100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại
Các nhà khoa học đã tìm thấy những bằng chứng cho thấy con người không phải là loài đầu tiên biết cách chôn cất đồng loại.
Bên cạnh đó, việc sở hữu bộ não lớn hơn không đồng nghĩa có trí thông minh cao hơn, theo phát hiện quan trọng về người tiền sử của nhóm nhà nghiên cứu thuộc Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society).
Qua khám phá trong hệ thống hang động Rising Star tại nơi được gọi là Cái nôi của nhân loại ở châu Phi, các nhà nghiên cứu khẳng định loài Homo naledi, một loài cổ xưa sống từ 335.000 đến 236.000 năm về trước, là loài đầu tiên biết chôn đồng loại và đánh dấu nơi chôn, theo ABC News.
Ảnh mô phỏng loài Homo naledi. ẢNH CHỤP MÀN HÌNH ABC NEWS
Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy hài cốt của cá thể trưởng thành và trẻ của Homo naledi được đặt trong tư thế bào thai ở những chỗ lõm trong hang động và được lấp bằng đất. Những ngôi mộ này có niên đại sớm hơn ít nhất 100.000 năm so với những ngôi mộ của người Homo sapiens. Toàn bộ người hiện đại đều thuộc loài Homo sapiens.
Homo naledi là loài có tay chân giống người nhưng kích thước não chỉ bằng 1/3. Các nhà nghiên cứu trước đây cho rằng kích thước não là thước đo cho thấy loài này kém thông minh hơn nhiều so với loài Homo sapiens.
Hộp sọ của một cá thể Homo naledi tại Đại học Wits, Nam Phi. Ảnh AFP
Tuy nhiên, giả thuyết này giờ đây bị bẻ ngược lại thông qua những phát hiện mới của nhóm nghiên cứu. “Đó là loài đầu tiên không phải người biết cách chôn cất”, nhà cổ nhân loại học Residence Lee Berger, thành viên nhóm nghiên cứu, nói với ABC News.
Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy nhiều ký tự được khắc lên đá trên hang động, được cho là để đánh dấu nơi chôn cất. Các ký tự có hình tam giác, hình vuông, hình chéo và nhiều hình khác.
Các bộ xương được tìm thấy trong hang động. Ảnh CNN
Những biểu tượng bên cạnh nơi chôn cất của loài Homo naledi. ẢNH CHỤP MÀN HÌNH ABC NEWS
Những biểu tượng tương tự cũng được tìm thấy ở các hang động khác do người Homo sapiens khắc vào 80.000 năm trước và người Neanderthals 60.000 năm trước. Đó được cho là cách để họ lưu giữ và chia sẻ thông tin.
Các nhà nghiên cứu chưa thể xác định liệu Homo naledi và Homo sapiens có mối tương tác nào hay không, khi cả hai loài có một giai đoạn tồn tại song song, cách đây khoảng 250.000 năm.
Ông Berger gọi đây là phát hiện “chấn động và gây sốc”, giúp xóa bỏ ý niệm trước đây cho rằng con người có sự khác biệt so với động vật nhờ bộ não lớn. “Homo naledi có bộ não với kích thước chỉ bằng não tinh tinh nhưng lại biết chôn cất, hành vi mà trước đây được cho là chỉ có con người mới thực hiện”, ông Berger nói.
Ông Residence Lee Berger bên trong hang động. Ảnh AFP
Các nhà nghiên cứu cho rằng Homo naledi biết sử dụng lửa và ăn thịt động vật, biết đặt đồ tạo tác trên những ngôi mộ. Tuy nhiên, họ chưa biết vì sao loài này tuyệt chủng. Các phát hiện mới được miêu tả chi tiết trong 3 nghiên cứu được chấp nhận đăng trên chuyên san eLife, theo CNN.
Người Neanderthal tuyệt chủng vì tình dục?
Hang động Rising Star nằm ở Nam Phi, là một trong những hang động nổi tiếng nhất thế giới thuộc khu cổ sinh vật học Cái nôi của nhân loại. Khu vực này được công nhận là di sản thế giới của UNESCO từ năm 1999. Nhóm của ông Berger đã vẽ sơ đồ hang động vào năm 2008 và sau đó khám phá ra một mê cung với nhiều lối đi rất hẹp, dẫn đến những hang động chứa các bộ xương. Những bộ xương hóa thạch đầu tiên của Homo naledi được phát hiện vào năm 2013.
Phát hiện gây sốc về nghi thức chôn cất của một loài người cổ đã tuyệt chủng
Nghiên cứu gây tranh cãi cho thấy Homo naledi, một họ hàng đã tuyệt chủng của loài người với kích thước não chỉ bằng 1/3 so với chúng ta, đã biết chôn cất và có thể đã thực hiện nghi lễ tưởng niệm những người đã khuất.
Mô phỏng và hóa thạch của Homo naledi
Theo một nghiên cứu mới, Homo naledi - họ hàng đã tuyệt chủng của loài người chúng ta, có bộ não chỉ bằng một phần ba kích thước của người hiện đại. Thế nhưng, họ biết chôn cất những người đã chết và đục khắc lên những vách hang động cách đây khoảng 300.000 năm. Nghiên cứu mới này đang lật ngược những lý thuyết lâu nay cho rằng chỉ có người hiện đại chúng ta và người Neanderthal mới đủ thông minh để có thể thực hiện các hoạt động phức tạp này.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng chưa đủ bằng chứng để kết luận H. naledi đã chôn cất hoặc tưởng niệm người chết. Chẳng hạn, Sheela Athreya, một nhà nhân chủng học tại Đại học Texas A&M, người không tham gia vào nghiên cứu, cho biết: "Tôi có thể thấy họ đang kết nối các dữ liệu đứt đoạn này ở đâu và tôi nghĩ rằng nó đáng được chú ý, nhưng lẽ ra nghiên cứu này nên được thực hiện với nhiều lưu ý hơn".
Các nhà khảo cổ học lần đầu tiên phát hiện ra hài cốt của H. naledi trong hệ thống Hang động Rising Star ở Nam Phi vào năm 2013. Kể từ đó, hơn 1.500 mảnh xương của nhiều cá thể đã được tìm thấy trên khắp hệ thống hang động dài 4 km. Giải phẫu của H. naledi nổi tiếng do phần còn lại của chúng được bảo quản khá tốt; phân tích khảo cổ cho thấy chúng là những sinh vật đi bằng hai chân, cao khoảng 1,5 mét và nặng 45 kg, chúng có bàn tay khéo léo và bộ não nhỏ nhưng cấu trúc phức tạp, những đặc điểm đã dẫn đến tranh luận sôi nổi về độ tinh tế trong hành vi của chúng. Trong một nghiên cứu năm 2017 được công bố trên tạp chí eLife, nhóm nghiên cứu Rising Star cho rằng H. naledi đã có chủ ý khi chôn cất đồng loại trong hệ thống hang động.
Trong một cuộc họp báo vào ngày 1.6 vừa qua, nhà cổ sinh vật học Lee Berger, chủ nhiệm nhóm nghiên cứu Rising Star và các đồng nghiệp đã củng cố tuyên bố đó bằng ba nghiên cứu mới. Các tuyên bố sau đó được công bố trên trang bioRxiv ngày 5.6, đã đưa ra bằng chứng quan trọng nhất về việc cho đến nay H. naledi đã chủ ý chôn cất đồng loại và tạo ra những hình khắc có ý nghĩa trên tảng đá phía trên nơi chôn cất. Nhưng những phát hiện vẫn chưa được công nhận rộng rãi.
Nghiên cứu mới mô tả hai hố nông, hình bầu dục trên sàn của một hang nhỏ chứa hài cốt phù hợp với việc chôn cất các thi thể. Xương thịt thi thể được bao phủ trong trầm tích và sau đó bị phân hủy. Lễ chôn cất thậm chí có thể gồm cả việc cúng bái người đã khuất khi tìm thấy một đồ chế tác bằng đá có tiếp xúc gần với xương bàn tay và cổ tay.
Trong cuộc họp báo, Berger cho biết: "chúng tôi cảm thấy rằng họ đã đáp ứng được nghi thức về việc chôn cất con người hoặc chôn cất người cổ đại". Nếu được chấp nhận, cách giải thích của các nhà nghiên cứu sẽ đẩy lùi bằng chứng sớm nhất về việc chôn cất có chủ ý 100.000 năm. Kỷ lục thực hiện nghi thức chôn cất sớm nhất của người tinh khôn là 200.000 năm trước.
Các nhà nghiên cứu đề xuất rằng việc phát hiện ra các hình khắc trừu tượng trên các vách tường đá của hệ thống Hang động Rising Star cũng báo hiệu rằng H. naledi có hành vi phức tạp. Những đường kẻ, hình dạng và ký hiệu giống như "hashtag" này dường như được tạo ra trên các bề mặt được chuẩn bị đặc biệt do H. naledi tạo ra. Có thể họ đã chà nhám đá trước khi khắc nó bằng một công cụ cũng bằng đá. Độ sâu, bố cục và thứ tự cho thấy rằng các đường nét được tạo ra có chủ đích hơn là được hình thành một cách tự nhiên.
Berger cho biết: "Có những ngôi mộ của H. naledi ngay bên dưới những hình khắc, điều này cho thấy đây là một không gian văn hóa của H. naledi. Họ đã thay đổi mạnh mẽ không gian này trên hàng km hệ thống hang động dưới lòng đất".
Trong một nghiên cứu khác, Agustín Fuentes, một nhà nhân chủng học tại Đại học Princeton và các đồng nghiệp khám phá lý do H. naledi sử dụng hệ thống hang động. Nhóm của Fuentes viết: "Việc chôn cất một số thi thể được chia sẻ và lên kế hoạch trong hệ thống Rising Star cũng như các bản khắc là bằng chứng cho thấy các cá thể này có chung niềm tin hoặc ý tưởng xung quanh cái chết và có thể họ đã tưởng niệm người chết, điều mà người đương đại ta gọi là chia sẻ đau buồn".
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu khác không hoàn toàn bị thuyết phục bởi những diễn giải mới. Athreya nói: "Con người có thể đã khắc dấu trên đá. Mấy hình khắc đó không đủ để đóng góp vào cuộc tranh luận về sự tồn tại tư duy trừu tượng thời đó".
Dù não nhỏ bằng 1/3 não người hiện đại, song giải phẫu cho thấy não khá giống với người hiện đại, do đó, mức độ phức tạp tư duy của họ rất có thể ngang bằng người hiện đại. Khám phá về loài người não nhỏ sống cùng thời với các loài người não lớn đã khiến giới khoa học phải thay đổi quan niệm truyền thống rằng bộ não lớn đem lại lợi thế tiến hóa cao, và các đặc điểm trộn lẫn của chủng người mới này đã chỉ ra rằng chi Homo cũng rất đa dạng về mặt giải phẫu.
Giải phẫu học chỉ ra rằng H. naledi có khả năng di chuyển đường dài với sải chân và dáng đi giống người, song còn có thể di chuyển trên tán cây điêu luyện hơn các Homo khác. Ngoài ra xương của họ thích nghi tốt hơn cho hành vi leo trèo và sống trên cây hơn là chạy bền. Giải phẫu nha khoa cho thấy họ tiêu thụ thức ăn cứng phủ bởi nhiều hạt sạn như bụi hoặc đất.
Khai quật mộ cổ, 'sốc' khi hài cốt là người khác loài
Hai ngôi mộ cổ được phát hiện trong hang động Rising Star ở Nam Phi hoàn toàn lật ngược bức tranh mà chúng ta vẫn mô tả về loài người tuyệt chủng đầy bí ẩn Homo naledi. Theo Live Science, giả thuyết rằng Homo naledi biết chôn cất người chết từng được đặt ra trong một nghiên cứu công bố năm 2017 và...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

20 con lạc đà bị loại khỏi cuộc thi sắc đẹp tại Oman vì tiêm Botox và phẫu thuật thẩm mỹ

Chú bò đắt giá bậc nhất Việt Nam được trả 5 tỷ đồng mà chủ nhân không bán: Sở hữu điều rất đặc biệt

Trung Quốc: Phát hiện 10g vàng trong dạ dày vịt nuôi khi mổ lấy thịt

Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ
Có thể bạn quan tâm

Ai đã hại Đức Phúc thế này?
Nhạc việt
06:28:04 10/03/2026
Ba người nhập viện sau khi ăn cá ủ chua, nghi ngộ độc botulinum
Sức khỏe
06:22:30 10/03/2026
Tổng thống Putin và Tổng thống Trump lần đầu nói chuyện kể từ khi có cáo buộc Nga hỗ trợ Iran chống Mỹ
Thế giới
06:16:07 10/03/2026
Từ ngày 11/3, du khách sẽ được trải nghiệm du lịch trực thăng tại TP.HCM
Du lịch
06:02:45 10/03/2026
Cô dâu đang bị chê khắp MXH: Nhan sắc không bằng "trai giả gái", sự thật đằng sau khiến nhiều người phải xấu hổ
Phim châu á
05:58:56 10/03/2026
Còn hai tuần là ra mắt, bom tấn được mong chờ nhất 2026 chính thức bùng nổ, cán mốc "game thủ" chờ đợi kỷ lục
Mọt game
05:57:40 10/03/2026
Nam diễn viên điển trai vấp phải làn sóng chỉ trích từ netizen Đông Nam Á vì hành động kém duyên
Hậu trường phim
00:28:51 10/03/2026
Cuộc sống của ca sĩ Mỹ Tâm ở tuổi 45
Sao việt
00:04:16 10/03/2026
Nam ca sĩ xuất thân là thầy giáo, tiết lộ cuộc sống kín tiếng ở tuổi 44
Tv show
23:55:04 09/03/2026
Chính thức: Thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%
Tin nổi bật
23:54:36 09/03/2026
Phát hiện nghĩa trang lâu đời nhất thế giới tại Nam Phi
Ảnh vui 6-6: Chỉ người nhanh trí mới tìm ra cách giải quyết





Bí ẩn về bộ xương người khổng lồ dài 10 mét được khai quật vào năm 1976
Việc giết một loài ăn thịt lớn khác bằng vũ khí trước mặt một con hổ có khiến nó sợ con người không?
Phát hiện hiện vật người tiền sử niên đại 3.500-3000 năm
Kỳ lạ thi hài nữ tu sĩ còn nguyên vẹn sau 4 năm qua đời
Mỹ: Khai quật mộ nữ tu sau 4 năm chôn cất, kinh ngạc chứng kiến 'phép màu' trong quan tài
Bí ẩn về bàn tay bằng đồng 3.500 năm tuổi
Liệu con người có thể diệt trừ hoàn toàn loài chuột không?
Sống gần con người, một sinh vật đang 'tiến hóa ngược', não lớn bất thường
Ca ung thư cổ xưa nhất từng được ghi nhận ở loài người diễn ra từ lúc nào?
Nhặt được nhiều hòn đá hình thù lạ, nghi đồ dùng của người tiền sử
Hiện tượng 'không bóng' hiếm gặp ở Bangkok
Người phụ nữ Thái Lan cưới cùng lúc hai người đàn ông
Tưởng mọc răng 'bất thường', chàng trai đi khám và phát hiện mình nắm kỷ lục hiếm có
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, tưởng tuyệt chủng bất ngờ 'tái xuất' ở nơi vô cùng đặc biệt
Nhật Bản ủ thành công men rượu Sake trên không gian vũ trụ
Hiện tượng "đá nở hoa" ở Đà Nẵng: Phát hiện bất ngờ về thực thể sống
Bí ẩn ổ trứng khổng lồ tại Brazil
Quốc Trường sẽ chụp ảnh cưới với Ngọc Trinh vào ngày 11/3
Bắt khẩn cấp kẻ đập phá đồ của nữ hành khách trước nhà ga T3 Tân Sơn Nhất
Mai Thiên Vân hiếm hoi nhắc về ông xã
Cảnh báo của Tổng thống Ukraine về xung đột Iran
Nam ca sĩ qua đời đột ngột ở tuổi 36
Nữ ca sĩ xinh đẹp hẹn hò cầu thủ U70 đáng tuổi bố, chỉ hơn mẹ cô 4 tuổi gây chú ý
Tổng thống Mỹ: Dầu tăng chỉ là "cái giá rất nhỏ phải trả"
Nhan sắc con gái danh ca Châu Thanh được 'đẩy thuyền' với NSƯT Võ Minh Lâm
Công an Hải Phòng xác minh clip cô gái bị nam thanh niên kéo lê trên đường
1 món đồ xuất hiện trong bức ảnh chụp vội hé mở chuyện Hòa Minzy đã sinh con gái?
Ảnh cưới của Hoà Minzy và Đại uý quân đội?
Diệp Lâm Anh nói rõ về chồng sắp cưới của Hòa Minzy
Chị ruột nói thẳng về tin Hòa Minzy có con gái với chồng sắp cưới
Đại uý Thăng Văn Cương đăng clip "bóc phốt" Hoà Minzy, nhìn nét mặt cam chịu này không phải lần đầu
Nhà chồng cưng chiều Hoà Minzy là có lý do!
Cặp diễn viên Vbiz xác nhận hẹn hò ngày 8/3
Phản hồi của Hoà Minzy về thông tin "em gái bé Bo"
Danh tính người đàn ông đánh, kéo lê bạn gái gây bức xúc ở Hải Phòng