Trọn tình mắm cáy rau lang

Về miền trung du Phú Thọ những ngày ma phùn rả rích, tôi lại thèến nao lòng vị rau lang luộc chấy. Thứ mắm dân d nhng chứa đựng bao tinh túất tri và kinh nghiệm bao năm của ngi làm.

Làng tôi nổi tiếng vi nghề lày, dân quê tôi từ khi tóc còn để chỏt bắt cáy. Mắc làm từ con cáy sống ở các bi ven sông gần giống cua nhng nhỏ hn.

Trc kia, vào những dịp cuối năm, khi gió heo may về cáy nằm ì trong hang trốn cái lạnh se sắt, lúc đó chỉnm thuổng men theo các b mng, thửa ruộng tìm những lỗ đục to cỡ ba ngón tay chụm lại thì đú hang cáy, cứ thế mà đào cho ti khi đầy giỏ.

Nếu muốn có mắm trong thì cứ ba bát cáy, bóc yếm rửa thật sạch rồi dùng cối gi cho thật nhuyễn, sau đó dùng một bái trộn kỹ. Trc khi cho vào chum bọc kín miệng chum lại bằng túi nilông đeể chỗ kíi khô ráo, thoáng mát.

Cỡ độ chục ngày sau, gặp lúc tri nắng đem lọ mắy ra sân phi. Ban ngày phi nắng, đêến phi sng. Lọ mắm phi chừng một tuần, khi mắ ngấu là lúc trộn thính gạo. Trộn cùng vi thính gạo là một ít men ru. Men ru có tác dụng khử cho bằng hết mùi hôi của cáy và cũng tạo mùi thmn rũ cho thứ ny sau này. Những hũ mắy sau khi đc phi đủ sng, đủ nắng đem chôn sâu xuống lòng đất 2-3 thá có thể dùng đc.

Khi những trận ma phùn kéo dài, những mầm khoai lang mập mạp ngoài đồng vn mình bi dài trên ruộng, các bà các mẹ lại hái về luộc chấi mắổi bữa cho cả nhà. Chỉ là mắy ăn vi cm nóng chấm rau lang luộc trong những ngày ma gió nhng đủ thấi tình ni đồng quê sông nc.

Ăn xong rồi mà cái vị mặn mòi, hăng nồng hòa chút chua thanh của chanh, cái tê tê đầu lỡi của tỏi và t cũng đủ làm ta mê mẩn.

Gắn bó vi rau lang, mắy từ miếngu đi nên lần nào về thăm quê tôi cũng háo hức ch đến bữa cể đc ăn ngọn khoai lang luộc chấi ny nh hồi nào, và cũng để đc tận hởng cái chân tình nồng ấm mà quê hng ban tặng.

Theo VNE