Viên kim cương đen Leonidas da Silva

Cú sút kiểu xe đạp chổng ngược luôn được coi là một tuyệt tác sân cỏ. Một kỹ thuật sút bóng duy nhất gói gọn sự quyến rũ mà NHM bóng đá luôn tìm kiếm, một siêu phẩm dành cho những người yêu thích cái đẹp của bóng đá.

Nó là tinh túy của môn thể thao vua đã biến Leonidas da Silva thành huyền thoại.

Leonidas thực hiện cú “ngả bàn đèn” nổi tiếng nhất vào lưới ĐT Tiệp Khắc tại World Cup 1938

Sinh ra và lớn lên ở Rio de Janeiro vào ngày 6/9/1913, Leonidas bắt đầu sự nghiệp của mình với vị trí tiền vệ phải, thể hình của ông phù hợp với việc chơi ở cánh hơn là ở vị trí tiền đạo trung tâm. Nhanh nhẹn tuyệt vời, tốc độ và thể lực là những điểm mạnh nhất của ông.

Báo chí nhận xét: “Leonidas nhanh như chó săn, lẹ như mèo, và dường như không được tạo thành từ thịt và xương, mà hoàn toàn bằng cao su. Ông không biết mệt mỏi khi theo đuổi bóng, không sợ hãi, luôn di chuyển. Hiếm hậu vệ nào có thể lấy được bóng trong đôi chân như biết uốn dẻo của Leonidas. Ông sút từ mọi góc độ và mọi vị trí, bù đắp chiều cao khiêm tốn bằng những pha uốn dẻo phi thường, những pha nhào lộn không tưởng”.

Leonidas nổi tiếng khi thi đấu cho CLB Bonsucesso, nơi ông lập kỷ lục 23 bàn sau 39 trận đấu ở tuổi 18, giúp ông được gọi vào Selecao. Chính tại đây, Leonidas lần đầu tiên trình diễn cú sút kiểu xe đạp chổng ngược.

Trong trận đấu với Carioca vào ngày 24/4/1932, ông ngả người móc bóng và nhanh chóng trở nên nổi tiếng. Đây là lần đầu tiên NHM Brazil được chứng kiến kiểu ghi bàn này​​ và họ đã bị mê hoặc. Việc Leonidas thường xuyên sử dụng cú sút kiểu xe đạp chổng ngược giải thích tại sao ông thường được coi là cha đẻ của cú sút này.

Trong suốt sự nghiệp lẫy lừng, Leonidas từng nhiều lần thực hiện những cú “ngả bàn đèn” trong màu áo Vasco da Gama, Botafogo, Flamengo, Sao Paulo và ĐT Brazil. Tuy nhiên, bàn thắng vào lưới Tiệp Khắc ở World Cup 1938 vẫn được nhớ đến như là một siêu phẩm hoàn hảo nhất của xe đạp chổng ngược.

Ở trận Brazil hòa Tiệp Khắc 1-1, Leonidas đã ghi bàn bằng cú ngả bàn đèn khiến cả thế giới kinh ngạc. Kỹ thuật này độc đáo đến nỗi trọng tài chính không chắc liệu nó có hợp lệ hay không, nhưng khoảnh khắc kỳ diệu này đã khiến tên tuổi ông gắn liền với kỹ thuật đó.

Kỹ thuật sút kiểu ấy chưa từng xuất hiện trên sân cỏ châu Âu. Sau trận đấu, tờ Paris Match đã hết lời ca ngợi: “Dù ở trên mặt đất hay trên không, cầu thủ dẻo như cao su này có một tài năng quỷ quyệt trong việc kiểm soát bóng và tung ra những cú sút sấm sét. Anh luôn có một món quà nghiệt ngã dành cho đối phương”.

Sự vĩ đại của Leonidas không nằm ở tuyệt chiêu ngả bàn đèn mà còn ở việc làm thay đổi bóng đá Brazil. Trước bàn thắng vào lưới Tiệp Khắc, Brazil chỉ là một đội tuyển yếu ở World Cup. Nhưng từ World Cup 1938, Selecao đã vươn mình trở thành ứng cử viên vô địch cho tới tận ngày nay.

Đó là nhờ một thay đổi lớn trong xã hội Brazil: người da đen được phép chơi bóng. Leonidas chính là cầu thủ da đen đầu tiên tại giải bóng đá Brazil và khoác áo ĐT Brazil. Ông trở thành huyền thoại để rồi sau đó mở đường cho các huyền thoại da đen khác tại Selecao như Pele, Garrincha… bằng dấu ấn ở World Cup.

Hành trình của Leonidas tại World Cup khá đặc biệt. Tại Italia 1934, ông chỉ ra sân một lần khi Brazil bị loại ở vòng đầu tiên sau trận thua 1-3 trước Tây Ban Nha. Leonidas là người ghi bàn thắng duy nhất cho Selecao.

Nếu như kỳ World Cup đầu tiên của Leonidas là một kỷ niệm đáng quên, thì kỳ World Cup 1938 lại trở thành huyền thoại. Leonidas bước vào giải đấu với tư cách là một trong những cầu thủ đáng sợ nhất làng bóng, còn ĐT Brazil bước vào World Cup cũng đã lột xác. Đối thủ của họ là ĐT Ba Lan và kết quả chung cuộc là 6-5.

Đấy là trận duy nhất trong lịch sử các giải đấu lớn có hơn 10 bàn nhưng tỷ số chỉ chênh lệch đúng 1 bàn. Hẳn nhiên, đây là một trong những trận đấu kịch tính nhất xưa nay. Leonidas và ĐT Brazil đã phun một cơn mưa bàn thắng ở Strasbourg, tạo nên một trong những trận đấu hấp dẫn nhất trong lịch sử World Cup.

Cú hat-trick trong hiệp một của Leonidas đã giúp Brazil dẫn trước Ba Lan 3-1 khi bước vào giờ nghỉ. Tuy nhiên, Ba Lan không dễ đầu hàng. Họ vùng lên để san bằng tỷ số 4-4, song điều đó không làm nản lòng Selecao. Leonidas ghi thêm 1 bàn thắng nữa trước khi Romeo ghi bàn chiến thắng chung cuộc 6-5.

Vì hòa nhau, hai đội phải đá lại ở Bordeaux. Leonidas đã mở tỷ số cho đội nhà, giúp họ giành chiến thắng 2-1 và giành vé vào bán kết gặp nhà đương kim vô địch Ý, nhưng đã bị chấn thương bởi lối chơi quyết liệt của các đối phương.

Chấn thương đã buộc Leonidas phải bỏ lỡ trận đấu ở Marseille. ĐT Ý đã tận dụng triệt để lợi thế và giành chiến thắng 2-1, trên đường tiến tới chức vô địch World Cup lần thứ hai liên tiếp. Cay đắng, nhưng Leonidas đã trở lại ở trận tranh hạng Ba, ghi 2 bàn thắng vào lưới Thụy Điển và trở thành Vua phá lưới.

Leonidas tiếp tục chơi tuyệt hay tại Flamengo, đội bóng mà ông gia nhập năm 1936. Vào năm 1941, Leonidas bị kết án tù 8 tháng vì trốn nghĩa vụ quân sự. Sau khi được phóng thích, ông rời Flamengo và chuyển đến Sao Paulo. Mặc dù ngồi tù một thời gian, ông vẫn giữ được phong độ đỉnh cao và cú sút xe đạp chổng ngược nổi tiếng của ông càng thu hút nhiều sự chú ý hơn.

Năm 1942, ông ghi một bàn thắng tuyệt đẹp từ cú sút xe đạp chổng ngược vào lưới Palmeiras. 6 năm sau, ông ghi bàn thắng ngả bàn đèn cuối cùng trong trận thắng giao hữu 8-0 trước Juventus. Năm 1950, ông đã chính thức giải nghệ sau khi ghi được khoảng 250 bàn thắng trong 300 trận đấu trong sự nghiệp 20 năm đầy thành công cho CLB và ĐTQG.

Ngày 6/9/2013, nhân dịp sinh nhật lần thứ 100 của Leonidas, website tìm kiếm Google đã đăng một banner động mô tả cú sút xe đạp chổng ngược để vinh danh huyền thoại bóng đá Brazil. Nó là hình của cú ngả bàn đèn được Leonidas trình diễn lần đầu tiên với toàn thế giới.

Ronaldo, Ronaldinho, Romario, Zico và Pele đều đã khắc tên mình vào lịch sử bóng đá Brazil, nhưng không ai có hình ảnh biểu tượng như Leonidas. Cú sút kiểu xe đạp chổng ngược chỉ là một phần nhỏ trong sự vĩ đại của ông, bởi tầm ảnh hưởng của ông vượt xa một kỹ thuật đơn lẻ.

Nó đã tạo ra một ĐT Brazil đã thâu tóm 5 chức vô địch World Cup bằng những ngôi sao da màu và da đen ở Selecao. Leonidas da Silvamất ngày 24/1/2004 ở tuổi 90 sau nhiều năm chống chọi với bệnh Alzheimer và tiểu đường. Ông được chôn cất tại Cemiterio Morada da Paz, Sao Paulo.