100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại

Các nhà khoa học đã tìm thấy những bằng chứng cho thấy con người không phải là loài đầu tiên biết cách chôn cất đồng loại.

Bên cạnh đó, việc sở hữu bộ não lớn hơn không đồng nghĩa có trí thông minh cao hơn, theo phát hiện quan trọng về người tiền sử của nhóm nhà nghiên cứu thuộc Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society).

Qua khám phá trong hệ thống hang động Rising Star tại nơi được gọi là Cái nôi của nhân loại ở châu Phi, các nhà nghiên cứu khẳng định loài Homo naledi, một loài cổ xưa sống từ 335.000 đến 236.000 năm về trước, là loài đầu tiên biết chôn đồng loại và đánh dấu nơi chôn, theo ABC News.

100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại - Hình 1

Ảnh mô phỏng loài Homo naledi. ẢNH CHỤP MÀN HÌNH ABC NEWS

Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy hài cốt của cá thể trưởng thành và trẻ của Homo naledi được đặt trong tư thế bào thai ở những chỗ lõm trong hang động và được lấp bằng đất. Những ngôi mộ này có niên đại sớm hơn ít nhất 100.000 năm so với những ngôi mộ của người Homo sapiens. Toàn bộ người hiện đại đều thuộc loài Homo sapiens.

Homo naledi là loài có tay chân giống người nhưng kích thước não chỉ bằng 1/3. Các nhà nghiên cứu trước đây cho rằng kích thước não là thước đo cho thấy loài này kém thông minh hơn nhiều so với loài Homo sapiens.

100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại - Hình 2

Hộp sọ của một cá thể Homo naledi tại Đại học Wits, Nam Phi. Ảnh AFP

Tuy nhiên, giả thuyết này giờ đây bị bẻ ngược lại thông qua những phát hiện mới của nhóm nghiên cứu. “Đó là loài đầu tiên không phải người biết cách chôn cất”, nhà cổ nhân loại học Residence Lee Berger, thành viên nhóm nghiên cứu, nói với ABC News.

Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy nhiều ký tự được khắc lên đá trên hang động, được cho là để đánh dấu nơi chôn cất. Các ký tự có hình tam giác, hình vuông, hình chéo và nhiều hình khác.

100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại - Hình 3

Các bộ xương được tìm thấy trong hang động. Ảnh CNN

100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại - Hình 4

Những biểu tượng bên cạnh nơi chôn cất của loài Homo naledi. ẢNH CHỤP MÀN HÌNH ABC NEWS

Những biểu tượng tương tự cũng được tìm thấy ở các hang động khác do người Homo sapiens khắc vào 80.000 năm trước và người Neanderthals 60.000 năm trước. Đó được cho là cách để họ lưu giữ và chia sẻ thông tin.

Các nhà nghiên cứu chưa thể xác định liệu Homo naledi và Homo sapiens có mối tương tác nào hay không, khi cả hai loài có một giai đoạn tồn tại song song, cách đây khoảng 250.000 năm.

Ông Berger gọi đây là phát hiện “chấn động và gây sốc”, giúp xóa bỏ ý niệm trước đây cho rằng con người có sự khác biệt so với động vật nhờ bộ não lớn. “Homo naledi có bộ não với kích thước chỉ bằng não tinh tinh nhưng lại biết chôn cất, hành vi mà trước đây được cho là chỉ có con người mới thực hiện”, ông Berger nói.

100.000 năm trước con người, loài này đã biết chôn cất đồng loại - Hình 5

Ông Residence Lee Berger bên trong hang động. Ảnh AFP

Các nhà nghiên cứu cho rằng Homo naledi biết sử dụng lửa và ăn thịt động vật, biết đặt đồ tạo tác trên những ngôi mộ. Tuy nhiên, họ chưa biết vì sao loài này tuyệt chủng. Các phát hiện mới được miêu tả chi tiết trong 3 nghiên cứu được chấp nhận đăng trên chuyên san eLife, theo CNN.

Người Neanderthal tuyệt chủng vì tình dục?

Hang động Rising Star nằm ở Nam Phi, là một trong những hang động nổi tiếng nhất thế giới thuộc khu cổ sinh vật học Cái nôi của nhân loại. Khu vực này được công nhận là di sản thế giới của UNESCO từ năm 1999. Nhóm của ông Berger đã vẽ sơ đồ hang động vào năm 2008 và sau đó khám phá ra một mê cung với nhiều lối đi rất hẹp, dẫn đến những hang động chứa các bộ xương. Những bộ xương hóa thạch đầu tiên của Homo naledi được phát hiện vào năm 2013.

Phát hiện gây sốc về nghi thức chôn cất của một loài người cổ đã tuyệt chủng

Nghiên cứu gây tranh cãi cho thấy Homo naledi, một họ hàng đã tuyệt chủng của loài người với kích thước não chỉ bằng 1/3 so với chúng ta, đã biết chôn cất và có thể đã thực hiện nghi lễ tưởng niệm những người đã khuất.

Phát hiện gây sốc về nghi thức chôn cất của một loài người cổ đã tuyệt chủng - Hình 1

Mô phỏng và hóa thạch của Homo naledi

Theo một nghiên cứu mới, Homo naledi - họ hàng đã tuyệt chủng của loài người chúng ta, có bộ não chỉ bằng một phần ba kích thước của người hiện đại. Thế nhưng, họ biết chôn cất những người đã chết và đục khắc lên những vách hang động cách đây khoảng 300.000 năm. Nghiên cứu mới này đang lật ngược những lý thuyết lâu nay cho rằng chỉ có người hiện đại chúng ta và người Neanderthal mới đủ thông minh để có thể thực hiện các hoạt động phức tạp này.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng chưa đủ bằng chứng để kết luận H. naledi đã chôn cất hoặc tưởng niệm người chết. Chẳng hạn, Sheela Athreya, một nhà nhân chủng học tại Đại học Texas A&M, người không tham gia vào nghiên cứu, cho biết: "Tôi có thể thấy họ đang kết nối các dữ liệu đứt đoạn này ở đâu và tôi nghĩ rằng nó đáng được chú ý, nhưng lẽ ra nghiên cứu này nên được thực hiện với nhiều lưu ý hơn".

Các nhà khảo cổ học lần đầu tiên phát hiện ra hài cốt của H. naledi trong hệ thống Hang động Rising Star ở Nam Phi vào năm 2013. Kể từ đó, hơn 1.500 mảnh xương của nhiều cá thể đã được tìm thấy trên khắp hệ thống hang động dài 4 km. Giải phẫu của H. naledi nổi tiếng do phần còn lại của chúng được bảo quản khá tốt; phân tích khảo cổ cho thấy chúng là những sinh vật đi bằng hai chân, cao khoảng 1,5 mét và nặng 45 kg, chúng có bàn tay khéo léo và bộ não nhỏ nhưng cấu trúc phức tạp, những đặc điểm đã dẫn đến tranh luận sôi nổi về độ tinh tế trong hành vi của chúng. Trong một nghiên cứu năm 2017 được công bố trên tạp chí eLife, nhóm nghiên cứu Rising Star cho rằng H. naledi đã có chủ ý khi chôn cất đồng loại trong hệ thống hang động.

Trong một cuộc họp báo vào ngày 1.6 vừa qua, nhà cổ sinh vật học Lee Berger, chủ nhiệm nhóm nghiên cứu Rising Star và các đồng nghiệp đã củng cố tuyên bố đó bằng ba nghiên cứu mới. Các tuyên bố sau đó được công bố trên trang bioRxiv ngày 5.6, đã đưa ra bằng chứng quan trọng nhất về việc cho đến nay H. naledi đã chủ ý chôn cất đồng loại và tạo ra những hình khắc có ý nghĩa trên tảng đá phía trên nơi chôn cất. Nhưng những phát hiện vẫn chưa được công nhận rộng rãi.

Nghiên cứu mới mô tả hai hố nông, hình bầu dục trên sàn của một hang nhỏ chứa hài cốt phù hợp với việc chôn cất các thi thể. Xương thịt thi thể được bao phủ trong trầm tích và sau đó bị phân hủy. Lễ chôn cất thậm chí có thể gồm cả việc cúng bái người đã khuất khi tìm thấy một đồ chế tác bằng đá có tiếp xúc gần với xương bàn tay và cổ tay.

Trong cuộc họp báo, Berger cho biết: "chúng tôi cảm thấy rằng họ đã đáp ứng được nghi thức về việc chôn cất con người hoặc chôn cất người cổ đại". Nếu được chấp nhận, cách giải thích của các nhà nghiên cứu sẽ đẩy lùi bằng chứng sớm nhất về việc chôn cất có chủ ý 100.000 năm. Kỷ lục thực hiện nghi thức chôn cất sớm nhất của người tinh khôn là 200.000 năm trước.

Các nhà nghiên cứu đề xuất rằng việc phát hiện ra các hình khắc trừu tượng trên các vách tường đá của hệ thống Hang động Rising Star cũng báo hiệu rằng H. naledi có hành vi phức tạp. Những đường kẻ, hình dạng và ký hiệu giống như "hashtag" này dường như được tạo ra trên các bề mặt được chuẩn bị đặc biệt do H. naledi tạo ra. Có thể họ đã chà nhám đá trước khi khắc nó bằng một công cụ cũng bằng đá. Độ sâu, bố cục và thứ tự cho thấy rằng các đường nét được tạo ra có chủ đích hơn là được hình thành một cách tự nhiên.

Berger cho biết: "Có những ngôi mộ của H. naledi ngay bên dưới những hình khắc, điều này cho thấy đây là một không gian văn hóa của H. naledi. Họ đã thay đổi mạnh mẽ không gian này trên hàng km hệ thống hang động dưới lòng đất".

Trong một nghiên cứu khác, Agustín Fuentes, một nhà nhân chủng học tại Đại học Princeton và các đồng nghiệp khám phá lý do H. naledi sử dụng hệ thống hang động. Nhóm của Fuentes viết: "Việc chôn cất một số thi thể được chia sẻ và lên kế hoạch trong hệ thống Rising Star cũng như các bản khắc là bằng chứng cho thấy các cá thể này có chung niềm tin hoặc ý tưởng xung quanh cái chết và có thể họ đã tưởng niệm người chết, điều mà người đương đại ta gọi là chia sẻ đau buồn".

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu khác không hoàn toàn bị thuyết phục bởi những diễn giải mới. Athreya nói: "Con người có thể đã khắc dấu trên đá. Mấy hình khắc đó không đủ để đóng góp vào cuộc tranh luận về sự tồn tại tư duy trừu tượng thời đó".

Dù não nhỏ bằng 1/3 não người hiện đại, song giải phẫu cho thấy não khá giống với người hiện đại, do đó, mức độ phức tạp tư duy của họ rất có thể ngang bằng người hiện đại. Khám phá về loài người não nhỏ sống cùng thời với các loài người não lớn đã khiến giới khoa học phải thay đổi quan niệm truyền thống rằng bộ não lớn đem lại lợi thế tiến hóa cao, và các đặc điểm trộn lẫn của chủng người mới này đã chỉ ra rằng chi Homo cũng rất đa dạng về mặt giải phẫu.

Giải phẫu học chỉ ra rằng H. naledi có khả năng di chuyển đường dài với sải chân và dáng đi giống người, song còn có thể di chuyển trên tán cây điêu luyện hơn các Homo khác. Ngoài ra xương của họ thích nghi tốt hơn cho hành vi leo trèo và sống trên cây hơn là chạy bền. Giải phẫu nha khoa cho thấy họ tiêu thụ thức ăn cứng phủ bởi nhiều hạt sạn như bụi hoặc đất.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Người phụ nữ Thái Lan cưới cùng lúc hai người đàn ôngNgười phụ nữ Thái Lan cưới cùng lúc hai người đàn ông
08:44:36 09/03/2026
Tưởng mọc răng 'bất thường', chàng trai đi khám và phát hiện mình nắm kỷ lục hiếm cóTưởng mọc răng 'bất thường', chàng trai đi khám và phát hiện mình nắm kỷ lục hiếm có
12:19:02 09/03/2026
Loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, tưởng tuyệt chủng bất ngờ 'tái xuất' ở nơi vô cùng đặc biệtLoài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, tưởng tuyệt chủng bất ngờ 'tái xuất' ở nơi vô cùng đặc biệt
12:15:52 09/03/2026
Nhật Bản ủ thành công men rượu Sake trên không gian vũ trụNhật Bản ủ thành công men rượu Sake trên không gian vũ trụ
12:16:49 09/03/2026
Hiện tượng "đá nở hoa" ở Đà Nẵng: Phát hiện bất ngờ về thực thể sốngHiện tượng "đá nở hoa" ở Đà Nẵng: Phát hiện bất ngờ về thực thể sống
22:11:50 09/03/2026
Bí ẩn ổ trứng khổng lồ tại BrazilBí ẩn ổ trứng khổng lồ tại Brazil
12:14:31 09/03/2026

Tin đang nóng

Quốc Trường sẽ chụp ảnh cưới với Ngọc Trinh vào ngày 11/3Quốc Trường sẽ chụp ảnh cưới với Ngọc Trinh vào ngày 11/3
20:27:54 09/03/2026
Bắt khẩn cấp kẻ đập phá đồ của nữ hành khách trước nhà ga T3 Tân Sơn NhấtBắt khẩn cấp kẻ đập phá đồ của nữ hành khách trước nhà ga T3 Tân Sơn Nhất
23:11:35 09/03/2026
Mai Thiên Vân hiếm hoi nhắc về ông xãMai Thiên Vân hiếm hoi nhắc về ông xã
00:01:32 10/03/2026
Cảnh báo của Tổng thống Ukraine về xung đột IranCảnh báo của Tổng thống Ukraine về xung đột Iran
21:10:45 09/03/2026
Nam ca sĩ qua đời đột ngột ở tuổi 36Nam ca sĩ qua đời đột ngột ở tuổi 36
00:07:12 10/03/2026
Nữ ca sĩ xinh đẹp hẹn hò cầu thủ U70 đáng tuổi bố, chỉ hơn mẹ cô 4 tuổi gây chú ýNữ ca sĩ xinh đẹp hẹn hò cầu thủ U70 đáng tuổi bố, chỉ hơn mẹ cô 4 tuổi gây chú ý
00:11:19 10/03/2026
Tổng thống Mỹ: Dầu tăng chỉ là "cái giá rất nhỏ phải trả"Tổng thống Mỹ: Dầu tăng chỉ là "cái giá rất nhỏ phải trả"
22:17:22 09/03/2026
Nhan sắc con gái danh ca Châu Thanh được 'đẩy thuyền' với NSƯT Võ Minh LâmNhan sắc con gái danh ca Châu Thanh được 'đẩy thuyền' với NSƯT Võ Minh Lâm
23:58:47 09/03/2026

Tin mới nhất

20 con lạc đà bị loại khỏi cuộc thi sắc đẹp tại Oman vì tiêm Botox và phẫu thuật thẩm mỹ

20 con lạc đà bị loại khỏi cuộc thi sắc đẹp tại Oman vì tiêm Botox và phẫu thuật thẩm mỹ

15:19:22 07/03/2026
Truyền thống hàng thế kỷ của bán đảo Ả Rập đang đứng trước thử thách nghiệt ngã khi lòng tham và công nghệ thẩm mỹ xâm chiếm các cuộc thi sắc đẹp lạc đà, biến những con vật biểu tượng của sa mạc thành nạn nhân của filler và Botox.
Chú bò đắt giá bậc nhất Việt Nam được trả 5 tỷ đồng mà chủ nhân không bán: Sở hữu điều rất đặc biệt

Chú bò đắt giá bậc nhất Việt Nam được trả 5 tỷ đồng mà chủ nhân không bán: Sở hữu điều rất đặc biệt

12:59:02 07/03/2026
Sở dĩ chú bò này được trả giá cao thì có hình dáng kỳ lạ với 6 chân và 2 chiếc đuôi. Dù đã có người trả giá tới 5 tỷ đồng, chủ nhân ở Thanh Hóa vẫn quyết định giữ lại để nuôi dưỡng và theo dõi hiện tượng đặc biệt này.
Trung Quốc: Phát hiện 10g vàng trong dạ dày vịt nuôi khi mổ lấy thịt

Trung Quốc: Phát hiện 10g vàng trong dạ dày vịt nuôi khi mổ lấy thịt

07:26:56 07/03/2026
Một người đàn ông ở Trung Quốc phát hiện thấy 10g vàng trong dạ dày của con vịt. Những loại hạt vàng này được xác nhận là vàng thật, trị giá 12.000 tệ (45 triệu đồng).
Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

17:39:34 28/02/2026
Trong kỷ nguyên bóng đá bị chi phối bởi những bản hợp đồng triệu đô và những chiếc cúp pha lê bóng bẩy, giải Vô địch quốc gia Na Uy (Eliteserien) lại chọn cho mình một lối đi riêng đầy bản sắc
Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

15:16:03 28/02/2026
Bức ảnh lớn nhất từng được chụp bằng một kính viễn vọng chuyên dụng tại Chile vừa mang lại bước tiến đáng kể cả về khoa học lẫn giá trị thẩm mỹ, khi tái hiện trung tâm Dải Ngân hà với độ chi tiết chưa từng có.
Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

14:13:08 28/02/2026
Một người đàn ông và một người phụ nữ từng buộc chặt vào nhau trong suốt một năm ròng đã trải lòng về những gì họ khám phá được trong suốt quá trình hợp tác kỳ lạ này.
"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

14:10:42 28/02/2026
Một sự kiện khốc liệt trong quá khứ xảy ra giữa 2 thiên thể này đã tạo nên vành đai nổi tiếng của Sao Thổ cũng như góp phần định hình Trái Đất thứ hai Titan.
Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

14:04:55 28/02/2026
Không ngủ quên trên chiến thắng với giải Nobel Hóa học năm 2025, Giáo sư Omar Yaghi đã ngay lập tức ra sức cống hiến cho nhân loại.
Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

08:19:52 28/02/2026
Hiện tượng nguyệt thực toàn phần trăng máu sắp sửa xảy ra vào thứ Ba, ngày 3/3. Phải đến năm 2029, hiện tượng này mới lặp lại.
Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

18:58:30 25/02/2026
Sự chênh lệch kỳ lạ này đôi khi khiến những người lần đầu đến đây có cảm giác như vừa bước qua một cánh cổng thời gian để đến với tương lai xa xôi.
Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

16:06:56 25/02/2026
Trúng độc đắc 45 tỷ đồng, chàng trai bán bánh mì bỗng chốc đổi đời trong ánh hào quang và kỳ vọng. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, anh lặng lẽ trở lại McDonald s, khép lại giấc mơ đổi đời bằng một cú quay xe khó tin.
Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ

15:42:08 25/02/2026
Từ 5h sáng ngày này đến 5h sáng hôm sau, Tony Piraino đã liên tục thực hiện 26.100 lần squat, chính thức làm nên lịch sử khi thiết lập kỷ lục thế giới mới về số lần squat nhiều nhất trong vòng 24 giờ.

Có thể bạn quan tâm

Ai đã hại Đức Phúc thế này?

Ai đã hại Đức Phúc thế này?

Nhạc việt

06:28:04 10/03/2026
Khi hình ảnh của Đức Phúc được chiếu lên màn LED, phần gương mặt đúng ngay điểm gập nên bị bẻ cong theo góc màn hình, tạo ra loạt biểu cảm khó đỡ.
Ba người nhập viện sau khi ăn cá ủ chua, nghi ngộ độc botulinum

Ba người nhập viện sau khi ăn cá ủ chua, nghi ngộ độc botulinum

Sức khỏe

06:22:30 10/03/2026
Sau khi hội chẩn chuyên môn với các chuyên gia của Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM), bệnh nhân được chỉ định thay huyết tương để hỗ trợ điều trị và hiện vẫn đang được theo dõi, chăm sóc tích cực tại bệnh viện.
Tổng thống Putin và Tổng thống Trump lần đầu nói chuyện kể từ khi có cáo buộc Nga hỗ trợ Iran chống Mỹ

Tổng thống Putin và Tổng thống Trump lần đầu nói chuyện kể từ khi có cáo buộc Nga hỗ trợ Iran chống Mỹ

Thế giới

06:16:07 10/03/2026
Về phần mình, theo tường thuật của Điện Kremlin, Tổng thống Trump nhắc lại mong muốn đạt được một lệnh ngừng bắn nhanh chóng và một giải pháp lâu dài tại Ukraine.
Từ ngày 11/3, du khách sẽ được trải nghiệm du lịch trực thăng tại TP.HCM

Từ ngày 11/3, du khách sẽ được trải nghiệm du lịch trực thăng tại TP.HCM

Du lịch

06:02:45 10/03/2026
Trải nghiệm từ trực thăng mang lại góc nhìn toàn cảnh, giúp cảm nhận rõ hơn sự phát triển của đô thị cũng như cảnh quan khu vực ven biển và rừng ngập mặn.
Cô dâu đang bị chê khắp MXH: Nhan sắc không bằng "trai giả gái", sự thật đằng sau khiến nhiều người phải xấu hổ

Cô dâu đang bị chê khắp MXH: Nhan sắc không bằng "trai giả gái", sự thật đằng sau khiến nhiều người phải xấu hổ

Phim châu á

05:58:56 10/03/2026
Có thể nói, ngoại hình luôn là vấn đề gây tranh cãi với Dương Tử, trước đó, khi đoàn phim để lộ tạo hình váy cưới của Đổng Trúc Quân cùng chồng, nhiều khán giả cũng chê cô già và kém sắc hơn nguyên mẫu
Còn hai tuần là ra mắt, bom tấn được mong chờ nhất 2026 chính thức bùng nổ, cán mốc "game thủ" chờ đợi kỷ lục

Còn hai tuần là ra mắt, bom tấn được mong chờ nhất 2026 chính thức bùng nổ, cán mốc "game thủ" chờ đợi kỷ lục

Mọt game

05:57:40 10/03/2026
Chỉ còn đúng hai tuần nữa trước khi chính thức ra mắt, tựa game Crimson Desert đang thực sự bùng nổ trên mọi mặt trận truyền thông.
Nam diễn viên điển trai vấp phải làn sóng chỉ trích từ netizen Đông Nam Á vì hành động kém duyên

Nam diễn viên điển trai vấp phải làn sóng chỉ trích từ netizen Đông Nam Á vì hành động kém duyên

Hậu trường phim

00:28:51 10/03/2026
Việc tỏ ra thượng đẳng, cho rằng mình đẹp hơn người Đông Nam Á thể hiện tư tưởng phân biệt chủng tộc đáng lên án của Trương Lăng Hách.
Cuộc sống của ca sĩ Mỹ Tâm ở tuổi 45

Cuộc sống của ca sĩ Mỹ Tâm ở tuổi 45

Sao việt

00:04:16 10/03/2026
Mỹ Tâm chọn say mê với công việc, nỗ lực mang đến những dự án chỉn chu cho khán giả. Dù vậy, cô vẫn sắp xếp thời gian cho cuộc sống riêng, tìm niềm vui qua các hoạt động thiện nguyện, làm vườn...
Nam ca sĩ xuất thân là thầy giáo, tiết lộ cuộc sống kín tiếng ở tuổi 44

Nam ca sĩ xuất thân là thầy giáo, tiết lộ cuộc sống kín tiếng ở tuổi 44

Tv show

23:55:04 09/03/2026
Ở tuổi 44, Hồ Trung Dũng có cuộc sống kín tiếng. Nam ca sĩ nói niềm hạnh phúc hiện tại là được hát những ca khúc bản thân yêu thích, kết nối với khán giả.
Chính thức: Thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%

Chính thức: Thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%

Tin nổi bật

23:54:36 09/03/2026
Theo Nghị định 72, thuế nhập khẩu ưu đãi xuống 0% với một số mặt hàng xăng dầu để tăng nguồn cung và ổn định thị trường.
Bạch Lộc mắc bệnh mãn tính do làm việc quá sức

Bạch Lộc mắc bệnh mãn tính do làm việc quá sức

Sao châu á

23:50:49 09/03/2026
Nữ diễn viên Trung Quốc Bạch Lộc tiết lộ cô mắc bệnh thấp khớp do từng phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt khi còn là người mẫu.