 160 quả bom dẫn đường mỗi ngày xuống Ukraine vào đầu tháng 8/2025. Các cuộc tấn công bằng máy bay có người lái của Ukraine vốn luôn hiếm hoi, và có tuần thậm chí không diễn ra.

Tuy nhiên, tuần từ ngày 4 – 11/8 đã chứng kiến một nỗ lực đáp trả mạnh mẽ bất ngờ, dù số lượng máy bay chiến đấu của phi công Ukraine có lẽ bị phía Liên bang Nga áp đảo với tỷ lệ ít nhất 1/10, dựa trên các ước tính nguồn mở.

Một tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine công bố hôm Chủ nhật (10/8) cho biết một máy bay cường kích của không quân đã ném bom sở chỉ huy tiểu đoàn quân Liên bang Nga gần thị trấn Oleshki bị chiếm đóng, thuộc vùng Kherson, miền Nam Ukraine.

Vụ tấn công đã khiến khoảng 25 binh sĩ Liên bang Nga thiệt mạng và làm bị thương 11 người khác. Trong số các sĩ quan Liên bang Nga thiệt mạng có chỉ huy tiểu đoàn, chỉ huy công binh tiểu đoàn và một trung đội trưởng.

Các blogger quân sự Ukraine xác nhận vụ tấn công và thương vong của Liên bang Nga. Theo các báo cáo chưa được xác nhận, một chiếc MiG-29 của Không quân Ukraine đã thả hai quả bom lượn GBU-62 do Mỹ sản xuất để thực hiện vụ tấn công.

Blogger quân sự Ukraine Soniashnyk đã đăng video cho thấy hai quả bom phát nổ trong khu công nghiệp, sau đó được xác định tọa độ thuộc khu vực Oleshki.

Bom GBU-62 JDAM-ER là loại bom dẫn đường thả từ máy bay, lần đầu tiên được quân đội Ukraine tiếp nhận vào năm 2023. Loại bom lượn này sẽ mở cánh sau khi được thả và sử dụng hệ thống dẫn đường GPS kết hợp quán tính để bay chính xác tới mục tiêu.

Một video do quân đội Ukraine công bố hôm thứ Sáu (8/8) cho thấy một cuộc không kích đánh trúng các tòa nhà được Kiev tuyên bố là sở chỉ huy đơn vị Liên bang Nga ở vùng Kharkiv, phía Bắc. Một số blogger quân sự khi xem hình ảnh cho rằng loại bom được sử dụng là GBU-39 của Mỹ, phiên bản nhỏ hơn của GBU-62. Video ghi lại những vụ nổ vừa phải, phù hợp với loại vũ khí này, nhưng báo The Kyiv Post cho biết không thể xác minh độc lập vị trí vụ tấn công.

Truyền thông Ukraine đồng loạt xác nhận một cuộc tấn công của Không quân Ukraine sử dụng bom lượn dẫn đường AASMS của Pháp vào thị trấn Kamyanske, vùng Zaporizhzhia hôm thứ Tư (6/8), nhắm vào một sở chỉ huy. Video xác định vị trí cho thấy hai cú đánh trúng trực tiếp. Một số báo cáo cho rằng máy bay thực hiện là tiêm kích F-16 thả một hoặc nhiều quả bom GBU.

Trong tuần, các bằng chứng dạng văn bản và video chưa được xác nhận về những vụ không kích riêng lẻ của Không quân Ukraine tại khu vực Pokrovsk ở miền Đông và vùng Kherson ở miền Nam cũng xuất hiện trên các kênh thông tin quân sự Ukraine.