‘Ung thư biết sớm trị lành’

Trong các báo cáo tham luận tại hội nghị chuyên ngành hay chia sẻ kiến thức cho người dân về bệnh ung thư (UT), GS-BS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội UT VN, không bao giờ quên nhắc câu: “Ung thư biết sớm trị lành”.

Một ca phẫu thuật điều trị ung thư vú tại BV Ung bướu TP.HCM – THANH TÙNG

Theo GS-BS Nguyễn Chấn Hùng, hiện hiểu biết về bệnh UT đã khác xa trước đây; kỹ thuật, phương tiện máy móc chẩn đoán và cả các thuốc, hóa chất điều trị… cũng đã có rất nhiều, phát triển vượt bậc so với trước.

Ông cho biết, hiện nay nhờ có phương tiện, máy móc hiện đại ra đời như PET-CT, MRI… giúp tầm soát phát hiện sớm bệnh UT; rồi máy móc, thuốc thế hệ mới, các phương pháp nhắm trúng đích… giúp hiệu quả điều trị cao hơn. Bên cạnh đó, người dân hiểu biết hơn, nghi ngờ và đến BV kiểm tra sớm hơn.

Bệnh UT trở thành nan y nếu chúng ta phát hiện trễ; nếu phát hiện sớm, được điều trị đúng phương pháp sẽ có kết quả cao.

Chẳng hạn, UT vú phát hiện giai đoạn 1 sẽ có hơn 90% chữa trị thành công, có thể không phải cắt bỏ tuyến vú; UT cổ tử cung phát hiện giai đoạn 1, có thể trị thành công đến 80 – 90%…

Tuy nhiên, theo GS-BS Nguyễn Chấn Hùng, cái cần hơn vẫn là việc phòng bệnh. Cụ thể như: tránh xa khói thuốc lá, hạn chế (dùng chừng mực) đồ uống có cồn; ăn lành mạnh, đảm bảo vệ sinh; dùng nhiều rau quả tươi, hạn chế các chất béo động vật, các món muối dưa mặn, món chiên nướng cháy; không để béo phì…

PGS-TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc BV K T.Ư, cho biết những năm trước đây BN UT vú tại VN đa số phát hiện muộn, bởi vì nữ giới chưa có thói quen tự kiểm tra vú và đi khám sàng lọc UT vú.

Gần đây, số được phát hiện ở giai đoạn sớm đã tăng hơn nhờ các chương trình khám, tầm soát UT vú được triển khai tại Hà Nội, TP.HCM và nhiều địa phương. Nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ điều trị khỏi rất cao.

Do đó, phụ nữ nên có thói quen tự khám tầm soát và hoàn toàn có thể nhận biết sớm UT vú; quan sát dấu hiệu của UT vú (tụt núm vú, da vùng vú bị co kéo bất thường hoặc hay đổi màu sắc; chảy dịch vú, đau hoặc đỏ; xuất hiện hạch nách…).

GS Thuấn lưu ý, với các nước, phụ nữ mắc UT vú thường từ 60 – 65 tuổi, nhưng tại VN độ tuổi mắc UT vú trẻ hơn nhiều, có những trường hợp rất trẻ, tuổi đôi mươi. Do đó phụ nữ tầm soát UT vú khi bước vào tuổi 40.

Các chuyên gia khuyến cáo những người có nguy cơ cao mắc UT vú (là những phụ nữ có mẹ hoặc chị em gái mắc bệnh này, phụ nữ hút thuốc lá hoặc thường xuyên phải ngửi khói thuốc, phụ nữ sinh con đầu lòng muộn hoặc sử dụng thuốc tránh thai từ 10 năm trở lên), nên đi tầm soát sớm.

Theo các BS, UT cổ tử cung, đại tràng, dạ dày… cũng có thể phát hiện ở giai đoạn rất sớm nhờ xét nghiệm sàng lọc, nội soi.

Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Thị Nhị Hà cho biết: “Trong năm 2017 – 2018 y tế Hà Nội đã triển khai hướng dẫn người làm xét nghiệm tự lấy mẫu phân tại nhà, sau đó chuyển mẫu đến trạm y tế xã, phường và mẫu này được chuyển đến đơn vị y tế của Hà Nội đủ năng lực xét nghiệm sàng lọc. Các kết quả xét nghiệm dương tính được BS chỉ định tư vấn làm xét nghiệm chuyên sâu, qua đó đã có các trường hợp được phát hiện rất sớm UT đại trực tràng”.

Đại diện BV Ung bướu Hà Nội cũng cho biết, các năm qua tại BV này đã triển khai tầm soát phát hiện sớm các UT thường gặp như: vú, cổ tử cung, buồng trứng, đầu cổ, tuyến giáp, phổi, gan, đại trực tràng, tiền liệt tuyến, dạ dày – thực quản.

Theo thanhnien