Bobby Fischer – vua cờ nước mỹ và bi kịch cuối đời vì sự kiêu ngạo
Trong thời điểm cao trào Chiến tranh lạnh, khi cảm thấy sức mạnh bom đạn đã không thể giúp nước Mỹ chiếm ưu thế trước Liên Xô, người Mỹ đã có một nước đi đầy táo bạo: Sử dụng sức mạnh trí tuệ trên bàn cờ vua.
Và người đảm đương trọng trách ấy chính là vua cờ Bobby Fischer. Ông đã giúp nước Mỹ nở mày nở mặt và khiến cả thế giới phải thán phục. Tuy nhiên, với bản tính ngông cuồng và có phần quái đản, ông đã tự đẩy cuộc đời mình vào đường cùng, khi trở thành kẻ thù của nước Mỹ.
Năm 1972. Vào thời điểm mà cuộc chiến tranh lạnh đang ở giai đoạn “nóng” nhất, Bobby Fischer đã bước lên đỉnh vinh quang sau khi hạ kỳ thủ Liên Xô Boris Spassky. Đối với nước Mỹ, chiến thắng này không chỉ giới hạn trong cái bàn cờ 64 ô mà còn mang một ý nghĩa lớn lao nào đó. Người đàn ông trong câu chuyện này là công dân Mỹ duy nhất từng vô địch cờ vua thế giới – ông là người hùng của nước Mỹ – thế nhưng, sau vinh quang ấy, ông đã trở thành người xa lạ của chính quê hương mình.
Tháng 10 năm 1956,
Trên con đường đầy lá rụng, Bobby Fischer đang lao nhanh đến câu lạc bộ cờ Marshall. Đây là nơi mà Frank J. Marshall – vô địch Mỹ 27 năm liền, sinh sống cùng gia đình, dạy học và thi đấu. Ông là người đứng đầu câu lạc bộ cho đến khi qua đời năm 1944, sau đó vợ ông là Caroline lên tiếp quản. Hầu hết những kiện tướng danh tiếng nhất thế giới đã từng đến đây. Tại đây Jose Raul Capablanca vĩ đại đã biểu diễn thi đấu đồng loạt lần cuối cùng, cũng là nơi nhà vô địch thế giới Alexander Alekhine đã đến thăm và thi đấu cờ nhanh…
Bậc thầy cờ vua Bobby Fischer
Có một số nguyên tắc bất thành văn trong câu lạc bộ, kể cả trong cách ăn mặc. Bobby có thói quen mặc đồ thường, với áo thun, quần gấp nếp, giày bata khi đến đây, và bà Caroline Marshall xem cách ăn mặc này của cậu giống như một sự xúc phạm. Bà từng dọa nếu cậu không chịu ăn mặc cho nghiêm chỉnh hơn thì sẽ cấm cậu đến đây. Tuy nhiên Bobby không thèm quan tâm.
Cậu đến câu lạc bộ Marshall vào tối tháng 10 hôm đó để đấu vòng 7 của một giải mời, giải tưởng niệm Rosenwald, mang tên người tài trợ của giải, Lessing J. Rosenwald, một nhà sưu tập tranh và tài trợ cờ vua. Bobby được mời nhờ thành tích vô địch giải trẻ Mỹ cách đây 3 tháng, và Rosenwald là giải mời đầu tiên mà cậu tham gia, gồm toàn các kiện tướng. 11 kỳ thủ bao gồm một số kỳ thủ giỏi nhất của Mỹ, cùng với các thành viên của câu lạc bộ cờ Marshall. Đối thủ của Bobby tối hôm đó là giáo sư đại học Donald Byrne, một kiện tướng quốc tế, cựu vô địch giải Mỹ mở rộng, một tay cờ với lối đánh tấn công dữ dội. Tóc đen, từ lời nói đến cách ăn mặc đều rất lịch lãm, Byrne 25 tuổi lúc nào cũng kẹp một điếu xì gà giữa hai ngón tay, thể hiện phong thái của một nhà quý tộc.
Bobby Fischer và mẹ ông – Bà Regina Fischer
Kiện tướng quốc tế Donald Byrne
Regina (mẹ Bobby) đưa Bobby đến câu lạc bộ, nhưng khi cậu bắt đầu thi đấu thì bà đến một hiệu sách cũ gần đó để đọc sách, vì biết ván cờ của cậu sẽ kéo dài nhiều giờ đồng hồ. Trước khi ván cờ kết thúc bà sẽ quay lại.
Bobby Fischer và Donald Byrne
Cho đến thời điểm đó Bobby chưa thắng được ván nào tại giải, nhưng cậu hòa 3 ván, và dường như mạnh lên sau mỗi vòng đấu, có lẽ nhờ học hỏi từ các kiện tướng đã gặp trước đó. Đối với các kỳ thủ thì việc cầm Trắng luôn có được một lợi thế nhất định, nhưng rủi thay cho Bobby, hôm nay cậu phải cầm Đen khi gặp Byrne, một kỳ thủ với lối chơi công sát rất mãnh liệt.
Đã từng nghiên cứu những ván cờ trước đây của Byrne trong các sách cờ và tạp chí, Bobby biết một chút về cách chơi của đối thủ và chiến lược mà anh ta thường sử dụng. Vì vậy cậu chọn một khai cuộc không quen thuộc với Byrne, và với cậu cũng là để thử nghiệm. Cậu đưa vào một thế cờ gọi là Phòng thủ Gruenfeld. Bobby biết những thứ cơ bản của khai cuộc này, nhưng những tinh vi ảo diệu bên trong thì cậu chưa nắm được hết. Đặc điểm là Trắng sẽ chiếm trung tâm, nhưng các quân sẽ trở thành những mục tiêu dễ bị tấn công.
Vì không nhớ rõ thứ tự các nước đi nên Bobby phải suy tính mỗi khi đến lượt mình đi và cậu bắt đầu lâm vào tình trạng thiếu thời gian. Lo lắng, cậu cắn móng tay, nghịch tóc, quỳ lên ghế, đặt khuỷu tay lên bàn, chống cằm trên tay này rồi lại đến tay khác. Byrne vừa đánh bại Samuel Reshevsky, tay cờ mạnh nhất tại giải. Trình độ của Byrne không cần phải bàn cãi nữa. Bobby không hoảng sợ, nhưng rõ ràng không dễ dàng cho cậu chút nào.
Những người xem bắt đầu tụ tập quanh bàn của Bobby, và mỗi lần cậu muốn vào nhà vệ sinh thì lại phải vất vả chen lấn qua đám đông. Điều đó làm cậu mất tập trung, vì thông thường khi rời khỏi bàn thì cậu vẫn tiếp tục suy nghĩ về ván cờ. “Những người xem ngồi ngay bên cạnh bạn và nếu bạn yêu cầu họ rời đi hay yên lặng thì họ sẽ bị tổn thương ghê gớm”, Bobby hồi tưởng. Cậu cũng nói rằng thời tiết nóng nực và có đông người xem khiến căn phòng rất ngột ngạt. Bobby phàn nàn với ban tổ chức nhưng đã quá muộn để có thể làm gì vào tối hôm đó. Vào mùa hè năm sau câu lạc bộ Marshall mới lắp chiếc điều hòa đầu tiên.
Dù không thoải mái nhưng Bobby vẫn tiếp tục suy nghĩ về ván cờ. Thật ngạc nhiên, sau 11 nước, cậu đã có ưu thế về thế trận. Sau đó, cậu bất ngờ di chuyển Mã đến một ô có thể bị đối phương tấn công. “Cậu ta làm gì thế?”, ai đó hỏi. “Đó là một sai lầm hay là một đòn thí quân?”. Khi những người xem nhìn kỹ lại thế trận, ý đồ của Bobby trở nên rõ ràng: Dù không quá sắc sảo, nhưng nó rất mưu trí, tài tình, và thậm chí tài hoa nữa. Byrne không dám ăn Mã; dù anh ta có thể hơn một quân nhưng sẽ dẫn đến thua cờ. Trọng tài của giải mô tả không khí trong phòng sau nước cờ táo bạo của Bobby: “Những tiếng thì thầm bàn tán xuất hiện sau nước cờ này, và người xem ngày càng tụ tập đông hơn quanh bàn của Fischer”. Họ như dính chặt vào ván cờ của Bobby.
Ván cờ tiếp tục diễn ra. Bobby còn 20 phút để thực hiện đủ 40 nước đi, trong khi cậu chỉ mới đi được 16 nước. Suy nghĩ thật sâu, Bobby nhận ra một khả năng đặc biệt có thể làm thay đổi hoàn toàn thế trận. Nếu cậu cho Byrne ăn Hậu, quân cờ mạnh nhất trên bàn thì sao? Thường chơi thiếu Hậu là rất khó khăn, gần như là thua luôn. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu Byrne ăn Hậu? Thế trận sẽ bị suy yếu và thiếu khả năng phòng vệ trước những đợt tấn công của Bobby chăng?
Thế cờ ngay trước khi Bobby thí Hậu
Nước cờ này đến với Bobby giống như một bản năng. Cậu không chắc mình nhìn thấy hết mọi diễn biến sau khi Byrne ăn Hậu, nhưng cậu vẫn lao vào.
Nếu đòn hi sinh Hậu của Bobby không được Byrne chấp nhận, cậu phỏng đoán, Byrne sẽ thua; nhưng nếu anh ta chấp nhận, anh ta cũng sẽ thua. Bất cứ Byrne làm gì, anh ta cũng đều sẽ thất bại theo lý thuyết, dù ván cờ vẫn còn kéo dài. Một tiếng thì thầm của một khán giả có thể nghe thấy được: “Không thể tin được! Byrne đang thua một cậu bé 13 tuổi chứ không phải ai khác”.
Byrne ăn Hậu.
Bobby, bây giờ tập trung đến mức hầu như không nghe thấy gì từ đám đông nữa, cậu thực hiện nước tiếp theo vừa nhanh vừa mạnh mẽ, như phóng ra một mũi phi tiêu độc. Cậu đã có thể nhìn thấy kết cuộc của ván cờ trong khoảng 20 nước hoặc nhiều hơn thế nữa. Bobby thể hiện rất ít cảm xúc. Cậu vẫn ngồi đó, yên lặng như một ông Phật, dẫn dắt người xem đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác.
Ở nước thứ 41, sau 5 giờ đồng hồ thi đấu, Bobby nhấc quân Xe lên rồi nhẹ nhàng hạ xuống, đặt đúng ô cần đặt và hô: “Chiếu hết!”. Đối thủ của cậu rất thân thiện đứng dậy, và họ bắt tay nhau. Cả hai đều mỉm cười. Byrne biết rằng dù kết quả thật tệ, nhưng anh đã thua một trong những ván cờ tuyệt vời nhất từng được chơi, và đã trở thành một phần của lịch sử. Vài người vỗ tay, làm phiền những kỳ thủ vẫn còn đang thi đấu – những người không hề biết rằng một trong những trang đẹp nhất của lịch sử cờ vua đã được viết nên chỉ cách đó vài bước chân. Họ vẫn còn đang lo cho ván cờ của mình. “Suỵt! Yên nào!”. Đã nửa đêm rồi.
Nước cờ kết thúc của Bobby
Hans Kmoch, trọng tài của giải, sau này đánh giá về ván cờ: “Một kiệt tác về đòn phối hợp đã được trình diễn bởi cậu bé 13 tuổi trước một đối thủ rất lợi hại, xứng đáng là ván cờ hay nhất trong lịch sử của những thần đồng cờ vua… Màn trình diễn của Bobby lấp lánh với sự sáng tạo kỳ diệu”.
Và Hans Kmoch đã gọi ván cờ tuyệt diệu đó là “Ván cờ thế kỷ”.
Ván cờ của Bobby xuất hiện trên các tờ báo khắp đất nước cũng như trên toàn thế giới, với vô số mỹ từ ca ngợi. Đại kiện tướng Yuri Averbach, người Liên Xô đã nói: “Sau khi xem qua ván cờ, tôi bị thuyết phục rằng cậu bé này là một tài năng vô cùng lớn”. Còn Mikhail Botvinnik, đương kim vô địch thế giới thì “Chúng ta cần phải chú ý đến cậu bé này!”.
Cậu bé Bobby Fischer trên bìa tạp chí Chess Review
“Ván cờ thế kỷ” đã được nhắc đến, phân tích và ngưỡng mộ trong suốt hơn 50 năm qua. Nó chỉ có thể so sánh với “nước đi vàng” của Frank Marshall – một kỳ thủ Mỹ khác, tại giải Breslau năm 1912, cũng là một đòn thí Hậu tuyệt đẹp và đánh bại Levitsky. Khi nhớ lại ván cờ này, Bobby khiêm tốn: “Tôi chỉ đi những nước mà mình cho là tốt nhất. Tôi chỉ may mắn thôi!”.
Kmoch, vị trọng tài, cảm nhận được hình bóng của nhà vô địch thế giới từ Bobby, nên đã cẩn thận lưu giữ biên bản gốc do chính thần đồng ghi chép như một kiệt tác của danh họa Rembrandt. Và David Lawson, một nhà sưu tập, bằng cách nào đó – có lẽ là trả tiền, đã có được bản gốc của “Ván cờ thế kỷ” từ Kmoch, với ghi chú của chính Kmoch bằng cây bút chì đỏ: 0-1 (Byrne thua, Fischer thắng). Sau khi Lawson chết, tờ biên bản được một nhà sưu tập khác mua lại, và cứ thế trong nhiều năm nó đã qua tay khá nhiều nhà sưu tập. Ngày nay trong các cuộc bán đấu giá, nó được định giá 100,000 USD.
Còn tiền thưởng của Bobby từ Quỹ Tài Trợ Cờ Vua Mỹ cho kiệt tác này thì sao? Chỉ có 50 đô la.
Biên bản gốc của “Ván cờ thế kỷ”, do chính Bobby ghi chép
Bên trong marshall chess club nơi diễn ra “Ván cờ thé kỷ”
Theo người nổi tiếng, thaivumanhlinh
Điểm những loài chim chích tuyệt vời nhất ít người biết
Chim chích Blackburnian, chim chích họng đen... đều là các loài chim chích tuyệt vời, nổi tiếng trên thế giới mà không phải ai cũng biết. Ảnh của Kenn Kaufman. Loài chim chích Mỹ sống phổ biến ở Mỹ, nổi bật với màu sắc toàn thân màu đen, có vệt màu cam trên cánh và ngực. Ảnh của Kenn Kaufman. Chim chích Blackburnian...
Thiếu nữ 15 tuổi chạy xe máy 'kẹp ba', đánh võng rồi tông vào dải phân cách00:29
Khách Tây mê mệt 1 loại quả kì lạ ở Ninh Bình: Nhìn rất giống xoài nhưng không phải xoài, cách hái trái chưa thấy bao giờ00:24
Vợ chồng Nghệ An nhận 'trông' 15 đứa trẻ miễn phí, dạy trục lúa, làm việc nhà00:46
Con gái lấy chồng cách nhà 6 bước chân, bố mẹ sang thông gia chơi 10 lần/ngày00:14
'Giải mã' MV hơn 10 phút của Madonna: Những mất mát, tình bạn và cả nỗi ám ảnh kéo dài nhiều thập kỷ13:55Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Mỹ nhân 74 tuổi vẫn đẹp nao lòng, mở quán bình dân cũng đông nghịt khách

Bị lạc trong rừng 14 ngày không có thức ăn, người phụ nữ sống sót nhờ 1 thứ không ai ngờ

Người đàn ông mua Maybach S480 để chạy taxi, ai cũng cười chê nhưng ông nói thẳng: "Đây là mức thu nhập quá ổn"

Quan tài sắp chạm đáy huyệt, đám tang bỗng náo loạn: Cảnh tượng trước mắt khiến nhiều người ám ảnh

Một con cá Koi vừa được bán với giá 15,5 tỷ đồng, mang trong mình dòng máu đặc biệt

Phát hiện 3 người đàn ông đạp xe nửa vòng Trái đất để mua vé World Cup: Cái kết tàn nhẫn tới mức không ai ngờ

'Dị nhân công nghệ' gây sửng sốt khi biến ngón tay thành chiếc USB kỳ lạ nhất hành tinh

'Quái vật' thọ 400 tuổi có thể tạo ra đột phá y học cho con người

Điều gì sẽ xảy ra nếu tất cả 8,2 tỷ người trên Trái Đất xì hơi cùng một lúc?

Bôi thuốc chống muỗi lại dễ bị muỗi đốt hơn? Phát hiện mới gây bất ngờ

Liên Hợp Quốc cảnh báo về ảnh hưởng thời tiết từ hiện tượng El Nino

Phát hiện loài động vật 'bất tử'
Có thể bạn quan tâm

5 ý tưởng làm mới triệt để tủ đồ công sở
Thời trang
10:31:12 11/06/2026
Google ra mắt Gemini 3.5 Live Translate: Dịch giọng nói gần như tức thời bằng hơn 70 ngôn ngữ
Thế giới số
10:24:14 11/06/2026
Ma Xó vượt mốc 80 tỷ đồng
Hậu trường phim
10:22:29 11/06/2026
realme P4R 5G ra mắt với pin 8000 mAh và màn hình 144Hz giá từ 5.2 triệu đồng
Đồ 2-tek
10:03:44 11/06/2026
Giếng Tiên và Eo Gió: Hành trình khám phá những huyền bí chưa kể
Du lịch
09:49:56 11/06/2026
Núi Cấm phát thông báo khẩn sau phản ánh cá sấu 80kg xuất hiện
Tin nổi bật
09:47:24 11/06/2026
Công an Lâm Đồng khởi tố nam sinh lớp 10 bán 20 triệu dữ liệu cá nhân
Pháp luật
09:42:51 11/06/2026
Tướng mới Locke khiến cộng đồng liên tưởng đến 2 nhân vật diệt quỷ "siêu ngầu"
Mọt game
09:34:44 11/06/2026
Sau hôm nay, thứ Năm 11/6/2026, 3 con giáp sự nghiệp 'bứt tốc như phượng hoàng lửa', của nả ùa về như thác lũ, đong đầy tiền bạc
Trắc nghiệm
09:22:37 11/06/2026
Huawei lộ diện MPV siêu sang mang phong cách Rolls-Royce
Ôtô
09:20:37 11/06/2026









Nơi lưu trữ lịch sử của thành phố New York



1001 thắc mắc: Vì sao lông chim quý thường có màu xanh?





Những bức ảnh đáng nhớ của Reuters trong 1 thập kỷ qua
Loài cá nhỏ hơn chiếc tăm khiến hàng triệu người Amazon khiếp sợ, thậm chí còn đáng ngại hơn cả cá piranha
Xu hướng ăn "thuần thịt" gây tranh luận tại Mỹ
Không còn ở trong phim: Một công ty Trung Quốc vừa tung ra robot osin thay con người làm hết việc nhà
World Cup 2026 chưa hề bắt đầu nhưng người Mỹ đã trải nghiệm giải đấu theo một cách khác rất kỳ lạ
Xe tải Trung Quốc chạy ngày đêm ở vùng đất "giàu có hơn cả vịnh Ba Tư": "Ăn chơi" 100 năm nữa cũng không phải lo nghĩ
Phát hiện nhiều "quái vật bê tông" nặng 100 tấn liên tục xuất hiện giữa thủ đô 10 triệu dân, thực hiện nhiệm vụ nâng đỡ công trình trị giá 5,5 tỷ USD
4 thực phẩm "đại kỵ" với thịt bò, nhiều người vẫn ăn mà không hề hay biết
Thiếu gia tài phiệt Thái Lan xé toạc thỏa thuận gần 4 tỷ đồng sau phiên toà đối đầu mẹ ruột
'Nữ thần chạy bộ' Loan Barbie gây sốt khi khoe body với đồ tập màu tím
Loại lá mệnh danh là "rau của thận" lại còn bổ gan, đem xào với tôm được món ngon, thơm hơn cả khi cho hành
"Mợ Hai" đang hot nhất màn ảnh Việt: Nổi tiếng sau 1 đêm nhờ Sơn Tùng, từng hẹn hò cầu thủ Tiến Linh
Song Hye Kyo cứ thế này ai mà chịu nổi!
Cảnh nóng đầu tiên của Trương Bá Chi bạo đến mức nào mà khiến một phim bom tấn hot trở lại sau 21 năm
MXH bùng nổ với 2 cảnh phim Việt Nam và Hàn Quốc: Những đứa trẻ đáng thương, sống quằn quại dưới áp lực, kỳ vọng của cha mẹ!
Cưỡng chế thi hành án tại nơi xảy ra vụ xịt nước vào thợ làm việc trên cao ở Hà Nội
Đúng 6h sáng ngày mai, thứ Tư 10/6/2026, Thần Tài nghênh đón vận may, 3 con giáp tài lộc dồi dào, tiền bạc đầy túi, sự nghiệp chạm đến đỉnh cao danh vọng
Clip hot: Park Shin Hye bụng bầu to vượt mặt cùng quý tử đẹp trai và đại gia đình "ông trùm Kbiz" Bae Yong Joon đi du lịch
Phát hiện thi thể thiếu niên phân hủy trong bệnh viện ở TPHCM
Khách Tây và chuyện ăn mít khi đến Việt Nam: Viết được thành tiểu thuyết 1.000 chương
Cuộc sống của Chi Bảo sau khi giải nghệ
Ca sĩ Nam Cường gây xôn xao