Thưởng thức cơm gà 3 miền

Vốn là nguyên liệu dễ chế biến, gà có thể được dùng để luộc, hấp, gỏi, xé phay… hay kết hợp với phở, bún, miến, cháo, mỳ… Tuy nhiên, ngon nhất và quen thuộc nhất với người Việt Nam vẫn là dùng gà chung với cơm.

Ở mỗi vùng miền của Việt Nam, tùy theo khẩu vị của người dân nơi đó mà cơm gà được chế biến theo nhiều cách khác nhau, với gia vị cũng không giống nhau, để tạo nên những món ngon khác biệt.

Cơm đảo gà rang xứ Bắc

Lâu nay, người miền Bắc ăn gà theo kiểu chế biến thành một loại thực phẩm ăn kèm hoặc không kèm cơm, chứ không trộn cùng cơm để thành một thứ cơm gà. Song, độ khoảng vài năm trở lại đây, ở Hà Nội xuất hiện loại cơm đảo gà rang.

Món ăn kết hợp thịt gà rang gừng với cơm trắng rang săn trong chảo to, lửa lớn, liên tục được đảo bằng vá để đảm bảo hạt cơm được tiếp xúc nhiệt đều. Cơm trắng rang săn vốn chẳng lạ với người Bắc, nhất là với những người thuộc thế hệ 7x, thường xuyên phải ăn sáng bằng cơm rang với tóp mỡ, nước mắm. Gà rang gừng cũng thế, thường được chế biến thành một món ăn ngon tuyệt mỗi khi trời trở lạnh. Kết hợp hai loại thực phẩm này với nhau, “cơm đảo gà rang” nghe khá lạ tai và ngon miệng.

Nơi khởi phát của món cơm đảo gà rang có thể kể đến khu ẩm thực Tống Duy Tân (Hoàn Kiếm, Hà Nội), sau đó lan khắp hang cùng ngõ hẻm ở khu phố cổ. Cơm được nấu từ loại gạo ngon như nấu cơm bình thường sao cho hạt khô và săn. Khi có khách, người phục vụ mới bật bếp gas, làm nóng chảo rồi đổ cơm vào đảo. Vá chạm chảo tạo thành những âm thanh loẻng xoẻng liên hồi nghe khá vui tai.

Tùy từng nơi mà người ta có cho thêm trứng gà vào tạo màu vàng hấp dẫn hay chỉ để hạt cơm trắng xém nâu. Khi cơm được đảo săn đều, tỏa mùi gạo, bốc khói nghi ngút, thì trút ra đĩa. Thịt gà được rang trong nồi to, luôn nóng hổi, thơm phức mùi gừng, lấp loáng những ánh mỡ gà, được múc ra tô nhỏ, đặt cạnh đĩa cơm. Chưa hết, phải thêm một đĩa dưa cải vàng, muối chua, giòn giòn cay cay nữa mới đủ lệ bộ.

Chỉ khoảng 15 phút từ lúc kêu món bạn sẽ được phục vụ một khay nào cơm, nào gà, nào dưa chua nghi ngút khói. Hạt cơm săn cực ăn ý với miếng gà rang mềm, béo ngậy, lẫn miếng gừng thái chỉ vừa nóng vừa thơm, đưa đẩy với cả dưa chua. Nước gà rưới lên cơm thì hợp vị hơn mọi loại nước sốt, nước chấm nào.

Ăn no căng, phí tổn mới chỉ ngang một bát phở, khoảng 40.000 đồng. Bạn có thể ăn ở rất nhiều nơi như khu Tống Duy Tân, Hàng Buồm, Mã Mây, Đào Duy Từ…

Cơm gà Quảng Nam

Gà ở đất Quảng Nam thịt thơm, ngọt mà lại không bở như “gà ta” trong siêu thị. Vì thế, xứ Quảng “chưa mưa đã nắng” có tới hai loại cơm gà nổi tiếng gắp nơi: Hội An và Tam Kỳ.

Cơm gà Hội An lấy gà ngon, làm sạch, luộc chín tới, không dai không mềm. Lọc thịt ra thịt, xương ra xương rồi lại đưa xương vào nồi ninh tiếp để lấy thêm chất ngọt, vị thơm. Gạo ngon của vụ trước hoặc trước nữa càng tốt đem ngâm nghệ cho vàng rồi trộn đều, vo sạch rồi cho vào nồi dước dùng gà, canh sao cho nước lấp xấp mặt gạo thì hạt cơm chín mới khô và săn. Chưa xong, phần mỡ gà cũng cho vào nốt, rồi dưới tác động nhiệt, từng giọt mỡ mới ứa ra, thấm vào hạt cơm, đem đến mùi thơm khó tả.

Cơm chín, đơm ra đĩa, tạo hình cho đẹp, lấy phần thịt gà đã tước mảnh kia ra, tùy theo khẩu vị mà khách yêu cầu thịt trắng, thịt đùi hay nhiều da… phủ lên phần cơm. Có hai thứ rau thơm ăn kèm bất biến là rau răm và rau quế. Nếu không có hai thứ đó, ăn cơm gà Quảng Nam chắc chắn sẽ thấy thiếu sót lớn.

Nếu ăn được cay thì nên cắn đôi vài quả ớt xanh cho thêm dịch vị. Ăn cơm gà mà có thêm tiếng hít hà, xuýt xoa kể cũng thú vị, như uống rượu phải cụng ly. Có thể ăn kèm dưa món chua chua để đưa đẩy cho trơn lưỡi, bon miệng. Cơm gà Hội An tất nhiên ăn ở Hội An, tìm được quán Bà Buội là tốt nhất.

Với cơm gà Tam Kỳ, khâu chế biến cũng tương tự, gia vị nêm nếm cũng tương tự, chỉ khác là thịt gà không xé mà chặt thành từng miếng đùi, miếng lườn, miếng cánh. Cơm gà Tam Kỳ còn khác ở chỗ có thêm bát nước dùng gà nấu lá giang chua chua, dìu dịu và nhiều món ăn kèm như dưa món, dưa cải chua, cà chua xắt lát… làm cho đĩa cơm sinh động hơn.

Cơm gà xối mỡ và cơm gà Hải Nam Sài Gòn

Sài Gòn cái gì cũng có, nhất là món cơm gà. Nổi tiếng lâu đời là cơm gà Hải Nam của người Tàu vùng Hải Nam truyền sang Singapore, Malaysia, Indonesia và Sài Gòn và món cơm gà này nổi tiếng như cơm rang Dương Châu.

Truyền bá rộng rãi và phổ biến như thế, cho nên cơm gà Hải Nam có rất nhiều tông phái. Nhưng tựu chung, nét tiêu biểu của món ăn là thịt gà luộc chín tới, ăn kèm cơm nấu bằng chính nước luộc gà, hơi giống cơm gà Quảng Nam, nhưng giống về kiểu cách thôi, chứ bản chất rất khác nhau.

Gà ngon luộc chín tới, cùng muối hạt và gừng cắt lát. Trong lúc luộc gà, bắc chảo lên bếp, đun nóng, phi thơm đầu hành, tỏi xắt với dầu ăn cho vàng. Cho gạo và mỡ gà vào xào cho thật săn. Gà đã luộc xong, nhấc ra, rồi chắt nước dùng vào chảo cơm, canh sao cho nước lấp xấp mặt gạo và nấu chín.

Trong lúc đó, xối gà luộc bằng nước thật lạnh để phần da thì giòn, phần thịt thì mềm, ngọt mà không nát bở. Dùng dao sắc chặt gà thành những miếng vừa ăn, lành lặn, đủ cả da, thịt, xương rồi sắp ra đĩa. Bày thêm dưa leo, dưa món, cà chua cho thêm đẹp và vitamin lẫn chất xơ. Cơm chín, xới đổ khuôn ở góc đĩa sao cho bắt mắt.

Tiếp đó, khi chảo đang nóng người làm phải lập tức cho gừng và đầu hành băm nhỏ vào phi thơm, nêm hai muỗng dầu hào, hai muỗng xì dầu, chút đường, vài muỗng nước gà và bột bắp. Đun sôi, trút ra bát nhỏ làm nước sốt. Chỉ cần nếm miếng đầu tiên đã thấy khác cơm gà Quảng Nam. Mùi gừng trên thịt gà và nước sốt là thứ đặc trưng của người Tàu. Đó cũng chính là nét độc đáo cho cơm gà Hải Nam.

Sài Gòn còn cơm gà xối mỡ nhiều như cơm đảo gà rang ngoài Hà Nội. Giống nhau cả cách rang cơm nữa. Cơm không nấu bằng nước dùng gà mà nấu bình thường, sau đó đem rang săn với vài nguyên liệu tạo thành cơm màu cam, trông khá lạ.

Còn gà được sơ chế bằng cách chặt tư, chặt tám như ở KFC, chiên sơ sơ. Khi khách kêu món, chủ quán liền gắp từng miếng gà to tướng cho vào dàn máy. Sau đó, mỡ nóng bắt đầu xối thành dòng xuống miếng gà như mưa, khiến cho lớp da gà vàng ruộm lên, giòn nhưng không đọng mỡ.

Cơm nén thành bát trên đĩa, bên cạnh là miếng gà xối vàng óng ả, ngoài giòn trong mềm ứa nước miếng. Tất nhiên, giống như những loại cơm gà khác, không thể thiếu món dưa món, dưa leo hay cà chua ngâm giấm. Thế thôi, mà ai cũng mê mẩn cơm gà xối mỡ.

Cơm gà vùng sơn cước

Nếu bạn đi chơi vùng Tây Bắc hay Cao nguyên, chắc chắn không thể bỏ qua món cơm lam – gà nướng đậm đà hương vị núi rừng. Cơm lam chế biến đơn giản, gạo nương ngon cho vào ống tre, tra hay không tra nước tùy theo lượng nước có sẵn trong thân tre, nút lại rồi vùi tro nóng hay dựng cạnh bếp lửa.

Gà làm sạch, ướp gia vị núi rừng như mắc khén, hạt dổi ở Tây Bắc hoặc mật ong, tiêu sọ, tỏi, vỏ cam xắt… ở Pleiku rồi xiên hoặc kẹp que tre tươi, rồi dựng quanh lò than hồng rực. Khi gà chuyển màu nâu óng, thơm thơm, ngọt ngọt là bỏ ra mẹt lót lá chuối. Rồi cứ thế tay miền núi, tay miền xuôi thoải mái thò vào xé gà thành miếng, rồi chấm muối hạt giã mắc khén (Tây Bắc) hoặc muối hầm giã với hạt é, ớt xanh (Pleiku) và đưa vào miệng nhai thì chẳng còn gì tuyệt hơn.

Vị gà nướng mọi than hồng dù của người Thái ở Tây Bắc hay Jrai ở Pleiku thì vẫn ngon một cách khó tả. Mọi thứ đều nguyên sơ từ vị ngọt của thịt, mùi nồng của mắc khén hay hạt é, đến mùi than củi. Không gian núi rừng lại càng làm đượm vị, càng khiến những chén rượu vừa cạn lại đầy.

Khi đã chín, những ống cơm lam tỏa mùi gạo nương thơm phức, len lỏi qua lót lá chuối bay ra. Cầm dao tước ống tre, thấy nắm cơm nằm mịn màng sau lớp lụa tre vô cùng hấp dẫn. Hạt cơm dẻo, trong trong, óng óng như trứng kiến, thơm như xôi, ngái ngái vị nước tre quyện với miếng gà nướng. Có thể ăn cơm lam với nhiều loại thịt nướng khác, nhưng chẳng có gì sánh bằng gà.

Theo Vnexpress