4 cách giữ ấm cơ thể trong những ngày du Xuân, chúc Tết

Thời tiết đầu năm thường lạnh, ẩm, thay đổi thất thường, nếu không chú ý giữ ấm đúng cách, cơ thể rất dễ nhiễm lạnh, suy giảm sức đề kháng, dẫn đến cảm cúm, đau nhức xương khớp, rối loạn tiêu hóa…

Tết Nguyên đán là thời điểm mọi người dành nhiều thời gian cho các hoạt động du Xuân, thăm hỏi, chúc Tết người thân, bạn bè. Theo ThS. BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, mùa xuân vẫn còn dư khí hàn của mùa đông, trong khi dương khí của cơ thể mới bắt đầu sinh phát. Vì vậy, việc giữ ấm – dưỡng dương – phòng hàn tà là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ sức khỏe trong những ngày Tết.

1. Cách giữ ấm cơ thể

1.1. Giữ ấm từ những ‘cửa ngõ’ của cơ thể

ThS.BS. Nguyễn Quang Dương cho rằng phong hàn thường xâm nhập cơ thể qua các vị trí như đầu, cổ gáy, bàn chân, bàn tay. Vì vậy, khi đi du xuân, chúc Tết cần chú ý:

Đội mũ, quàng khăn giữ ấm vùng đầu – cổ, đặc biệt là người cao tuổi và trẻ nhỏ.

Mang giày kín, tất ấm để bảo vệ bàn chân – nơi tập trung nhiều huyệt vị quan trọng, trong đó có huyệt Dũng tuyền, rất dễ bị hàn khí xâm nhập.

Tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột khi ra vào nơi có điều hòa nóng hoặc nơi gió lùa.

Dùng thêm gừng, hành, tiêu với lượng vừa phải để giữ ấm cơ thể khi du xuân, chúc Tết.

Người cao tuổi thường có chính khí suy giảm, dương khí hư, khả năng thích nghi với thời tiết lạnh kém hơn nên dễ bị phong hàn xâm nhập. Tình trạng này có thể gây cảm lạnh, ho, đau nhức xương khớp hoặc làm nặng thêm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, xương khớp.

Vì vậy, khi ra ngoài du Xuân, chúc Tết, người cao tuổi nên mặc đủ ấm; đặc biệt chú ý vùng cổ gáy, ngực, thắt lưng và khớp gối; tránh ra ngoài quá sớm vào buổi sáng hoặc khuya tối khi nhiệt độ xuống thấp. Buổi tối có thể xoa bóp, chườm ấm vùng thắt lưng, đầu gối hoặc ngâm chân nước ấm để giúp thông kinh lạc, cải thiện giấc ngủ. Đồng thời, cần hạn chế sử dụng rượu bia, đồ lạnh vì dễ làm hao tổn dương khí, gây mệt mỏi, tụt huyết áp hoặc rối loạn tiêu hóa.

Trẻ em có tạng phủ còn non yếu, “dương thường bất túc”, sức đề kháng chưa hoàn thiện nên rất dễ nhiễm lạnh khi thời tiết thay đổi. Do đó, cần giữ ấm tốt vùng đầu, cổ, ngực, bụng và bàn chân khi đưa trẻ đi chúc Tết, du xuân; không nên để trẻ mặc quá phong phanh dù ban ngày có nắng ấm.

Tránh để trẻ chạy nhảy ra nhiều mồ hôi rồi gặp gió lạnh; hạn chế cho trẻ dùng đồ uống lạnh, kem, nước đá trong những ngày Tết; ưu tiên nước ấm, canh, súp, cháo nóng. Khi trẻ có dấu hiệu sổ mũi, ho nhẹ, lạnh tay chân, cần cho trẻ nghỉ ngơi, giữ ấm và theo dõi sát, tránh chủ quan.

Hạn chế đồ uống lạnh làm tổn thương Tỳ, Vị.

1.2. Ăn uống ấm nóng, tránh ‘tham mát’ ngày Tết

Trong những ngày Tết, nhiều người có thói quen dùng đồ lạnh, nước đá, bia rượu nhiều, dễ làm tổn thương tỳ vị. Theo ThS. BS. Nguyễn Quang Dương, tỳ vị “ưa ấm, ghét lạnh”, nếu bị hàn tà xâm nhập sẽ gây đầy bụng, chướng hơi, tiêu chảy, mệt mỏi, theo đó:

Ưu tiên các món ăn ấm nóng, dễ tiêu; dùng thêm gừng, hành, tiêu với lượng vừa phải để ôn trung, tán hàn.

Hạn chế đồ uống lạnh, đặc biệt vào sáng sớm và buổi tối.

Không nên ăn quá no, ăn dồn nhiều bữa trong ngày.

1.3. Giữ ấm kết hợp vận động nhẹ nhàng

Dù bận rộn du Xuân, chúc Tết, mỗi người vẫn nên duy trì vận động nhẹ nhàng để giúp khí huyết lưu thông, nâng cao sức đề kháng như:

Đi bộ nhẹ, xoa bóp tay chân, khớp gối để làm ấm cơ thể.

Có thể xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng rồi xoa mặt, cổ gáy, thắt lưng vào buổi sáng và buổi tối nhằm hỗ trợ sinh dương khí.

Xoa mặt, cổ gáy, thắt lưng vào buổi sáng và buổi tối nhằm hỗ trợ sinh dương khí.

1.4. Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài

Thức khuya làm hao tổn dương khí, khiến cơ thể dễ bị nhiễm lạnh và mệt mỏi. Trong những ngày Tết bạn nên:

Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya liên tục.

Giữ phòng ngủ kín gió, đủ ấm; tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào người khi ngủ.

2. Những sai lầm thường gặp

Mặc phong phanh vì nghĩ “ra ngoài một lúc không sao”: Thời tiết ngày Tết thường có nắng nhẹ ban ngày nhưng sáng sớm và chiều tối có thể lại lạnh sâu. Mặc không đủ ấm khiến phong hàn dễ xâm nhập, gây cảm lạnh, đau đầu, đau mỏi vai gáy.

Uống nhiều rượu bia để “lấy ấm”: Rượu có tính nhiệt nhưng dùng nhiều lại làm hao tổn chính khí, khiến cơ thể mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng và dễ nhiễm lạnh hơn.

Dùng nhiều đồ ăn, thức uống lạnh: Nước đá, bia lạnh, kem… làm tổn thương tỳ vị, gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và trẻ nhỏ.

Ra ngoài khi mồ hôi chưa khô: Sau vận động, cơ thể ra mồ hôi gặp gió lạnh rất dễ bị “trúng phong”, gây cảm mạo, đau nhức mình mẩy.

Chỉ giữ ấm bên ngoài mà quên giữ ấm từ bên trong: Mặc ấm nhưng ăn uống thất thường, thức khuya, dùng nhiều đồ lạnh khiến dương khí suy giảm, cơ thể vẫn dễ “đổ bệnh”.

Giữ ấm đúng cách không chỉ giúp phòng tránh bệnh tật thường gặp dịp đầu năm mà còn giúp cơ thể thích nghi tốt với sự chuyển mùa, khởi đầu năm mới khỏe mạnh, tinh thần sảng khoái. Áp dụng những nguyên tắc đơn giản của Y học cổ truyền trong sinh hoạt hằng ngày sẽ giúp mỗi chuyến du xuân, mỗi cuộc sum họp ngày Tết thêm trọn vẹn và an vui.