U nguyên bào võng mạc

U nguyên bào võng mạc (retinoblastoma) hay còn gọi là ung thư võng mạc/K võng mạc là bệnh lý ác tính tại mắt gặp ở trẻ nhỏ.

Nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng, kịp thời các tế bào u sẽ có thể xâm lấn và di căn hốc mắt, tủy xương – não và các cơ quan khác trong cơ thể dẫn đến tử vong.

Theo thống kê trên thế giới thấy rằng cứ 15.000 đến 18.000 trẻ (chủ yếu trẻ dưới 5 tuổi) sẽ có 1 trẻ bị bệnh. Khoảng 10 năm trở lại đây, tỷ lệ u nguyên bào võng mạc tại Việt Nam khoảng 80-100 ca mắc mới mỗi năm, đồng đều trong cả nước, phụ thuộc vào mật độ dân số của từng địa phương. Tuy vậy, bệnh chỉ được tập trung phát hiện và điều trị tại Bệnh viện Mắt Trung ương và Bệnh viện Mắt thành phố Hồ Chí Minh (một số nhỏ tại Bệnh viện Trung ương Huế).

Nguyên nhân gây bệnh u nguyên bào võng mạc thường do đột biến gen RB1 trên nhiễm sắc thể số 13. Gene RB1 là một trong những gene chịu trách nhiệm kiểm soát sự phân chia của tế bào võng mạc, tạo sự nhìn của mắt. Nếu có đột biến gene RB1 khiến cho sự phân chia tế bào võng mạc không được kiểm soát gây nên khối u trong mắt.

Có 60% số trường hợp chỉ biểu hiện bệnh lý tại mắt còn 40% có đột biến trong máu (thể di truyền) có thể do di truyền từ bố hoặc mẹ và di truyền cho thế hệ sau. Hiện nay các nghiên cứu thấy rằng các tác động của môi trường và ô nhiễm không khí, thực phẩm cũng có thể là nguyên nhân gây đột biến gene RB1 nhưng chưa có bằng chứng cụ thể.

U nguyên bào võng mạc - Hình 1

Các biểu hiện của bệnh ung thư võng mạc

Quan trọng nhất vẫn là việc phát hiện sớm bệnh với các biểu hiện sớm. Thường gặp chủ yếu bệnh nhân có dấu hiệu ánh đồng tử trắng hoặc ánh sáng lóa bất thường tại 1 hoặc 2 mắt của trẻ, dấu hiệu này có thể dễ dàng nhận thấy khi chụp ảnh cho trẻ hoặc dấu hiệu “ánh mắt mèo mù”.

Tuy nhiên không phải tất cả các trẻ có dấu hiệu ánh đồng tử trắng đều bị ung thư võng mạc vì vậy khi nào trẻ có dấu hiệu ánh đồng tử trắng cũng nên đưa đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt để có chẩn đoán xác định.

Dấu hiệu hay gặp thứ 2 của bệnh là lác. Mắt của trẻ không nhìn thẳng mà có thể lác vào trong hoặc ra ngoài. Ngoài ra, trẻ bị bệnh này có thể có biểu hiện rung giật nhãn cầu (khi khối u tại vùng hoàng điểm cả 2 mắt) hoặc các dấu hiệu ở giai đoạn muộn như: mắt đau, đỏ, nhìn kém, lồi mắt, dị sắc mống mắt (màu sắc lòng đen hai mắt khác nhau), lồi mắt… Gần đây, tại Việt Nam bệnh xuất ngoại gây lồi mắt thường chỉ gặp tại các bệnh nhân (BN) nghèo, người dân tộc tại các vùng núi cao.

Hiện nay, một số trường hợp u nguyên bào được phát hiện sớm khi chưa có các biểu hiện như trên thường là các bé được khám sàng lọc hoặc định kỳ mắt khi đã được chẩn đoán bệnh ở 1 mắt hoặc có tiền sử gia đình bị bệnh này.

Chẩn đoán

Bên cạnh bệnh cảnh các biểu hiện lâm sàng, BN cần phải làm siêu âm, chụp cộng hưởng từ… để xác định kích thước, vị trí khối u trong mắt cũng như hình ảnh xuất ngoại của khối u vào hốc mắt, ổ di căn ở não hoặc u của tuyến tùng…

Xét nghiệm gene: phát hiện được đột biến gene RB1 trên nhánh dài của nhiễm sắc thể 13 trong mẫu u và mẫu máu.

Dựa vào việc khám và siêu âm, chụp MRI có thể xác định khối u còn trong nhãn cầu hay đã xâm lấn, di căn.

Khi khối u còn trong nhãn cầu, hiện được chia thành 5 nhóm theo phân loại quốc tế u nguyên bào võng mạc ICRB (2003): Nhóm A: khối u nhỏ 3mm, nằm ngoài vùng hoàng điểm và đĩa thị; Nhóm B: khối u lớn trên 3mm hoặc nhỏ nằm trong vùng hoàng điểm hoặc đĩa thị; Nhóm C: khối u võng mạc kèm phát tán u 3mm trong dịch kính và/hoặc dưới võng mạc; Nhóm D: khối u võng mạc kèm phát tán u trên 3mm trong dịch kính và/hoặc dưới võng mạc. Nhóm E: khối u lớn hơn 1/2 thể tích nhãn cầu hoặc có các biến chứng như tăng nhãn áp, xuất huyết nội nhãn, teo nhãn cầu…

Điều trị

Hiện nay, có rất nhiều phương pháp điều trị có thể điều trị đơn lẻ hoặc phối hợp. Điều trị bệnh sẽ phụ thuộc vào khối u còn trong mắt (nhóm bệnh) hay đã ra ngoài, di căn vào các bộ phận khác trong cơ thể hay không sẽ có phác đồ điều tị cụ thể. Mục tiêu điều trị sẽ theo thứ tự ưu tiên: giữ tính mạng của trẻ cắt bỏ nhãn cầu khi khối u, có biến chứng) sau đó có thể cân nhắc bảo tồn nhãn cầu và cân nhắc tác dụng phụ/nguy cơ di căn trong quá trình điều trị giữ nhãn cầu.

Các phương pháp trị bao gồm điều trị tại mắt (laser, lạnh đông, đĩa phóng xạ) đơn thuần hoặc phối hớp với hóa chất (tĩnh mạch toàn thân, tiêm nội nhãn, tiêm nội động mạch mắt) và có thể xạ trị (hiện nay chỉ sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt).

Lời khuyên thầy thuốc

Theo dõi lâu dài là rất quan trọng đối với các BN đã được chẩn đoán bệnh ung thư võng mạc. Tất cả các BN đều được các bác sĩ chuyên khoa mắt trẻ em và ung thư nhi theo dõi định kỳ theo phác đồ. Những trẻ dưới 6 tuổi thường cần phải khám mắt dưới gây mê (vì trẻ thường phối hợp kém và cần kiểm soát các khối u nhỏ ở võng mạc chu biên). Đối với trẻ trên 6 tuổi, tỷ lệ xuất hiện khối u mới và/hoặc tái phát rất thấp, trẻ phối hợp tốt nên chỉ cần khám định kỳ 6 tháng – 1 năm/lần đến khi trẻ 15-18 tuổi.

U nguyên bào võng mạc là bệnh đe dọa tính mạng nhưng nếu điều trị đúng và kịp thời, bệnh có thể khỏi hoàn toàn. Dưới sự theo dõi và điều trị đa chuyên ngành giữa các bác sĩ chuyên khoa mắt trẻ em, ung bướu nhi, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh,… BN và gia đình BN có cơ hội để sống cuộc sống trọn vẹn, lâu dài và hạnh phúc.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Cuộc gọi hồi sinh người đàn ông 53 tuổi bất tỉnhCuộc gọi hồi sinh người đàn ông 53 tuổi bất tỉnh
10:56:40 18/11/2026
Cấp cứu bé gái sơ sinh có dạ dày, ruột di chuyển lên lồng ngực chèn phổiCấp cứu bé gái sơ sinh có dạ dày, ruột di chuyển lên lồng ngực chèn phổi
11:00:42 18/11/2026
Giờ học đặc biệt của bác sĩ với tên gọi 'đi buồng'Giờ học đặc biệt của bác sĩ với tên gọi 'đi buồng'
11:04:55 18/11/2026
Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?
11:09:03 18/11/2026
Lạnh buốt tay chân quanh năm, cơ thể đang 'đói' chất gì?Lạnh buốt tay chân quanh năm, cơ thể đang 'đói' chất gì?
11:16:39 18/11/2026
Tháo chạy gần 2km, người phụ nữ vẫn không thoát khỏi đàn ong dữTháo chạy gần 2km, người phụ nữ vẫn không thoát khỏi đàn ong dữ
11:19:13 18/11/2026
Tử vong do đột quỵ tăng gấp đôi, chuyên gia cảnh báo 4 chữ cần nhớTử vong do đột quỵ tăng gấp đôi, chuyên gia cảnh báo 4 chữ cần nhớ
11:28:37 18/11/2026
Ăn nhiều vẫn sụt cân có thể là dấu hiệu bệnh khiến 2.800 người Việt tử vong/nămĂn nhiều vẫn sụt cân có thể là dấu hiệu bệnh khiến 2.800 người Việt tử vong/năm
11:44:46 18/11/2026

Tin đang nóng

HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!
19:32:02 19/11/2026
Chồng cũ người Trung của Chae Rim lên show kể chuyện hậu ly hôn: 6 năm chỉ gặp con 2 lần, liên lạc bằng email nửa năm mới đọcChồng cũ người Trung của Chae Rim lên show kể chuyện hậu ly hôn: 6 năm chỉ gặp con 2 lần, liên lạc bằng email nửa năm mới đọc
17:51:04 19/11/2026
Đã tìm được diễn viên đóng vai anh hùng Võ Thị SáuĐã tìm được diễn viên đóng vai anh hùng Võ Thị Sáu
22:43:48 19/11/2026
Đúng 6h sáng ngày mai, thứ Bảy 21/11/2026, khổ tận cam lai, hưởng trọn lộc Trời, 3 con giáp phúc khí vô biên, vận may phủ đầy, tiền tài nối kéo nhau chạy vào túiĐúng 6h sáng ngày mai, thứ Bảy 21/11/2026, khổ tận cam lai, hưởng trọn lộc Trời, 3 con giáp phúc khí vô biên, vận may phủ đầy, tiền tài nối kéo nhau chạy vào túi
20:29:21 19/11/2026
iPhone 20 Pro sẽ có nâng cấp camera lớn nhất?iPhone 20 Pro sẽ có nâng cấp camera lớn nhất?
23:31:05 19/11/2026
Apple sắp đưa khung titan trở lại trên iPhone 20 Pro sau hai nămApple sắp đưa khung titan trở lại trên iPhone 20 Pro sau hai năm
23:47:36 19/11/2026
Mỹ nhân VTV từng vét sạch tiền bạc vì một vai diễn, nhận về cái kết ngoài mong đợiMỹ nhân VTV từng vét sạch tiền bạc vì một vai diễn, nhận về cái kết ngoài mong đợi
21:47:07 19/11/2026
Cả dàn sao Vbiz chứng kiến chủ hàng mì cay chốt deal 5 tỷ, Hòa Minzy - Erik "choáng váng"Cả dàn sao Vbiz chứng kiến chủ hàng mì cay chốt deal 5 tỷ, Hòa Minzy - Erik "choáng váng"
00:02:30 20/11/2026

Tin mới nhất

9 tháng sau phẫu thuật, xương vẫn không liền vì lý do bất ngờ

9 tháng sau phẫu thuật, xương vẫn không liền vì lý do bất ngờ

11:21:16 19/11/2026
Nữ bệnh nhân phẫu thuật nối xương đã 9 tháng nhưng vẫn đau, đứng không vững. Bác sĩ bất ngờ khi biết nguyên nhân khiến bệnh nhân bị loãng xương nặng, tiêu xương.
Cá tẩm urê rất độc, tiến sĩ hóa học chỉ 1 dấu hiệu khi nấu để nhận diện

Cá tẩm urê rất độc, tiến sĩ hóa học chỉ 1 dấu hiệu khi nấu để nhận diện

10:09:36 19/11/2026
Cá bị tẩm urê có thể xuất hiện mùi khai khi chế biến. Tuy nhiên, theo chuyên gia hóa học, nếu lượng hóa chất sử dụng ít, người tiêu dùng rất khó nhận biết bằng những phương pháp thông thường.
Bé trai sơ sinh nguy kịch vì dị tật thoát vị hoành phải hiếm gặp

Bé trai sơ sinh nguy kịch vì dị tật thoát vị hoành phải hiếm gặp

10:04:39 19/11/2026
Bé trai sơ sinh bị suy hô hấp nguy kịch ngay sau sinh do thoát vị hoành phải hiếm gặp. Sau 6 ngày hồi sức, các bác sĩ phẫu thuật nội soi, đưa các tạng thoát vị trở lại ổ bụng và tạo hình cơ hoành.
Bác sĩ cảnh báo sai lầm nguy hiểm khi bị hóc xương

Bác sĩ cảnh báo sai lầm nguy hiểm khi bị hóc xương

09:49:34 19/11/2026
Bị hóc mảnh xương vịt lớn, người phụ nữ 60 tuổi ở Hà Nội tự dùng tay móc họng tại nhà, khiến dị vật cắm sâu vào niêm mạc thực quản.
COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở

COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở

09:49:25 19/11/2026
Ho kéo dài, khạc đờm, hụt hơi khi leo cầu thang có thể là dấu hiệu của COPD. Phát hiện sớm, điều trị đúng cách giúp người bệnh làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng cuộc sống.
Đà Nẵng: Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, một bệnh nhi tử vong

Đà Nẵng: Sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, một bệnh nhi tử vong

07:24:33 19/11/2026
Từ đầu năm đến nay, thành phố Đà Nẵng ghi nhận 10.724 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 3,4 lần so với cùng kỳ năm 2025. Địa phương cũng ghi nhận một bệnh nhi 12 tuổi tử vong do căn bệnh này.
Ám ảnh nhóm chat công việc, bệnh nhân nằm mơ cũng nghe "ting ting"

Ám ảnh nhóm chat công việc, bệnh nhân nằm mơ cũng nghe "ting ting"

18:26:57 18/11/2026
Dù đã tan làm, nhiều người vẫn không thể thoát khỏi những nhóm chat công việc. Áp lực phải thường xuyên phản hồi tin nhắn khiến một số người mất ngủ, lo âu...
Giảm bao nhiêu cân thì gan nhiễm mỡ cải thiện?

Giảm bao nhiêu cân thì gan nhiễm mỡ cải thiện?

16:05:47 18/11/2026
Giảm cân là một trong những biện pháp quan trọng giúp cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, người bệnh cần giảm bao nhiêu cân để đạt hiệu quả?
Tưởng đau răng thông thường, người đàn ông mắc ung thư hàm xâm lấn nền sọ

Tưởng đau răng thông thường, người đàn ông mắc ung thư hàm xâm lấn nền sọ

08:00:41 17/11/2026
Đau kéo dài vùng hàm trên phải, người bệnh được điều trị như bệnh lý răng miệng thông thường nhưng không thuyên giảm.
Chàng trai 24 tuổi mắc sốt xuất huyết, biến chứng viêm cơ tim tối cấp

Chàng trai 24 tuổi mắc sốt xuất huyết, biến chứng viêm cơ tim tối cấp

07:57:05 17/11/2026
Bệnh nhân 24 tuổi rơi vào tình trạng tụt huyết áp sâu, viêm cơ tim tối cấp, suy giảm nghiêm trọng chức năng gan và thận. Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh dương tính với virus Dengue.
Giáo sư chỉ rõ 5 nguyên nhân khiến căn bệnh ung thư liên tục tăng

Giáo sư chỉ rõ 5 nguyên nhân khiến căn bệnh ung thư liên tục tăng

07:47:18 17/11/2026
Chỉ trong 4 năm, số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam tăng từ hơn 19.000 lên 46.800 người. Trong đó, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
Nghiên cứu nửa triệu người chỉ ra uống 2-3 tách cà phê mỗi ngày sẽ ra sao?

Nghiên cứu nửa triệu người chỉ ra uống 2-3 tách cà phê mỗi ngày sẽ ra sao?

07:44:48 17/11/2026
Một nghiên cứu kéo dài 13 năm trên gần 500.000 người trưởng thành tại Anh cho thấy uống cà phê có liên quan đến nguy cơ rung nhĩ thấp hơn, đặc biệt ở nhóm tiêu thụ 2-3 tách mỗi ngày.

Có thể bạn quan tâm

Diễn viên Steven Nguyễn, Việt Hoa tham gia phim 'Tuyên ngôn Độc lập'

Diễn viên Steven Nguyễn, Việt Hoa tham gia phim 'Tuyên ngôn Độc lập'

Hậu trường phim

23:57:59 19/11/2026
Steven Nguyễn cùng vợ chồng diễn viên Việt Hoa - Trọng Trí góp mặt trong phim Tuyên ngôn Độc lập dự kiến bấm máy đúng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Ca sĩ bị phạt tù 2 năm vì xúc phạm trên mạng là ai?

Ca sĩ bị phạt tù 2 năm vì xúc phạm trên mạng là ai?

Sao châu á

23:54:47 19/11/2026
Tòa án hình sự Thonburi tuyên ca sĩ Aum Erawat phạm tội phỉ báng nam diễn viên Art Pasut, phạt 2 năm tù treo, nộp phạt 100.000 baht và bồi thường 300.000 baht.
Ford phát triển xe bán tải giá rẻ, cạnh tranh xe Trung Quốc

Ford phát triển xe bán tải giá rẻ, cạnh tranh xe Trung Quốc

Ôtô

23:52:50 19/11/2026
Ford chuẩn bị bổ sung một mẫu xe bán tải giá rẻ, dự kiến ra mắt năm 2027, mẫu xe mới này được định vị dưới Ranger, hướng đến các thị trường quốc tế nhằm cạnh tranh với những dòng bán tải
Nữ diễn viên từng tự ti ngoại hình thành 'nàng thơ' màn ảnh Việt

Nữ diễn viên từng tự ti ngoại hình thành 'nàng thơ' màn ảnh Việt

Sao việt

23:52:26 19/11/2026
Đằng sau vẻ đẹp gây thương nhớ trên màn ảnh rộng, Ngọc Xuân thừa nhận từng rất tự ti về ngoại hình, soi gương chỉ toàn nhìn thấy khuyết điểm.
Mối quan hệ của Erik và Hoa hậu Việt Nam 2018

Mối quan hệ của Erik và Hoa hậu Việt Nam 2018

Nhạc việt

23:43:36 19/11/2026
Erik không ngần ngại dành cho nàng hậu những lời bày tỏ đặc biệt. Nam ca sĩ cho biết dù đã tiếp xúc với nhiều cô gái, Tiểu Vy vẫn là người mang đến cho anh cảm xúc riêng biệt.
Xiaomi phát triển điện thoại nhỏ gọn với viền màn hình siêu mỏng

Xiaomi phát triển điện thoại nhỏ gọn với viền màn hình siêu mỏng

Đồ 2-tek

23:41:06 19/11/2026
Theo XimiTime, Xiaomi đang phát triển một mẫu smartphone mới với kích thước màn hình vừa phải, đánh dấu sự trở lại của thiết kế phẳng truyền thống kết hợp với công nghệ viền siêu mỏng hiện đại.
Uber rò rỉ dữ liệu gần 150.000 người qua nhà cung cấp AI

Uber rò rỉ dữ liệu gần 150.000 người qua nhà cung cấp AI

Thế giới số

23:31:52 19/11/2026
Gần 150.000 người được Uber thông báo dữ liệu cá nhân bị đánh cắp, trong đó có hình ảnh giấy phép lái xe, địa chỉ và ngày sinh.
Từng làm thợ xây rồi đi viết báo, người đàn ông âm thầm bán nước suốt 30 năm, nay sở hữu hơn 60 tỷ USD

Từng làm thợ xây rồi đi viết báo, người đàn ông âm thầm bán nước suốt 30 năm, nay sở hữu hơn 60 tỷ USD

Netizen

23:30:23 19/11/2026
Suốt nhiều năm, người đàn ông này liên tục thay đổi công việc, từ lao động chân tay đến làm báo rồi thử sức với những nghề chẳng mấy liên quan.
Vụ kiện Selena Gomez 'lừa đảo 1,2 triệu USD' bất ngờ khép lại

Vụ kiện Selena Gomez 'lừa đảo 1,2 triệu USD' bất ngờ khép lại

Sao âu mỹ

23:11:26 19/11/2026
Luật sư của Selena Gomez gọi các cáo buộc nhằm vào nữ nghệ sĩ là vô căn cứ và cho biết đang cân nhắc những biện pháp xử lý.
Phim Hàn nổi tiếng suốt 17 năm ở Việt Nam: Nữ chính đóng xong đủ tiền sống 12 năm, nam chính đổi đời quá sốc

Phim Hàn nổi tiếng suốt 17 năm ở Việt Nam: Nữ chính đóng xong đủ tiền sống 12 năm, nam chính đổi đời quá sốc

Phim châu á

22:02:25 19/11/2026
Năm 2009, Boys Over Flowers (Vườn Sao Băng) chính thức lên sóng và nhanh chóng tạo nên cơn sốt tại nhiều quốc gia châu Á.
Lần đầu có tour dù lượn ngắm Phong Nha - Kẻ Bàng từ trên cao

Lần đầu có tour dù lượn ngắm Phong Nha - Kẻ Bàng từ trên cao

Du lịch

21:21:56 19/11/2026
Từ ngày 24/11, du khách có thể trải nghiệm dù lượn có động cơ và không động cơ tại Phong Nha - Kẻ Bàng, với mức giá gần 3 triệu đồng/người.