Tòa án Pháp xử lại vụ tai nạn hàng không lịch sử sau 16 năm

Ngày 29/9, tòa án Pháp đã mở phiên phúc thẩm xét xử hãng hàng không Air France và nhà sản xuất máy bay Airbus liên quan đến vụ tai nạn năm 2009 của chuyến bay từ Rio de Janeiro (Brazil) – Paris (Pháp) khiến 228 người thiệt mạng.

Đây được coi là thảm họa nghiêm trọng nhất trong lịch sử hãng hàng không quốc gia Pháp.

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm mảnh vỡ máy bay của hãng hàng không Air France bị rơi trên Đại Tây Dương ngày 1/6/2009. Ảnh: AFP/TTXVN

Phiên tòa tại Tòa phúc thẩm Paris bắt đầu vào buổi chiều và dự kiến kéo dài trong 2 tháng, dự kiến kết thúc ngày 27/11.

Ngày 1/6/2009, chuyến bay AF447 của Air France khi đang bay qua Đại Tây Dương đã mất kiểm soát và rơi xuống biển. Toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn trên chiếc Airbus A330 đều thiệt mạng, trong đó có 72 công dân Pháp và 58 công dân Brazil.

Hai năm trước, Air France và Airbus đã được tuyên trắng án tội ngộ sát khi tòa cho rằng dù có sai sót nhưng không đủ cơ sở để chứng minh là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn. Phán quyết này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các gia đình nạn nhân.

Dù công tố viên trong phiên tòa năm 2023 cũng đề nghị hủy bỏ cáo buộc, nhưng sau đó vẫn kháng cáo nhằm “đảm bảo quy trình tố tụng pháp lý được thực hiện đầy đủ”. Nếu bị kết tội, 2 công ty Air France và Airbus có thể đối mặt mức phạt 225.000 euro (264.000 USD) cùng thiệt hại lớn về uy tín.

Các phiên xử trước tập trung vào vai trò của “ống pitot” dùng để đo tốc độ máy bay. Phiên tòa tập trung vào báo cáo cho thấy các ống này tắc do băng giá trong một cơn bão giữa Đại Tây Dương, dẫn đến chuỗi báo động trong buồng lái và khiến hệ thống lái tự động ngắt. Các chuyên gia kỹ thuật cho biết, sau khi thiết bị đo gặp trục trặc, các phi công đã điều khiển máy bay tăng độ cao quá mức, khiến máy bay rơi vào trạng thái mất lực nâng và sau đó lao xuống biển.

Air France và Airbus đã phủ nhận trách nhiệm hình sự và cho rằng đây là lỗi thao tác của phi công. Tuy nhiên, luật sư của gia đình nạn nhân cho rằng cả 2 công ty đều biết vấn đề với ống pitot từ trước nhưng không thay thế kịp thời và phi công cũng không được huấn luyện để xử lý khẩn cấp khi ở độ cao lớn.

Tòa nhận định Airbus đã có “4 hành vi thiếu thận trọng hoặc cẩu thả”, trong đó có việc không thay thế một số mẫu ống pitot thường xuyên bị đóng băng trên các dòng A330-A340, cũng như không cung cấp đủ thông tin cho các hãng khai thác bay. Air France bị cho là có “2 hành vi thiếu thận trọng” khi phổ biến thông tin về sự cố này cho phi công. Tuy nhiên, ở thời điểm đó tòa cho rằng chưa có mối liên hệ đủ mạnh giữa các thiếu sót này với tai nạn để cấu thành tội danh.

Việc tìm thấy hộp đen của máy bay phải mất gần 2 năm, ở độ sâu khoảng 4.000 m dưới đáy biển.