Trung Quốc đề xuất tăng cường hợp tác năng lượng tái tạo với ASEAN

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao, Trung Quốc bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhằm thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, qua đó củng cố an ninh năng lượng khu vực.

Đại sứ Phái đoàn Trung Quốc tại ASEAN Vương Kình. Ảnh: Đỗ Quyên/TTXVN

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Indonesia ngày 26/3, Đại sứ Phái đoàn Trung Quốc tại ASEAN Vương Kình cho biết Trung Quốc đã có sự chuẩn bị từ sớm thông qua quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng ít phát thải. Nước này đã nỗ lực rất nhiều trong quá trình chuyển đổi năng lượng và đang ở vị thế tốt hơn khi ứng phó với thách thức hiện nay. Hiện tại, hơn 50% điện năng của Trung Quốc đến từ các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng Mặt Trời, gió, hydro và hạt nhân. Đây là những lĩnh vực mà Trung Quốc và ASEAN có thể mở rộng hợp tác.

Cũng theo Đại sứ Vương Kình, dù năng lượng gió và Mặt Trời không thể đáp ứng nhu cầu điện 24/7, song việc phát triển các hệ thống điện Mặt Trời tích hợp pin lưu trữ sẽ giúp khắc phục hạn chế này. Trung Quốc sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ liên quan với ASEAN.

Đại sứ Vương Kình đưa ra thông điệp trên trong bối cảnh gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu – đang gây những tác động nghiêm trọng đến hoạt động khai thác và xuất khẩu dầu mỏ. Các Bộ trưởng Kinh tế và Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã nhóm họp, nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa nguồn năng lượng và tuyến cung ứng, cũng như thúc đẩy nhiên liệu sinh học và năng lượng tái tạo.

Hiện tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng nguồn cung năng lượng sơ cấp của ASEAN chỉ đạt khoảng 15,6%. Tại Indonesia, tỷ lệ này vào khoảng 15,75%, dù quốc gia này sở hữu tiềm năng lớn về điện Mặt Trời, điện gió, thủy điện, địa nhiệt và sinh khối. Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto coi khủng hoảng hiện nay là “cơ hội” để đẩy nhanh tự chủ năng lượng và chính phủ đã đặt mục tiêu nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 17 – 21% trong năm nay, với việc triển khai chương trình điện Mặt Trời 100 GW, ưu tiên lắp đặt tại các trường học và làng mạc. Indonesia cũng đã thành lập Nhóm đặc nhiệm thúc đẩy chuyển đổi năng lượng quốc gia để đẩy nhanh chính sách năng lượng xanh.

Bên cạnh đó, nước này tiếp tục mở rộng chính sách pha trộn nhiên liệu sinh học. Chương trình biodiesel B40 vẫn đang được duy trì và sẽ được nâng lên thành B50 (sử dụng 50% dầu cọ) sau quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng về chênh lệch giá và nguồn cung. Chính phủ Indonesia ước tính chương trình B40 giúp tiết kiệm khoảng 9,3 tỷ USD ngoại hối trong năm ngoái nhờ giảm nhập khẩu nhiên liệu.

Ngoài ra, Indonesia cũng có kế hoạch triển khai xăng pha 20% bioethanol (E20) vào năm 2028. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Indonesia dự kiến khởi động sản xuất bioethanol từ năm sau tại Merauke thuộc tỉnh Nam Papua. Đây là một cấu phần trong chiến lược dài hạn củng cố an ninh năng lượng và thực hiện các cam kết phát triển năng lượng sạch của quốc gia này. Chương trình bioethanol gắn liền với sáng kiến trọng điểm về phát triển trang trại lương thực quy mô lớn của chính phủ, trong đó đặt mục tiêu mở rộng khoảng 500.000 ha diện tích trồng mía làm nguyên liệu đầu vào.

Đánh giá về quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc hiện nay, Đại sứ Vương Kình khẳng định mối quan hệ hai bên đã và đang trở thành một trong những hình mẫu thành công và năng động nhất của hợp tác khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Phát biểu tại Diễn đàn Truyền thông và Viện nghiên cứu Trung Quốc – ASEAN diễn ra ngày 26/3 tại Jakarta, Đại sứ Vương Kình nhấn mạnh, kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ đối tác đối thoại năm 1991 và nâng cấp lên thành quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2021, hợp tác song phương không ngừng được củng cố, mang lại lợi ích thiết thực cho hơn 2 tỷ người. Hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số phát triển mạnh, mở ra dư địa mới cho tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh thế giới gia tăng bất ổn, Đại sứ Vương Kình khẳng định Trung Quốc luôn coi ASEAN là ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng và kiên định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Tại phiên thảo luận, đại diện các viện nghiên cứu và cơ quan truyền thông tại Indonesia đã trao đổi về những ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tới. Nhiều ý kiến đề xuất tăng cường hơn nữa giao lưu nhân dân, hợp tác văn hóa, trao đổi sinh viên, hợp tác nghiên cứu chung và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.