Bệnh trầm cảm: Nhận biết sớm để can thiệp sớm

Gần đây, nhiều người mắc bệnh trầm cảm tìm đến cái chết bằng cách tự tử. Theo các chuyên gia y tế, đây không phải là chuyện tâm lý nhất thời hay yếu đuối mà là rối loạn sức khỏe tâm thần thực sự, cần được nhận diện và can thiệp sớm.

Tuy nhiên, hiện nay ở nước ta, căn bệnh này vẫn chưa được nhìn nhận một cách đúng và đầy đủ, khiến việc phát hiện, điều trị và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết gặp nhiều trở ngại.

Tăng nhanh ở nhóm người trẻ

Chỉ hơn một tháng, tại một trung tâm thương mại trên địa bàn TPHCM đã xảy ra 3 vụ nghi tự tử. Điều đáng báo động là những người tìm đến cái chết còn rất trẻ, ở độ tuổi 15-32, gặp nhiều áp lực trong học tập, mối quan hệ xã hội… Trước đó, cả nước cũng đã ghi nhận nhiều vụ tự tử do trầm cảm; nhiều bệnh viện tiếp cận và tư vấn kịp thời những ca trầm cảm muốn tự tử.

Bệnh trầm cảm: Nhận biết sớm để can thiệp sớm - Hình 1

Bác sĩ Bệnh viện Tâm thần TPHCM đang thăm khám và tư vấn cho người bệnh

Điển hình như nữ sinh viên L.T.T.H. (19 tuổi, ngụ TP Thủ Đức, TPHCM) bị trầm cảm với lý do bị bạn bè cô lập. Trong suy nghĩ của nữ sinh này có ý định giết bạn và tự tử, rất may gia đình phát hiện con gái có dấu hiệu bất ổn nên đã đưa con đến cơ sở tham vấn tâm lý. Chuyên viên đã tham vấn cho cha mẹ cách hỗ trợ, quan sát các biểu hiện của con gái để có giải pháp phù hợp, đồng thời tham vấn cho nữ sinh từng bước loại bỏ trầm cảm khỏi cuộc sống.

Một trường hợp khác là em N.H.H. (16 tuổi, ngụ quận 7, TPHCM) vào điều trị tại Bệnh viện Tâm thần TPHCM vì buồn chán, có ý định tự tử sau khi cảm thấy bị thiệt thòi do cha mẹ dành tình cảm và quà tặng nhiều hơn cho em trai…

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện nay 85% người bệnh rối loạn trầm cảm ở nước ta có độ tuổi từ 13-18. Trong đó, tỷ lệ người mắc bệnh trên 15 tuổi ngày càng tăng. Nhiều trường hợp bị rối loạn trầm cảm do yếu tố nội sinh, tức là gặp yếu tố bất thường về gene và sinh học, sau đó xuất hiện ý tưởng hoặc hành vi tự tử.

BS-CK2 Lâm Hiếu Minh, Đơn vị Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, cho biết, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hành vi tự tử thường liên quan đến các vấn đề sức khỏe tâm thần, đặc biệt là trầm cảm, lo âu kéo dài. Với người bệnh bị trầm cảm, có nguy cơ tự tử thì sức khỏe tâm thần của người bệnh đã gặp vấn đề nghiêm trọng, kéo dài và tâm lý không có khả năng để thích ứng với sự kiện xảy ra. Cho đến khi có một tình huống khác xuất hiện, sẽ như “giọt nước tràn ly”, lúc này xung động tự tử sẽ xuất hiện.

“Đa số người có hành vi tự tử thường bị mất cân bằng từ yếu tố xã hội, thiếu hệ thống nâng đỡ như gia đình, nhà trường, bạn bè… Khi không còn khả năng “kháng cự”, người bệnh cảm thấy tuyệt vọng. Họ không nghĩ về tương lai và tin rằng cuộc sống không còn ý nghĩa. Lúc này, dễ xảy ra hành vi tự chấm dứt cuộc sống, quyết định tức thời”, BS-CK2 Lâm Hiếu Minh thông tin.

Có thể phòng ngừa

Theo thống kê tại Khoa Tâm thần, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, những năm gần đây, số lượng người bệnh đến thăm khám các bệnh lý liên quan đến trầm cảm tăng 20%-30%. Trong đó, các ca bị trầm cảm nặng đều rơi vào các em có độ tuổi chỉ từ 15-17.

Còn tại Bệnh viện Tâm thần TPHCM, phần lớn người đến thăm khám và điều trị tại đây là các người bệnh có dấu hiệu trầm cảm, nhiều người bệnh có độ tuổi rất trẻ, mắc các rối loạn liên quan đến căng thẳng, stress, trầm cảm. Điểm chung của nhóm đối tượng này là thường gặp trong các gia đình có cha mẹ ly hôn, bản thân gặp khó khăn, thất bại trong tình yêu, quan hệ bạn bè, học tập, bị lạm dụng tình dục, áp lực cuộc sống sau khi sinh…

Ngoài ra, các căn bệnh tâm thần như tâm thần phân liệt, hoang tưởng, rối loạn lo âu, rối loạn nhân cách cũng có thể là nguyên nhân bệnh lý dẫn đến tự tử ở tuổi vị thành niên.

Đại tá, BS-CK1 Nguyễn Văn Ca, Chủ nhiệm Khoa Tâm thần, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng), cho hay, bệnh trầm cảm không loại trừ bất kỳ ai và hầu hết những người có ý định hay hành vi tự tử đều không muốn chết. Họ thường trải qua sự tuyệt vọng đáng kể và muốn chấm dứt nỗi đau của mình.

Còn theo các bác sĩ của Bệnh viện Nhân dân 115, người có ý định tự tử thường gửi đi những tín hiệu – có thể rất tinh tế với những lời nói ám chỉ như “tôi thấy vô dụng quá”, “ước gì tôi biến mất”, “không có tôi, mọi người sẽ ổn hơn”… hoặc thay đổi hành vi (đột ngột thu mình, mất hứng thú, ngủ quá nhiều hoặc quá ít, ăn uống thất thường). Bên cạnh đó, họ cũng thường chuẩn bị trước cho việc chấm dứt cuộc sống bằng cách sắp xếp việc riêng, dọn dẹp đồ đạc, chia sẻ mật khẩu, tặng lại đồ quý giá…

Một số yếu tố được xem là nguy cơ cao dẫn tới tự tử: rối loạn tâm thần (đặc biệt là trầm cảm, lo âu, rối loạn cảm xúc lưỡng cực); sang chấn tâm lý (bị bạo lực, lạm dụng, chia tay, ly hôn cha mẹ…); lạm dụng chất gây nghiện (rượu, ma túy…) khiến giảm kiểm soát hành vi, dễ hành động bốc đồng; có người thân hoặc bạn bè từng tự tử gây hiệu ứng “lây truyền tâm lý”; bị cô lập xã hội khi không có ai lắng nghe, mất kết nối thật sự với người thân…

Nếu phát hiện người có biểu hiện nguy cơ tự tử, không nên để họ ở một mình trong thời điểm nguy cấp, loại bỏ vật dụng nguy hiểm như thuốc, dây, dao… và nhờ hỗ trợ chuyên môn từ các cơ sở y tế chuyên sâu, nhất là chuyên khoa tâm thần kinh.

Tự tử có thể phòng ngừa, nhưng để làm được việc này, cần một xã hội dám đối diện và cởi mở về sức khỏe tâm thần; dạy trẻ từ sớm cách nhận diện và xử lý cảm xúc; tạo không gian an toàn để chia sẻ, không sợ bị đánh giá và truyền thông giáo viên, phụ huynh nhận diện nguy cơ để phòng ngừa.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Cuộc gọi hồi sinh người đàn ông 53 tuổi bất tỉnhCuộc gọi hồi sinh người đàn ông 53 tuổi bất tỉnh
10:56:40 18/11/2026
Cấp cứu bé gái sơ sinh có dạ dày, ruột di chuyển lên lồng ngực chèn phổiCấp cứu bé gái sơ sinh có dạ dày, ruột di chuyển lên lồng ngực chèn phổi
11:00:42 18/11/2026
Giờ học đặc biệt của bác sĩ với tên gọi 'đi buồng'Giờ học đặc biệt của bác sĩ với tên gọi 'đi buồng'
11:04:55 18/11/2026
Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?
11:09:03 18/11/2026
Lạnh buốt tay chân quanh năm, cơ thể đang 'đói' chất gì?Lạnh buốt tay chân quanh năm, cơ thể đang 'đói' chất gì?
11:16:39 18/11/2026
Tháo chạy gần 2km, người phụ nữ vẫn không thoát khỏi đàn ong dữTháo chạy gần 2km, người phụ nữ vẫn không thoát khỏi đàn ong dữ
11:19:13 18/11/2026
Tử vong do đột quỵ tăng gấp đôi, chuyên gia cảnh báo 4 chữ cần nhớTử vong do đột quỵ tăng gấp đôi, chuyên gia cảnh báo 4 chữ cần nhớ
11:28:37 18/11/2026
Ăn nhiều vẫn sụt cân có thể là dấu hiệu bệnh khiến 2.800 người Việt tử vong/nămĂn nhiều vẫn sụt cân có thể là dấu hiệu bệnh khiến 2.800 người Việt tử vong/năm
11:44:46 18/11/2026

Tin đang nóng

HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!
19:32:02 19/11/2026
Đã tìm được diễn viên đóng vai anh hùng Võ Thị SáuĐã tìm được diễn viên đóng vai anh hùng Võ Thị Sáu
22:43:48 19/11/2026
Đúng 6h sáng ngày mai, thứ Bảy 21/11/2026, khổ tận cam lai, hưởng trọn lộc Trời, 3 con giáp phúc khí vô biên, vận may phủ đầy, tiền tài nối kéo nhau chạy vào túiĐúng 6h sáng ngày mai, thứ Bảy 21/11/2026, khổ tận cam lai, hưởng trọn lộc Trời, 3 con giáp phúc khí vô biên, vận may phủ đầy, tiền tài nối kéo nhau chạy vào túi
20:29:21 19/11/2026
iPhone 20 Pro sẽ có nâng cấp camera lớn nhất?iPhone 20 Pro sẽ có nâng cấp camera lớn nhất?
23:31:05 19/11/2026
Apple sắp đưa khung titan trở lại trên iPhone 20 Pro sau hai nămApple sắp đưa khung titan trở lại trên iPhone 20 Pro sau hai năm
23:47:36 19/11/2026
Mỹ nhân VTV từng vét sạch tiền bạc vì một vai diễn, nhận về cái kết ngoài mong đợiMỹ nhân VTV từng vét sạch tiền bạc vì một vai diễn, nhận về cái kết ngoài mong đợi
21:47:07 19/11/2026
Cả dàn sao Vbiz chứng kiến chủ hàng mì cay chốt deal 5 tỷ, Hòa Minzy - Erik "choáng váng"Cả dàn sao Vbiz chứng kiến chủ hàng mì cay chốt deal 5 tỷ, Hòa Minzy - Erik "choáng váng"
00:02:30 20/11/2026
Uber rò rỉ dữ liệu gần 150.000 người qua nhà cung cấp AIUber rò rỉ dữ liệu gần 150.000 người qua nhà cung cấp AI
23:31:52 19/11/2026

Tin mới nhất

9 tháng sau phẫu thuật, xương vẫn không liền vì lý do bất ngờ

9 tháng sau phẫu thuật, xương vẫn không liền vì lý do bất ngờ

11:21:16 19/11/2026
Nữ bệnh nhân phẫu thuật nối xương đã 9 tháng nhưng vẫn đau, đứng không vững. Bác sĩ bất ngờ khi biết nguyên nhân khiến bệnh nhân bị loãng xương nặng, tiêu xương.
Cá tẩm urê rất độc, tiến sĩ hóa học chỉ 1 dấu hiệu khi nấu để nhận diện

Cá tẩm urê rất độc, tiến sĩ hóa học chỉ 1 dấu hiệu khi nấu để nhận diện

10:09:36 19/11/2026
Cá bị tẩm urê có thể xuất hiện mùi khai khi chế biến. Tuy nhiên, theo chuyên gia hóa học, nếu lượng hóa chất sử dụng ít, người tiêu dùng rất khó nhận biết bằng những phương pháp thông thường.
Bé trai sơ sinh nguy kịch vì dị tật thoát vị hoành phải hiếm gặp

Bé trai sơ sinh nguy kịch vì dị tật thoát vị hoành phải hiếm gặp

10:04:39 19/11/2026
Bé trai sơ sinh bị suy hô hấp nguy kịch ngay sau sinh do thoát vị hoành phải hiếm gặp. Sau 6 ngày hồi sức, các bác sĩ phẫu thuật nội soi, đưa các tạng thoát vị trở lại ổ bụng và tạo hình cơ hoành.
Bác sĩ cảnh báo sai lầm nguy hiểm khi bị hóc xương

Bác sĩ cảnh báo sai lầm nguy hiểm khi bị hóc xương

09:49:34 19/11/2026
Bị hóc mảnh xương vịt lớn, người phụ nữ 60 tuổi ở Hà Nội tự dùng tay móc họng tại nhà, khiến dị vật cắm sâu vào niêm mạc thực quản.
COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở

COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở

09:49:25 19/11/2026
Ho kéo dài, khạc đờm, hụt hơi khi leo cầu thang có thể là dấu hiệu của COPD. Phát hiện sớm, điều trị đúng cách giúp người bệnh làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng cuộc sống.
Đà Nẵng: Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, một bệnh nhi tử vong

Đà Nẵng: Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, một bệnh nhi tử vong

07:24:33 19/11/2026
Từ đầu năm đến nay, thành phố Đà Nẵng ghi nhận 10.724 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 3,4 lần so với cùng kỳ năm 2025. Địa phương cũng ghi nhận một bệnh nhi 12 tuổi tử vong do căn bệnh này.
Ám ảnh nhóm chat công việc, bệnh nhân nằm mơ cũng nghe "ting ting"

Ám ảnh nhóm chat công việc, bệnh nhân nằm mơ cũng nghe "ting ting"

18:26:57 18/11/2026
Dù đã tan làm, nhiều người vẫn không thể thoát khỏi những nhóm chat công việc. Áp lực phải thường xuyên phản hồi tin nhắn khiến một số người mất ngủ, lo âu...
Giảm bao nhiêu cân thì gan nhiễm mỡ cải thiện?

Giảm bao nhiêu cân thì gan nhiễm mỡ cải thiện?

16:05:47 18/11/2026
Giảm cân là một trong những biện pháp quan trọng giúp cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, người bệnh cần giảm bao nhiêu cân để đạt hiệu quả?
Tưởng đau răng thông thường, người đàn ông mắc ung thư hàm xâm lấn nền sọ

Tưởng đau răng thông thường, người đàn ông mắc ung thư hàm xâm lấn nền sọ

08:00:41 17/11/2026
Đau kéo dài vùng hàm trên phải, người bệnh được điều trị như bệnh lý răng miệng thông thường nhưng không thuyên giảm.
Chàng trai 24 tuổi mắc sốt xuất huyết, biến chứng viêm cơ tim tối cấp

Chàng trai 24 tuổi mắc sốt xuất huyết, biến chứng viêm cơ tim tối cấp

07:57:05 17/11/2026
Bệnh nhân 24 tuổi rơi vào tình trạng tụt huyết áp sâu, viêm cơ tim tối cấp, suy giảm nghiêm trọng chức năng gan và thận. Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh dương tính với virus Dengue.
Giáo sư chỉ rõ 5 nguyên nhân khiến căn bệnh ung thư liên tục tăng

Giáo sư chỉ rõ 5 nguyên nhân khiến căn bệnh ung thư liên tục tăng

07:47:18 17/11/2026
Chỉ trong 4 năm, số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng từ hơn 19.000 lên 46.800 người. Trong đó, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
Nghiên cứu nửa triệu người chỉ ra uống 2-3 tách cà phê mỗi ngày sẽ ra sao?

Nghiên cứu nửa triệu người chỉ ra uống 2-3 tách cà phê mỗi ngày sẽ ra sao?

07:44:48 17/11/2026
Một nghiên cứu kéo dài 13 năm trên gần 500.000 người trưởng thành tại Anh cho thấy uống cà phê có liên quan đến nguy cơ rung nhĩ thấp hơn, đặc biệt ở nhóm tiêu thụ 2-3 tách mỗi ngày.

Có thể bạn quan tâm

Diễn viên Steven Nguyễn, Việt Hoa tham gia phim 'Tuyên ngôn Độc lập'

Diễn viên Steven Nguyễn, Việt Hoa tham gia phim 'Tuyên ngôn Độc lập'

Hậu trường phim

23:57:59 19/11/2026
Steven Nguyễn cùng vợ chồng diễn viên Việt Hoa - Trọng Trí góp mặt trong phim Tuyên ngôn Độc lập dự kiến bấm máy đúng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Ca sĩ bị phạt tù 2 năm vì xúc phạm trên mạng là ai?

Ca sĩ bị phạt tù 2 năm vì xúc phạm trên mạng là ai?

Sao châu á

23:54:47 19/11/2026
Tòa án hình sự Thonburi tuyên ca sĩ Aum Erawat phạm tội phỉ báng nam diễn viên Art Pasut, phạt 2 năm tù treo, nộp phạt 100.000 baht và bồi thường 300.000 baht.
Ford phát triển xe bán tải giá rẻ, cạnh tranh xe Trung Quốc

Ford phát triển xe bán tải giá rẻ, cạnh tranh xe Trung Quốc

Ôtô

23:52:50 19/11/2026
Ford chuẩn bị bổ sung một mẫu xe bán tải giá rẻ, dự kiến ra mắt năm 2027, mẫu xe mới này được định vị dưới Ranger, hướng đến các thị trường quốc tế nhằm cạnh tranh với những dòng bán tải
Nữ diễn viên từng tự ti ngoại hình thành 'nàng thơ' màn ảnh Việt

Nữ diễn viên từng tự ti ngoại hình thành 'nàng thơ' màn ảnh Việt

Sao việt

23:52:26 19/11/2026
Đằng sau vẻ đẹp gây thương nhớ trên màn ảnh rộng, Ngọc Xuân thừa nhận từng rất tự ti về ngoại hình, soi gương chỉ toàn nhìn thấy khuyết điểm.
Mối quan hệ của Erik và Hoa hậu Việt Nam 2018

Mối quan hệ của Erik và Hoa hậu Việt Nam 2018

Nhạc việt

23:43:36 19/11/2026
Erik không ngần ngại dành cho nàng hậu những lời bày tỏ đặc biệt. Nam ca sĩ cho biết dù đã tiếp xúc với nhiều cô gái, Tiểu Vy vẫn là người mang đến cho anh cảm xúc riêng biệt.
Xiaomi phát triển điện thoại nhỏ gọn với viền màn hình siêu mỏng

Xiaomi phát triển điện thoại nhỏ gọn với viền màn hình siêu mỏng

Đồ 2-tek

23:41:06 19/11/2026
Theo XimiTime, Xiaomi đang phát triển một mẫu smartphone mới với kích thước màn hình vừa phải, đánh dấu sự trở lại của thiết kế phẳng truyền thống kết hợp với công nghệ viền siêu mỏng hiện đại.
Từng làm thợ xây rồi đi viết báo, người đàn ông âm thầm bán nước suốt 30 năm, nay sở hữu hơn 60 tỷ USD

Từng làm thợ xây rồi đi viết báo, người đàn ông âm thầm bán nước suốt 30 năm, nay sở hữu hơn 60 tỷ USD

Netizen

23:30:23 19/11/2026
Suốt nhiều năm, người đàn ông này liên tục thay đổi công việc, từ lao động chân tay đến làm báo rồi thử sức với những nghề chẳng mấy liên quan.
Vụ kiện Selena Gomez 'lừa đảo 1,2 triệu USD' bất ngờ khép lại

Vụ kiện Selena Gomez 'lừa đảo 1,2 triệu USD' bất ngờ khép lại

Sao âu mỹ

23:11:26 19/11/2026
Luật sư của Selena Gomez gọi các cáo buộc nhằm vào nữ nghệ sĩ là vô căn cứ và cho biết đang cân nhắc những biện pháp xử lý.
Phim Hàn nổi tiếng suốt 17 năm ở Việt Nam: Nữ chính đóng xong đủ tiền sống 12 năm, nam chính đổi đời quá sốc

Phim Hàn nổi tiếng suốt 17 năm ở Việt Nam: Nữ chính đóng xong đủ tiền sống 12 năm, nam chính đổi đời quá sốc

Phim châu á

22:02:25 19/11/2026
Năm 2009, Boys Over Flowers (Vườn Sao Băng) chính thức lên sóng và nhanh chóng tạo nên cơn sốt tại nhiều quốc gia châu Á.
Lần đầu có tour dù lượn ngắm Phong Nha - Kẻ Bàng từ trên cao

Lần đầu có tour dù lượn ngắm Phong Nha - Kẻ Bàng từ trên cao

Du lịch

21:21:56 19/11/2026
Từ ngày 24/11, du khách có thể trải nghiệm dù lượn có động cơ và không động cơ tại Phong Nha - Kẻ Bàng, với mức giá gần 3 triệu đồng/người.
Vì sao nhiều người thích trồng cây lưỡi hổ trong nhà? Hóa ra ẩn chứa ý nghĩa phong thủy đặc biệt

Vì sao nhiều người thích trồng cây lưỡi hổ trong nhà? Hóa ra ẩn chứa ý nghĩa phong thủy đặc biệt

Trắc nghiệm

21:06:31 19/11/2026
Không chỉ là cây cảnh dễ trồng, cây lưỡi hổ còn được nhiều người yêu thích bởi những ý nghĩa phong thủy tốt đẹp.