Vì sao nhiều phim Việt gặp thế khó ở phòng vé sau hiện tượng ‘Trại buôn người’?

Thành công ngoài dự đoán của ‘Trại buôn người’ không chỉ làm thay đổi cục diện phòng vé Việt mà còn kéo theo hàng loạt biến động trong lịch phát hành của các phim nội địa.

Thời gian qua, nhiều tác phẩm đồng loạt lùi ngày ra rạp để tránh đối đầu với Trại buôn người khiến thị trường điện ảnh hai tháng cuối năm 2026 trở nên chật chội. Trong cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt, lợi thế không đơn thuần thuộc về những bộ phim có chiến lược phát hành khôn ngoan mà còn phụ thuộc vào chất lượng tác phẩm và khả năng chinh phục khán giả.

Phim Việt dồn lịch, cuộc cạnh tranh thêm khốc liệt

Ra rạp từ ngày 25.9, Trại buôn người của đạo diễn Toni Dương Bảo Anh nhanh chóng tạo nên cơn sốt phòng vé, vượt qua nhiều đối thủ để trở thành phim Việt ăn khách nhất năm 2026 tính đến cuối tháng 10. Tuy nhiên, sức hút kéo dài của Trại buôn người cũng đặt những tác phẩm ra mắt sau đó vào tình thế khó khăn. Khi một bộ phim chiếm ưu thế về doanh thu, lượng vé bán ra và suất chiếu, các đối thủ buộc phải cân nhắc lại thời điểm phát hành để hạn chế rủi ro.

Đáng chú ý, Án mạng karaoke chuyển lịch từ ngày 2.10 sang 30.10, trong khi Chị chị em em 3 cũng lùi ngày ra mắt từ 16.10 sang 30.10. Hai tác phẩm vốn có khoảng cách phát hành hai tuần cuối cùng lại trở thành đối thủ trực tiếp. Tương tự, Mẹ mìn chuyển từ ngày 23.10 sang 27.11, còn Huyết thống dời lịch 30.10 để chọn ngày 25.12.

Như vậy theo lịch phát hành được công bố đến cuối tháng 10, có ít nhất 11 phim Việt dự kiến ra rạp từ ngày 30.10 đến hết năm 2026. Sau Án mạng karaoke và Chị chị em em 3, các tác phẩm Bò sữa bay, Ngày con còn mẹ, Trại giam hạnh phúc, Mẹ mìn, Bắt cá ba tay, Con mắt thứ ba, Huyết thống, Trấn yểm và Người mẹ xấu tiếp tục gia nhập đường đua.

Thực tế, việc né một bộ phim đang thắng lớn chưa chắc giúp các tác phẩm khác có được vị trí thuận lợi hơn. Khi nhiều phim cùng dời lịch về một giai đoạn, áp lực cạnh tranh không mất đi mà chỉ chuyển từ thời điểm này sang thời điểm khác, thậm chí gay gắt hơn.

Chị chị em em 3 đang bước vào lịch chiếu chính thức. ẢNH: NSX

Bởi thị trường có giới hạn về số lượng phòng chiếu, suất chiếu đẹp và khả năng chi tiêu của khán giả. Một tác phẩm mới ra mắt chưa kịp tạo hiệu ứng truyền miệng đã phải đối diện với những đối thủ tiếp theo. Nếu doanh thu mở màn không khả quan, nguy cơ bị giảm suất chiếu ngay từ tuần thứ hai là rất lớn.

Theo nhận định của chuyên gia truyền thông Châu Quang Phước, khi thị trường cùng lúc có quá nhiều phim Việt có chung thời điểm phát hành sẽ tự gây khó cho nhau, khiến “tỷ lệ chọi” trong từng lựa chọn của khán giả tại rạp sẽ càng khắt khe hơn. Mặt khác, ít có khán giả nào có điều kiện xem tất cả các phim Việt khi ra rạp, họ chỉ có thể ưu tiên chọn phim đúng với gu của mình.

Ông Phước cho rằng: “Trong giai đoạn này chẳng có thể loại phim nào hoàn toàn nắm chắc phần thắng khi ra rạp. Chỉ có phim nào có đề tài phù hợp với thị hiếu khán giả trong nước, cùng với cách kể lôi cuốn hấp dẫn và dàn cast thực lực, từ đó sẽ góp phần quyết định khả năng trụ rạp và bứt phá ở phòng vé.

Trong bối cảnh đó, bài toán của các nhà sản xuất không chỉ là tìm được ngày công chiếu thuận lợi mà còn phải tính đến khả năng duy trì sức hút đủ lâu để thu hồi vốn. Đặc biệt, với những dự án đầu tư kinh phí lớn, việc bị thu hẹp thời gian khai thác tại rạp có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả thương mại.

Cơ hội cho những bộ phim thực sự chất lượng

Nhìn từ diễn biến phòng vé thời gian qua, thành công của Trại buôn người vừa tạo sức ép, vừa mang đến tín hiệu tích cực cho thị trường điện ảnh Việt. Bởi sự bùng nổ của tác phẩm này cho thấy khán giả vẫn sẵn sàng đến rạp, thậm chí tạo nên doanh thu vượt kỳ vọng, nếu bộ phim có câu chuyện hấp dẫn và đánh trúng mối quan tâm của công chúng.

Từ hiện tượng này, có thể thấy việc lựa chọn đề tài phù hợp, xây dựng câu chuyện đủ sức lôi cuốn và tạo được cảm xúc cho người xem vẫn là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng thành công của một bộ phim.

Đối với các tác phẩm sắp ra rạp, cuộc cạnh tranh cuối năm vì thế không hoàn toàn là bất lợi. Khi có nhiều lựa chọn, khán giả sẽ trở nên chủ động và khắt khe hơn. Những bộ phim thiếu điểm nhấn, kịch bản dễ đoán hoặc chỉ trông chờ vào dàn diễn viên nổi tiếng sẽ khó giữ chân người xem. Ngược lại, tác phẩm có chất lượng nổi bật, cách kể chuyện mới mẻ và phù hợp thị hiếu vẫn có cơ hội tạo bất ngờ, ngay cả khi phải đối đầu với những đối thủ mạnh như đạo diễn Đỗ Nam nhận định: “Với góc nhìn cá nhân của tôi, thời điểm hiện tại có 3 yếu tố then chốt để 1 bộ phim thắng thế đó là đề tài, chất lượng phim và hiệu ứng truyền thông. Đây là 3 yếu tố then chốt để duy trì sức hút trong cuộc cạnh tranh sắp tới tại phòng vé Việt”.

Đáng chú ý, trong danh sách phim cuối năm, dòng phim kinh dị, tâm linh tiếp tục chiếm một tỷ lệ đáng kể. Đây vốn là thể loại có sức hút nhất định tại phòng vé Việt nhưng cũng đang đứng trước nguy cơ lặp lại công thức quen thuộc. Nếu chỉ khai thác yếu tố hù dọa mà thiếu câu chuyện đủ chiều sâu, các tác phẩm khó tạo được lợi thế trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trại buôn người khiến nhiều phim phải né ở phòng vé. ẢNH: NSX

Tương tự, những bộ phim hài, tâm lý gia đình dù có lợi thế tiếp cận số đông cũng không thể mặc nhiên kỳ vọng doanh thu tốt. Thị hiếu khán giả đang thay đổi, trong khi hiệu ứng truyền miệng trên mạng xã hội có thể tác động nhanh chóng đến lượng vé bán ra. Một bộ phim được quảng bá rầm rộ chưa chắc duy trì được sức hút nếu trải nghiệm thực tế không đáp ứng kỳ vọng.

Ở góc độ thị trường, việc nhiều phim Việt cùng ra rạp còn đặt ra vấn đề về chiến lược phát hành. Thay vì chỉ tìm cách tránh đối thủ mạnh, nhà sản xuất cần đánh giá đúng nhóm khán giả mục tiêu, sức cạnh tranh của tác phẩm và khả năng duy trì doanh thu trong những tuần tiếp theo. Bởi lịch chiếu thuận lợi chỉ tạo lợi thế ban đầu, không thể thay thế chất lượng bộ phim. Một tác phẩm có thể giành được nhiều suất chiếu trong tuần đầu nhờ truyền thông, nhưng muốn trụ rạp lâu dài vẫn cần sự đón nhận thực chất từ người xem. Đạo diễn Đỗ Nam phân tích thêm rằng hiện tại thị trường và thị hiếu rất khó đoán. Do đó, sau buổi ra mắt phim (premiere), dựa theo đánh giá của khán giả và truyền thông, bộ phim mới sẽ được xếp thêm suất chiếu hay không. Mỗi bộ phim thường có 3 ngày để chứng minh với khán giả đại chúng. Sau 3 ngày, các suất chiếu sẽ tăng giảm dần theo doanh số vé bán ra, nhưng thường thì sẽ giảm suất chiếu theo từng ngày.

Nhìn rộng hơn, việc hàng loạt phim Việt ra rạp trong hai tháng cuối năm cho thấy hoạt động sản xuất điện ảnh trong nước vẫn sôi động. Tuy nhiên, số lượng phim tăng không đồng nghĩa thị trường sẽ có thêm nhiều tác phẩm thắng lớn. Thậm chí, nếu thiếu sự tính toán hợp lý về thời điểm phát hành, các bộ phim có thể tự thu hẹp cơ hội của nhau.

Sau Trại buôn người, phòng vé Việt đang bước vào cuộc sàng lọc quyết liệt. Sẽ có những tác phẩm phải chấp nhận doanh thu khiêm tốn, nhưng cũng không loại trừ khả năng xuất hiện thêm những hiện tượng bất ngờ. Trong cuộc đua ấy, thời điểm ra rạp có thể quyết định lợi thế xuất phát, còn chất lượng và sức hút thực sự của bộ phim mới là yếu tố quan trọng để giữ chân khán giả như ông Châu Quang Phước khẳng định: “Chất lượng tự thân của mỗi phim sẽ là điểm tháo gỡ tự nhiên cho ‘nút thắt cổ chai’ khi có nhiều phim Việt ra rạp cùng thời gian phát hành”.