Xung đột biên giới Pakistan Afghanistan bùng phát dữ dội khiến hàng trăm binh sĩ thiệt mạng

Trong khi Afghanistan nói đã tiêu diệt 58 binh sĩ Pakistan trong các chiến dịch biên giới qua đêm, Islamabad nói hơn 200 “chiến binh Taliban và các tay súng liên kết đã bị vô hiệu hóa”.

Binh sĩ Pakistan gác tại cửa khẩu Torkham ở biên giới với Afghanistan. Ảnh: THX/TTXVN

Báo Politico hôm 12/11 dẫn thông báo cùng ngày của chính quyền Afghanistan cho biết họ đã tiêu diệt 58 binh sĩ Pakistan trong các chiến dịch biên giới qua đêm, nhằm đáp trả cái mà họ gọi là “những hành động vi phạm lãnh thổ và không phận lặp đi lặp lại” của Pakistan. Phía quân đội Pakistan đưa ra con số thương vong thấp hơn nhiều, nói rằng chỉ có 23 binh sĩ đã thiệt mạng.

Trước đó trong tuần, nhà chức trách Afghanistan cáo buộc Pakistan đã ném bom thủ đô Kabul và một khu chợ ở phía Đông nước này. Pakistan không thừa nhận trách nhiệm. Người phát ngôn chính phủ Taliban, ông Zabihullah Mujahid, nói rằng lực lượng Afghanistan đã chiếm 25 đồn quân sự của Pakistan, làm 30 binh sĩ Pakistan bị thương.

Phát biểu trong một cuộc họp báo ở Kabul, ông Mujahid tuyên bố: “Hiện nay, tình hình tại tất cả các cửa khẩu chính thức cũng như đường biên giới thực tế của Afghanistan đã nằm trong sự kiểm soát hoàn toàn, và các hoạt động bất hợp pháp phần lớn đã bị ngăn chặn”.

Trong quá khứ, Pakistan từng tấn công các vị trí bên trong Afghanistan, nhắm vào cái mà họ cho là nơi ẩn náu của các tay súng, nhưng chủ yếu ở vùng núi hẻo lánh. Hai bên cũng từng giao tranh lẻ tẻ dọc biên giới. Tuy nhiên, trận đụng độ dữ dội đêm 11/10 cho thấy căng thẳng ngày càng leo thang.

Bộ Quốc phòng Taliban sáng 12/10 cho biết lực lượng của họ đã tiến hành “các chiến dịch trả đũa thành công” dọc biên giới.

Bộ Quốc phòng Taliban tuyên bố: “Nếu phía đối diện một lần nữa vi phạm toàn vẹn lãnh thổ Afghanistan, lực lượng vũ trang của chúng tôi đã hoàn toàn sẵn sàng để bảo vệ biên giới quốc gia và sẽ đưa ra đòn đáp trả mạnh mẽ”.

Cửa khẩu Torkham, một trong hai tuyến thương mại chính giữa hai nước, không mở cửa lúc 8 giờ sáng 12/10 như thường lệ. Cửa khẩu Chaman ở Tây Nam Pakistan cũng bị đóng. Nhiều người, bao gồm cả những người tị nạn Afghanistan rời Pakistan, đã bị chặn lại do tình hình an ninh xấu đi.

Một phóng viên hãng thông tấn AP của Mỹ tại Chaman nghe thấy tiếng máy bay phản lực bay trên bầu trời Spin Boldak, thành phố thuộc tỉnh Kandahar ở miền Nam Afghanistan, và nhìn thấy khói bốc lên sau một vụ nổ.

Pakistan cáo buộc chính quyền Afghanistan chứa chấp các thành viên của nhóm bị cấm Tehreek-i-Taliban Pakistan (TTP). Islamabad nói nhóm này thực hiện nhiều vụ tấn công chết người ở Pakistan, nhưng Kabul phủ nhận, khẳng định không cho phép lãnh thổ của mình bị sử dụng để chống lại các quốc gia khác.

Pakistan hiện đang phải đối mặt với tình trạng bạo lực cực đoan gia tăng, đặc biệt ở các khu vực giáp Afghanistan. Nước này cũng cáo buộc Ấn Độ, đối thủ hạt nhân lâu năm, hậu thuẫn các nhóm vũ trang, dù không đưa ra bằng chứng.

Các cuộc giao tranh qua đêm có thể làm trầm trọng thêm bất ổn khu vực, khi Ấn Độ và Pakistan đã suýt bùng nổ chiến tranh đầu năm nay sau vụ thảm sát khách du lịch ở khu vực tranh chấp Kashmir.

Ấn Độ cũng đã tăng cường quan hệ với chính quyền Taliban ở Afghanistan, gần đây nhất là việc nâng cấp phái đoàn kỹ thuật tại Kabul thành đại sứ quán đầy đủ.

Bộ Ngoại giao Saudi Arabia – quốc gia vừa ký hiệp ước phòng thủ chung với Pakistan – kêu gọi “kiềm chế, tránh leo thang và lựa chọn đối thoại, khôn ngoan để hạ nhiệt căng thẳng, duy trì an ninh và ổn định trong khu vực”. Qatar cũng kêu gọi các bên kiềm chế.

Ngoại trưởng Taliban Amir Khan Muttaqi, hiện đang thăm chính thức Ấn Độ, nói với báo giới rằng Afghanistan tôn trọng lời kêu gọi của hai cường quốc vùng Vịnh về việc chấm dứt cái mà ông gọi là “các cuộc tấn công trả đũa” chống Pakistan. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Kabul giữ quyền tự vệ.

“Chúng tôi muốn giải pháp hòa bình cho tình hình, nhưng nếu các nỗ lực hòa bình không thành công, chúng tôi còn những lựa chọn khác”, ông Muttaqi nói.

Trước khi Afghanistan công bố số thương vong, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã lên án vụ tấn công và cho biết quân đội nước này “không chỉ đáp trả xứng đáng với hành động khiêu khích của Afghanistan mà còn phá hủy nhiều đồn bốt của họ, buộc họ phải rút lui”.

Quân đội Pakistan nói hơn 200 “chiến binh Taliban và các tay súng liên kết đã bị vô hiệu hóa, trong khi số người bị thương còn cao hơn nhiều”.

Theo các quan chức an ninh Pakistan, lực lượng Afghanistan đã nổ súng tại nhiều khu vực biên giới phía Tây Bắc thuộc tỉnh Khyber Pakhtunkhwa.

Một quan chức tại Islamabad nói với AP rằng Pakistan đã kiểm soát được 19 đồn biên giới của Afghanistan – nơi các cuộc tấn công được phát động. Người này yêu cầu giấu tên vì không được phép phát ngôn với báo chí.

“Nhân sự Taliban ở các đồn này hoặc đã bị tiêu diệt, hoặc bỏ chạy. Lửa và sự tàn phá rõ rệt đã được ghi nhận tại các đồn Afghanistan bị chiếm”, quan chức này cho biết thêm.