Ăn tía tô nhiều năm nhưng không phải ai cũng biết những lợi ích này

Loại rau thơm quen thuộc trong bữa ăn người Việt không chỉ giúp món ăn dậy vị, mà còn được dùng từ lâu trong dân gian để hỗ trợ giải cảm, tiêu hóa và chăm sóc sức khỏe.

Tiềm năng hỗ trợ tim mạch và kiểm soát mỡ máu

Tía tô có tên khoa học Perilla frutescens, thuộc họ Hoa môi. Trong y học cổ truyền, lá tía tô có vị cay, tính ấm, từ lâu được sử dụng để hỗ trợ giải cảm, giảm ho, làm ấm cơ thể và cải thiện các triệu chứng đầy bụng, khó tiêu.

Theo các nghiên cứu đã công bố, lá và hạt tía tô chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như acid rosmarinic, luteolin, apigenin, flavonoid, anthocyanin cùng nhiều loại tinh dầu tự nhiên.

Một bài tổng quan đăng trên tạp chí Molecules cho thấy những hợp chất này có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, đồng thời đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh mạn tính.

Tía tô được nghiên cứu về tiềm năng hỗ trợ tim mạch và kiểm soát mỡ máu (Ảnh: Getty).

Ở Việt Nam, cháo hành tía tô là món ăn quen thuộc khi mới xuất hiện các dấu hiệu cảm lạnh như nghẹt mũi hoặc đau đầu.

Theo quan điểm y học cổ truyền, loại rau này giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ ra mồ hôi và giảm cảm giác khó chịu khi cảm lạnh.

Ngoài ra, tinh dầu trong lá tía tô tạo mùi thơm đặc trưng, góp phần kích thích vị giác và giúp bữa ăn trở nên dễ tiêu hơn.

Không chỉ phần lá, hạt tía tô cũng được giới khoa học quan tâm nhờ chứa hàm lượng cao acid alpha linolenic – một dạng Omega-3 có nguồn gốc thực vật.

Một số thử nghiệm lâm sàng bước đầu ghi nhận dầu hạt tía tô có thể cải thiện triglyceride và cholesterol toàn phần ở một số nhóm đối tượng.

Các tác giả cho rằng acid béo không bão hòa kết hợp với các hợp chất chống oxy hóa trong hạt tía tô có thể hỗ trợ quá trình chuyển hóa lipid và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay vẫn chưa đủ để khẳng định tía tô có tác dụng điều trị rối loạn mỡ máu. Người mắc tăng cholesterol hoặc triglyceride vẫn cần duy trì chế độ ăn hợp lý, tập luyện thường xuyên và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Dùng tía tô đúng cách để phát huy lợi ích

Bên cạnh vai trò là rau gia vị, tía tô còn được nhiều người sử dụng để xông mặt hoặc chăm sóc da theo kinh nghiệm dân gian.

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất tía tô có hoạt tính chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do.

Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định loại cây này có thể điều trị mụn, làm trắng da hay cải thiện nám.

Các nhà khoa học cũng đang tiếp tục tìm hiểu ảnh hưởng của acid rosmarinic đối với hệ thần kinh.

Kết quả ban đầu cho thấy hoạt chất này có tiềm năng bảo vệ tế bào thần kinh trong các mô hình nghiên cứu, song hiệu quả trên người vẫn cần được xác nhận bằng những thử nghiệm quy mô lớn hơn.

Tía tô nên được dùng với lượng vừa phải trong chế độ ăn hằng ngày (Ảnh: Getty).

Tía tô nhìn chung an toàn khi dùng như rau gia vị trong bữa ăn. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai, cho con bú, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc điều trị bệnh mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu muốn sử dụng với lượng lớn, trong thời gian dài.

Cách dùng phù hợp là bổ sung tía tô ở mức vừa phải trong chế độ ăn. Loại rau này có giá trị dinh dưỡng và tiềm năng dược liệu nhưng không thể thay thế thuốc hay các phương pháp điều trị đã được chứng minh.