Ukraine đề xuất khuôn khổ mới về đảm bảo an ninh không phận

Ngày 4/9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã đề xuất với Tổng thống Mỹ Donald Trump một khuôn khổ mới nhằm đảm bảo an ninh cho không phận nước này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Chia sẻ trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Zelensky cho biết thêm đã thảo luận với Tổng thống Mỹ thêm các biện pháp thúc đẩy hòa bình thực sự.

Theo Văn phòng báo chí của Tổng thống Ukraine, cuộc điện đàm giữa ông Zelensky với Tổng thống Trump diễn ra sau cuộc họp của “Liên minh tự nguyện” tại Paris, với sự tham dự của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte cùng lãnh đạo nhiều nước châu Âu.

Phát biểu cùng ông Zelensky tại họp báo sau cuộc họp trên, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo 26 quốc gia, chủ yếu ở châu Âu, đã chính thức cam kết triển khai lực lượng trong khuôn khổ một thỏa thuận ngừng bắn Nga – Ukraine trong tương lai. Theo Tổng thống Macron, cam kết bao gồm việc triển khai một lực lượng quốc tế trên bộ, trên biển và trên không. Sau cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ, ông Macron cho biết phần đóng góp của Washington vào các bảo đảm này sẽ được hoàn tất trong vài ngày tới.

Ông Macron nhấn mạnh: “Ngay trong ngày xung đột chấm dứt, các bảo đảm an ninh sẽ được triển khai”. Các quan chức châu Âu cho rằng hòa bình vẫn còn xa vời, song họ muốn sẵn sàng cho thời điểm xung đột kết thúc. Họ cho rằng việc xây dựng kế hoạch bảo đảm an ninh là cách trấn an Kiev, đồng thời kỳ vọng Washington cũng sẽ tham gia.

Một số nước khẳng định sẽ tham gia bằng nhiều hình thức khác nhau. Đức tuyên bố chỉ quyết định đóng góp quân sự khi điều kiện rõ ràng, trong đó đề cập vai trò của Mỹ. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni nói Italy không gửi quân tới Ukraine nhưng sẵn sàng giám sát lệnh ngừng bắn và huấn luyện binh sĩ Ukraine bên ngoài lãnh thổ. Pháp và Anh để ngỏ khả năng triển khai quân tới Ukraine hậu xung đột.

Thủ tướng Bulgaria Rosen Zhelyazkov cho biết không gửi quân tới Ukraine nhưng sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực hải quân ở Biển Đen, đồng thời đề xuất thành lập liên minh an ninh khu vực với Romania và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thống Zelensky hoan nghênh cam kết này, coi đây là một bước đi “cụ thể” và nhấn mạnh rằng một cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, dù song phương hay ba bên, là “cần thiết” để thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Trước đó, cùng ngày, các chỉ huy quân sự từ “Liên minh tự nguyện” đã hoàn thành công tác kỹ thuật nhằm xây dựng các đảm bảo an ninh cho Ukraine trong trường hợp đạt được một thỏa thuận lệnh ngừng bắn với Nga. Liên minh này được thành lập hồi giữa tháng 2 vừa qua với mục đích cung cấp các đảm bảo an ninh cho Kiev trong trường hợp đạt được lệnh ngừng bắn với Moskva, nhất là trong bối cảnh Washington yêu cầu châu Âu sẽ phải gánh vác phần lớn trách nhiệm. Tuy nhiên, đến nay vẫn có nhiều quốc gia trong liên minh do dự đưa quân đến Ukraine, ngay cả tới những khu vực không giáp giới với Nga. Những nước này cho rằng việc đưa quân đến Ukraine chỉ khả thi khi có sự hậu thuẫn của Mỹ cả về phòng không, tên lửa và chia sẻ thông tin tình báo.

Cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ sớm có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông nhấn mạnh đã từng góp phần hòa giải nhiều xung đột, song xung đột Nga – Ukraine là đặt ra nhiều thách thức nhất từ trước tới nay.