Bộ Ngoại giao Nga lên tiếng về các phòng thí nghiệm sinh học của Mỹ tại Ukraine

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng Mỹ đã tiến hành nghiên cứu các loại bệnh không đặc hữu của khu vực tại các phòng thí nghiệm sinh học ở Ukraine.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova. Ảnh: TASS/TTXVN

Theo hãng thông tấn TASS, bà Zakharova cáo buộc Washington trong nhiều năm đã né tránh các cuộc thảo luận liên quan đến hệ thống phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài nhằm che giấu thông tin về sự tồn tại cũng như nguồn tài trợ của Chính phủ Mỹ, chủ yếu thông qua quân đội, đối với hơn 130 phòng thí nghiệm sinh học tại nhiều quốc gia, trong đó có hơn 40 cơ sở ở Ukraine.

Bà cho rằng hơn 1/3 số phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài của Mỹ được đặt tại Ukraine, quốc gia có chung đường biên giới với Nga. Theo cáo buộc của Moskva, các cơ sở này đã nghiên cứu những loại bệnh không phổ biến tại Ukraine cũng như khu vực lân cận.

“Bằng những lý do chưa được công bố, các phòng thí nghiệm này đã tiến hành nghiên cứu những loại bệnh không có liên hệ trực tiếp với Ukraine hay khu vực nói trên”, bà Zakharova nói.

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga được đưa ra sau khi các tài liệu giải mật do Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) công bố cho thấy Lầu Năm Góc đã chi hơn 11 triệu USD để thiết kế, xây dựng và trang bị các phòng thí nghiệm sinh học tại Ukraine thông qua các chương trình hỗ trợ kỹ thuật.

Theo các tài liệu này, nhà thầu chính của dự án là công ty Black & Veatch của Mỹ. Trong đó, Phòng thí nghiệm Tham chiếu Trung tâm thuộc Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Ukraine nhận khoản đầu tư khoảng 3,49 triệu USD, bao gồm hơn 2 triệu USD dành cho trang thiết bị.

Ngoài ra, Mỹ đã chi hơn 1,92 triệu USD để cung cấp thiết bị chẩn đoán cho khu vực Zakarpatye, khoảng 1,72 triệu USD cho một phòng thí nghiệm chẩn đoán tại Kherson và hơn 2,1 triệu USD cho Trung tâm Phòng thí nghiệm Khu vực Kherson. Nguồn kinh phí được phân bổ thông qua các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, với Bộ Quốc phòng Mỹ là bên tài trợ và Bộ Y tế Ukraine là đơn vị tiếp nhận.

Một trang trong bộ tài liệu mật về phòng thí nghiệm sinh học của Mỹ ở Ukraine, phát hành ngày 12/6/2026. Ảnh: Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ

Ngày 12/6, ODNI công bố một loạt tài liệu giải mật liên quan đến các hoạt động nghiên cứu sinh học tại Ukraine. Theo nội dung các tài liệu, Mỹ đã tham gia xây dựng và hỗ trợ 40 phòng thí nghiệm sinh học tại nước này, nghiên cứu các tác nhân gây bệnh như bệnh than, cúm gia cầm, Ebola, dịch hạch và bệnh lao. Tài liệu cũng cho biết ít nhất 12 cơ sở đã thực hiện các nghiên cứu có liên quan đến con người.

Tháng 3/2022, trong phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ khi đó là bà Victoria Nuland xác nhận Ukraine có các cơ sở nghiên cứu sinh học, nhưng khẳng định các cơ sở này không tham gia phát triển vũ khí sinh học. Bà cũng nhấn mạnh Mỹ không sở hữu hoặc vận hành bất kỳ phòng thí nghiệm hóa học hay sinh học nào tại Ukraine.

Cùng thời điểm, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng các cáo buộc của Nga về hoạt động phát triển vũ khí hóa học và sinh học tại Ukraine là thông tin sai lệch. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc khi đó, bà Linda Thomas-Greenfield, cũng khẳng định không tồn tại các phòng thí nghiệm vũ khí sinh học do Mỹ hỗ trợ tại Ukraine.