WMO cảnh báo hiện tượng El Nino mạnh lên từ tháng 8

Ngày 31/7, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo hiện tượng El Nino dự kiến tiếp tục mạnh lên trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10.

Hiện tượng này có khả năng chi phối điều kiện thời tiết toàn cầu, làm tăng nguy cơ nhiệt độ cao hơn mức trung bình tại nhiều khu vực và gây ra những thay đổi đáng kể về lượng mưa.

Khói lửa bốc lên từ đám cháy rừng tại Avila, Tây Ban Nha, ngày 25/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Trong bản cập nhật khí hậu theo mùa toàn cầu mới nhất, WMO cho biết, cùng với nhiệt độ đại dương toàn cầu cao bất thường, El Nino dự kiến ngày càng tác động mạnh đến các hình thái thời tiết tại nhiều khu vực trong những tháng tới, làm tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, cháy rừng, lũ lụt cũng như nhiều hình thái thời tiết cực đoan khác.

Phát biểu liên quan cập nhật mới, Tổng Thư ký LHQ António Guterres cho rằng, El Nino mạnh lên đang “đổ thêm dầu vào một hành tinh vốn đã bốc cháy” và đẩy thế giới vào “tình thế chưa từng có”. Ông cũng cảnh báo vùng biển Thái Bình Dương chi phối hiện tượng này “chưa bao giờ ấm đến mức như hiện nay ngay từ giai đoạn đầu của một chu kỳ El Nino, trong khi nhiệt độ vẫn tiếp tục tăng”.

Tổng Thư ký Guterres nhấn mạnh, nhiên liệu hóa thạch tiếp tục làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khí hậu, đồng thời kêu gọi hành động khẩn cấp để bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương và giải quyết những nguyên nhân gốc rễ của vấn đề. Ông cảnh báo việc không hành động sẽ khiến người dân phải đối mặt với những rủi ro khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

Trong bối cảnh nắng nóng và cháy rừng tiếp tục hoành hành tại nhiều nước, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng ngày cảnh báo tác động từ cháy rừng không chỉ giới hạn tại nơi hỏa hoạn xảy ra, do khói có thể lan qua nhiều quốc gia và châu lục, làm suy giảm chất lượng không khí và đe dọa sức khỏe người dân kể cả tại các khu vực xa cháy rừng.

Trong một tuyên bố, WHO cho biết, khói cháy rừng chứa các loại khí và bụi mịn có khả năng xâm nhập vào phổi và hệ tuần hoàn, gây ho, kích ứng mắt và họng, đau đầu và khó thở. Khói cũng làm tăng nguy cơ biến chứng đối với những người mắc bệnh hen suyễn, tim mạch và phổi. Theo WHO, trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, nhân viên các dịch vụ khẩn cấp và những người làm việc ngoài trời là các nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất.

WHO cũng lưu ý biến đổi khí hậu, nhiệt độ gia tăng và hạn hán đang góp phần làm tăng tần suất và phạm vi lan rộng của các vụ cháy. Tổ chức này khuyến cáo người dân theo dõi các cảnh báo về chất lượng không khí, hạn chế hoạt động ngoài trời khi xuất hiện khói, giữ không khí trong nhà sạch và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế nếu có các triệu chứng liên quan việc hít phải khói.

Liên quan tình hình cháy rừng trên thực địa tại các nước châu Âu, ngày 1/8, lực lượng cứu hỏa Pháp đã ngăn chặn được đà lan rộng của một đám cháy di chuyển nhanh tại miền Đông Nam. Gió mạnh ngày 31/7 đã thổi bùng ngọn lửa tại tỉnh Var ở miền Đông Nam, khiến đám cháy thiêu rụi 1.000 ha chỉ trong vài giờ. Tuy nhiên, sáng 1/8, giới chức khu vực cho biết đám cháy không lan rộng thêm và không có khu vực mới nào bị ảnh hưởng.

Đây là vụ cháy mới nhất trong số nhiều đám cháy đã thiêu rụi tổng cộng 5.600 ha đất tại khu vực này trong tháng 7. Trong khi đó, tại miền Tây Nam nước Pháp, vụ cháy rừng lớn nhất kể từ năm 1949 đã được khoanh vùng hơn 1 tuần sau khi bùng phát, song vẫn chưa được khống chế hoàn toàn. Đám cháy đã thiêu rụi 42.000 ha rừng thông, đồng thời phá hủy khoảng 240 ngôi nhà dọc bờ biển Đại Tây Dương gần Bordeaux, thủ phủ vùng sản xuất rượu vang. Hiện lực lượng cứu hỏa vẫn đang nỗ lực khống chế đám cháy và đặc biệt theo dõi khu vực ven rừng.

Cùng ngày, tại Hy Lạp, khoảng 300 lính cứu hỏa đang nỗ lực bảo vệ một khu nghỉ dưỡng ven biển nổi tiếng tại Porto Germeno, thuộc vùng Viotia, cách Athens khoảng 70 km về phía Tây Bắc, trong bối cảnh gió mạnh tiếp tục cản trở hoạt động chữa cháy trên cả nước. Theo trang meteo.gr, cơ quan khí tượng thuộc Đài quan sát quốc gia Athens, tốc độ gió trong ngày 1/8 có lúc lên tới 130 km/h.

Về đám cháy bùng phát ngày 31/7 gần làng ven biển Agios Vasileios lân cận, người phát ngôn của cơ quan cứu hỏa cho biết đám cháy đã lan ra tới biển và chắc chắn gây hư hại cho nhiều ngôi nhà, trong khi ước tính diện tích thiệt hại có thể vượt 4.000 – 5.000 ha. Lực lượng cứu hỏa vẫn đang triển khai biện pháp ứng phó phù hợp tình hình thời tiết.

Trong khi đó, một đám cháy khác đe dọa vùng ngoại ô Haidari ở phía Tây Athens, buộc giới chức phải sơ tán một phần khu vực. Giới chức nước này đã ban bố cảnh báo nguy cơ cháy ở mức cao nhất trong ngày 1/8 tại vùng thủ đô Athens mở rộng, một số khu vực thuộc bán đảo Peloponnese và đảo Crete, miền Trung Hy Lạp và khu vực giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Tại Đức, giới chức địa phương cho biết, một vụ cháy rừng tại miền Nam nước này đã vượt ngoài tầm kiểm soát trong ngày 1/8, trong bối cảnh gió mạnh cản trở nỗ lực khống chế đám cháy của lực lượng cứu hỏa. Đám cháy bùng phát tại một khu rừng gần Freudenberg, thuộc huyện Amberg-Sulzbach, vùng Upper Palatinate của bang Bavaria.

Giới chức cho biết, đã huy động khoảng 330 nhân viên ứng phó khẩn cấp để dập lửa. Gió mạnh đã khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội, trong khi địa hình hiểm trở cản trở hoạt động chữa cháy và khiến đám cháy lan ra ngoài khu vực được khoanh vùng.

Cùng ngày, Thủ tướng Hungary Peter Magyar cho biết, nhà máy điện hạt nhân duy nhất của nước này có thể phải ngừng hoạt động ngay trong cuối tuần, sớm hơn vài ngày so với dự kiến, trong bối cảnh nắng nóng gay gắt gây sức ép lên các hệ thống năng lượng trên khắp Trung Âu. Cơ quan khí tượng quốc gia (HungaroMet) dự báo nhiệt độ tại Hungary sẽ vượt 40 độ C trong những ngày tới, có thể chạm ngưỡng kỷ lục 42 độ C trong ngày 6/8.

Nhà máy điện hạt nhân Paks, nằm ở phía Nam thủ đô Budapest và thường cung cấp khoảng 1/3 nhu cầu điện của Hungary, sử dụng nước bơm từ sông Danube để làm mát. Tuy nhiên, mực nước sông đã giảm xuống mức thấp kỷ lục do thiếu mưa và các đợt nắng nóng liên tiếp kể từ tháng 5.