Tranh cãi tại Italy về cách xử lý kho dự trữ vàng

Một nhóm các nghị sĩ Italy vừa gây xôn xao khi đề nghị chính phủ phải được công nhận là chủ sở hữu chính thức của kho dự trữ vàng khổng lồ trị giá 300 tỷ USD hiện do Ngân hàng Trung ương Italy quản lý.

Đề xuất, được đưa ra dưới dạng sửa đổi dự thảo ngân sách năm 2026 trình Quốc hội, có chữ ký của 5 thượng nghị sĩ thuộc đảng Anh em Italy (Brothers of Italy) của Thủ tướng Giorgia Meloni. Mặc dù các nhà lập pháp không giải thích rõ mục đích đưa ra đề xuất trên, nhưng từ lâu, các chính trị gia Italy đã nhiều lần kêu gọi bán bớt số vàng này để giúp giảm bớt gánh nặng nợ công khổng lồ hiện đã vượt quá 3.000 tỷ euro (khoảng 3.480 tỷ USD). Các dự báo cho thấy nợ công của Italy sẽ lên mức cao kỷ lục 137,4% GDP vào năm tới.

Tuy nhiên, đề xuất này ngay lập tức bị các nhà phê bình chỉ trích, vì có thể vi phạm các quy tắc của EU. Lý do là việc can thiệp vào tài sản của Ngân hàng Trung ương có thể bị coi là xâm phạm vào tính độc lập của ngân hàng này, một nguyên tắc quan trọng trong khối EU.

Italy sở hữu kho dự trữ vàng lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Mỹ và Đức, với tổng cộng 2.452 tấn vàng. Đây là tài sản có giá trị lớn, chiếm tới gần 75% tổng dự trữ chính thức của đất nước. Tuy nhiên, không giống như nhiều quốc gia khác từng bán vàng trong khủng hoảng, Italy kiên quyết giữ lại kho vàng này, ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng nợ năm 2008. Khoảng 1.100 tấn hiện được cất trong hầm dưới trụ sở Ngân hàng Italy ở Rome, phần còn lại được gửi ở Mỹ, Anh và Thụy Sĩ.

Lý giải quyết định này, Ngân hàng Trung ương Italy khẳng định vàng là “lá chắn bảo vệ” trước các rủi ro kinh tế và có thể được dùng để thế chấp vay tiền hoặc bán ra thị trường để hỗ trợ giá trị đồng tiền quốc gia.

Ngoài đề xuất trên, các nghị sĩ cũng đưa ra một đề xuất khác là áp thuế một lần để khuyến khích các gia đình kê khai số vàng cất giữ trong dân. Biện pháp này ước tính có thể giúp thu về hơn 2 tỷ euro cho chính phủ Italy.