Thị phần ChatGPT chạm đáy 3 năm, Gemini tăng trưởng 315%

Du Lam12:42 29/01/2026

Vị thế độc tôn của ChatGPT trên thị trường AI tạo sinh toàn cầu đã bị Google Gemini phá vỡ. Điều này thể hiện rõ nhất qua những con số vừa được Similarweb công bố.

Thị phần lưu lượng truy cập web của ChatGPT đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2023, trong khi Gemini của Google tăng trưởng “nóng” và vượt mốc 20% thị phần đầu năm 2026, tạo áp lực cạnh tranh chưa từng có lên OpenAI.

Dữ liệu mới nhất từ công ty theo dõi thị trường Similarweb cho thấy bức tranh AI tạo sinh đang có sự phân hóa rõ rệt. Vị thế độc tôn một thời của ChatGPT đang lung lay khi đối thủ Gemini ngày càng chiếm được lòng tin của người dùng.

ChatGPT và Gemini là hai công cụ AI phổ biến nhất hiện nay. Ảnh: Shutterstock

Đầu tháng 1/2026, công cụ theo dõi AI toàn cầu của Similarweb ghi nhận thị phần lưu lượng truy cập web trực tiếp của ChatGPT chỉ còn dao động ở mức 64-65%. Đây là mức sụt giảm mạnh so với con số áp đảo xấp xỉ 86% mà nền tảng này nắm giữ một năm trước đó.

Ở chiều ngược lại, thị phần của Gemini đã vọt lên mức 21-22%, tương ứng với mức tăng trưởng khổng lồ 315% trong vòng 12 tháng qua.

Giới quan sát nhận định sự sụt giảm của ChatGPT xuống dưới mốc 65% – mức thấp nhất kể từ thời kỳ đỉnh cao năm 2023 – không phải là hiện tượng nhất thời. Nó cho thấy sự nứt vỡ của thế độc quyền trong mảng AI tạo sinh. Thực tế này lý giải vì sao CEO OpenAI Sam Altman đã phải ban bố tình trạng “Báo động đỏ” (Code Red) cho công ty vào tháng 12 vừa qua.

Ba lý do khiến Gemini bứt phá

Sự trỗi dậy của Gemini được thúc đẩy bởi các yếu tố chiến lược vượt ra ngoài các con số lưu lượng truy cập đơn thuần. Một trong số các nguyên nhân là được tích hợp sâu vào hệ sinh thái Google. Khác với ChatGPT đòi hỏi người dùng phải truy cập ứng dụng riêng biệt, Gemini được nhúng trực tiếp vào các công cụ hàng ngày như Tìm kiếm (Search), Gmail, Workspace và thiết bị Android. Chiến lược này biến AI thành một tiện ích nền tảng thay vì một điểm đến độc lập.

Bên cạnh đó, các mô hình Gemini 3 mới nhất được đánh giá cao về khả năng suy luận, đa phương thức (multimodal) và xử lý cửa sổ ngữ cảnh lớn (context window). Những tính năng này mang lại lợi thế thực tế cho người dùng chuyên sâu.

Về hệ sinh thái, mô hình phân phối mặc định trên các sản phẩm Google giúp Gemini tiếp cận người dùng một cách tự nhiên, mở rộng đáng kể các điểm chạm tương tác.

Dù ChatGPT vẫn là nguồn lưu lượng AI trực tiếp lớn nhất thế giới, sự sụt giảm thị phần báo hiệu một bước ngoặt chiến lược. OpenAI không còn hoạt động ở thế “một mình một ngựa” mà đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, nơi khả năng phân phối, tích hợp sản phẩm quan trọng không kém hiệu suất mô hình.

Báo cáo cũng lưu ý rằng các chỉ số lưu lượng web chưa phản ánh toàn bộ bức tranh (chưa tính việc sử dụng qua API hay ứng dụng bên thứ ba), song xu hướng là không thể chối cãi: Sự thống trị của ChatGPT đang suy yếu và Gemini đang vươn lên mạnh mẽ.

Meta tạo mô hình AI chuyên phục vụ toán học, lập trình và suy luận

Meta vừa hé lộ một bước tiến mới đầy hứa hẹn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo: mô hình 2-simplicial Transformer.

Dân toán học sẽ dễ dàng hơn khi có AI là trợ lý

Đây không chỉ là một mô hình AI thông thường, mà là một kiến trúc được thiết kế đặc biệt để vượt trội hơn các mô hình Transformer tiêu chuẩn trong những lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác và logic cao như toán học, lập trình và suy luận.

2-simplicial Transformer là gì?

Về cơ bản, 2-simplicial Transformer là một cải tiến so với kiến trúc Transformer truyền thống - nền tảng của hầu hết các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện nay như ChatGPT, Gemini. Nếu các Transformer thông thường xử lý thông tin theo một "luồng" tuyến tính (hoặc dựa trên mối quan hệ giữa từng cặp token riêng lẻ), thì 2-simplicial Transformer mang đến một cách tiếp cận phức tạp hơn:

Trước hết là xử lý các mối quan hệ "cấp cao hơn". Cái tên "2-simplicial" gợi ý rằng mô hình này không chỉ nhìn vào mối quan hệ giữa hai phần tử (ví dụ: hai từ, hai token) mà còn xem xét mối quan hệ giữa ba hoặc nhiều hơn các phần tử trong dữ liệu. Hãy hình dung nó như việc không chỉ nhìn vào các cạnh của một hình tam giác (mối quan hệ giữa hai đỉnh), mà còn hiểu được bản thân hình tam giác đó như một khối (mối quan hệ giữa ba đỉnh).

Ngoài ra, nó cải thiện hiệu quả token. Một trong những thách thức của các LLM là quản lý token (các đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất mà mô hình xử lý). Việc cải thiện hiệu quả token (token efficiency) có nghĩa là mô hình có thể xử lý nhiều thông tin hơn với cùng một số lượng token, hoặc đạt được kết quả tốt hơn với ít token hơn. Điều này giúp tối ưu hóa chi phí tính toán và tăng cường khả năng xử lý các ngữ cảnh dài.

Thế mạnh của 2-simplicial Transformer

Điểm nhấn chính của mô hình này nằm ở khả năng thể hiện xuất sắc trong các tác vụ cụ thể. Chẳng hạn trong toán học. Các bài toán toán học yêu cầu sự hiểu biết sâu sắc về các mối quan hệ logic, cấu trúc và quy tắc. Kiến trúc 2-simplicial có thể giúp mô hình nắm bắt tốt hơn các mối liên kết này, dẫn đến khả năng giải quyết vấn đề toán học phức tạp hơn.

Hay trong lập trình vốn cũng đòi hỏi tư duy logic, khả năng nhận diện các mẫu (patterns) và hiểu mối quan hệ giữa các thành phần khác nhau của code. Việc cải thiện hiệu quả token và khả năng suy luận giúp mô hình này có thể tạo ra code chất lượng cao hơn, tìm lỗi tốt hơn và hiểu được cấu trúc lập trình phức tạp.

Đặc biệt hơn cả là khả năng suy luận (Reasoning), thứ vô cùng quan trọng cho mọi tác vụ AI nâng cao. Việc mô hình có thể suy luận tốt hơn nghĩa là nó có thể phân tích thông tin, đưa ra kết luận logic và giải quyết các vấn đề mà không chỉ dựa vào việc ghi nhớ các mẫu dữ liệu.

Ý nghĩa của mô hình này

Việc Meta phát triển 2-simplicial Transformer cho thấy một xu hướng quan trọng trong nghiên cứu AI: thay vì chỉ tăng kích thước mô hình, các nhà khoa học đang tìm kiếm các cải tiến kiến trúc sâu sắc hơn để nâng cao khả năng của AI trong các lĩnh vực cụ thể, đặc biệt là những lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác, logic và khả năng suy luận cao.

Nếu thành công, 2-simplicial Transformer có thể mở đường cho thế hệ AI mới có khả năng giải quyết các bài toán khoa học, kỹ thuật và lập trình phức tạp hơn, đồng thời tối ưu hóa tài nguyên tính toán. Điều này sẽ có ý nghĩa lớn đối với việc phát triển các AI agent, các hệ thống tự động hóa và các công cụ hỗ trợ con người trong các lĩnh vực chuyên môn.

Google và hướng phát triển tương tự

Google có lịch sử lâu đời trong nghiên cứu Transformer và họ là người đã phát minh ra kiến trúc Transformer vào năm 2017. Google cũng đang khám phá nhiều cách để làm cho các LLM của mình thông minh và hiệu quả hơn.

Đầu tiên là tập trung vào hiệu quả token và suy luận. Google đã công bố các nghiên cứu về việc cải thiện hiệu quả token cho các tác vụ suy luận. Điều này bao gồm việc phát triển các chiến lược học tăng cường (RL) được điều chỉnh riêng cho suy luận trong LLM, đặc biệt là dưới các giới hạn về bộ nhớ và tính toán. Các phương pháp như S-GRPO (một biến thể ngẫu nhiên của Group Relative Policy Optimization) và T-SPMO (một phương pháp khớp tiền tố ở cấp độ token) đang được nghiên cứu để giảm mức sử dụng bộ nhớ và ổn định quá trình huấn luyện.

Google cũng đang khám phá các cách để LLM cộng tác với nhau (như trong nghiên cứu "Chain-of-Agents" của họ) để giải quyết các tác vụ yêu cầu ngữ cảnh rất dài. Thay vì cố gắng đưa tất cả các token vào một LLM duy nhất, họ để các tác nhân AI giao tiếp và tổng hợp thông tin, giúp cải thiện hiệu quả và khả năng suy luận trên các mẫu dài.

Google DeepMind đã giới thiệu các phương pháp như Differentiable Cache Augmentation, sử dụng bộ đồng xử lý để mở rộng bộ nhớ trong của LLM (cache key-value). Điều này giúp làm giàu thông tin cho mô hình, nâng cao khả năng suy luận mà không làm tăng gánh nặng tính toán trong quá trình thực thi.

OpenAI và hướng phát triển tương tự

OpenAI, với các mô hình GPT (Generative Pre-trained Transformer) đã trở thành chuẩn mực, cũng liên tục tìm cách nâng cao khả năng suy luận và hiệu quả của các LLM.

OpenAI đã cho thấy rằng có nhiều không gian để cải thiện khả năng suy luận của LLM thông qua việc đầu tư tính toán một cách chiến lược, đặc biệt là thông qua các phương pháp học tăng cường (RL) được tùy chỉnh cho các tác vụ suy luận. Các mô hình như o3 và o4-mini gần đây cho thấy sự tiến bộ đáng kể trong cả khả năng suy luận và khả năng sử dụng công cụ.

Mặc dù OpenAI chưa công bố trực tiếp một kiến trúc "2-simplicial Transformer", họ liên tục tìm cách tối ưu hóa hiệu quả token trong các mô hình của mình. Việc tối ưu hóa này là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành API và tốc độ phản hồi của mô hình. Các nghiên cứu về suy luận đa ngôn ngữ cũng cho thấy rằng việc suy luận trong các ngôn ngữ không phải tiếng Anh có thể giảm việc sử dụng token nhưng vẫn duy trì độ chính xác.

"Sparse Transformers" và cơ chế chú ý hiệu quả hơn: Từ những ngày đầu, OpenAI đã nghiên cứu các biến thể của kiến trúc Transformer, chẳng hạn như Sparse Transformers, nhằm cải thiện cơ chế chú ý (attention mechanism) để xử lý các chuỗi dài hơn một cách hiệu quả hơn so với cơ chế chú ý tiêu chuẩn. Mặc dù không phải là "2-simplicial" theo nghĩa đen, nhưng nó cho thấy OpenAI luôn tìm cách cải thiện cách mô hình xử lý mối quan hệ giữa các token.

Lầu Năm Góc ký hợp đồng trị giá 200 triệu USD với OpenAILầu Năm Góc ngày 16/6 thông báo OpenAI - công ty phát triển ứng dụng chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) mang tên ChatGPT - vừa giành được hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Bộ Quốc phòng Mỹ nhằm cung cấp các công cụ AI. Biểu tượng của OpenAI. Ảnh: REUTERS/TTXVN. Trong thông báo, Lầu Năm Góc nêu rõ hợp đồng...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Chevron bác bỏ cáo buộc thao túng giá xăng

21:36:55 02/04/2026

Kiến nghị được nộp hôm 26/3 vừa qua, nhắm vào vụ kiện tập thể được khởi xướng trước đó vào cuối năm 2025, trong đó nguyên đơn cho rằng các công ty đã phối hợp để nâng giá xăng một cách bất hợp pháp bằng cách trình bày sai lệch chi phí t...

Houthi cảnh báo hậu quả nếu các nước vùng Vịnh tham chiến chống Iran

21:33:23 02/04/2026

Cho đến nay, chưa có quốc gia vùng Vịnh nào chính thức tham gia cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống Iran, dù UAE đang thúc đẩy Mỹ triển khai chiến dịch nhằm mở lại eo biển Hormuz bằng biện pháp mạnh và sẵn sàng hỗ trợ quân sự.

Chuyên gia kêu gọi YouTube siết nội dung AI cho trẻ em

21:27:29 02/04/2026

Phản hồi trước các quan ngại trên, đại diện YouTube cho biết nền tảng này đã áp dụng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với nội dung trên YouTube Kids, bao gồm việc hạn chế nội dung do AI tạo ra và chỉ cho phép xuất hiện từ một số kênh đư...

Iran bác thông tin yêu cầu ngừng bắn với Mỹ

21:24:45 02/04/2026

Ông Birol dự báo: Lượng dầu tiêu thụ giảm trong tháng 4 sẽ tăng gấp 2 lần so với tháng 3, chưa kể lượng khí đốt thiên nhiên hóa lỏng (LNG) sụt giảm... Diễn biến này sẽ dẫn đến lạm phát và làm kéo giảm đà tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc...

Singapore nâng tầm vai trò trung tâm vàng khu vực

21:20:09 02/04/2026

Giới phân tích nhấn mạnh rằng hạ tầng lưu trữ thôi là chưa đủ. Để trở thành trung tâm vàng thực thụ, Singapore cần xây dựng được thị trường có thanh khoản cao, với sự tham gia tích cực của các ngân hàng bullion và nhà đầu tư tổ chức toà...

Tổng thống Ukraine đề xuất một lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh

21:16:58 02/04/2026

Trong những tháng gần đây, các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian chưa đạt được nhiều tiến triển đáng kể. Một trong những nguyên nhân là do Washington chuyển trọng tâm sang các vấn đề quốc tế khác, trong đó có căng thẳng liên quan tới I...

Liệu Tổng thống Trump có thể đơn phương rút Mỹ khỏi NATO?

21:11:37 02/04/2026

Điều này khó xảy ra, khi Thượng nghị sĩ Thom Tillis, thành viên Cộng hòa cấp cao trong Nhóm Quan sát NATO lưỡng đảng của Thượng viện, đã cảnh báo không được làm tổn hại liên minh quân sự này.

Vai trò trung gian trong xung đột Iran mang lại lợi ích gì cho Pakistan?

21:05:24 02/04/2026

Pakistan kỳ vọng vai trò của nước này trong việc mở ra lối thoát ngoại giao cho cuộc xung đột ở Iran sẽ giúp nước này trở thành nhân tố quan trọng tại Trung Đông sau khi chiến sự hạ nhiệt.

Ba Lan từ chối cho Mỹ mượn tên lửa Patriot cho cuộc chiến Iran

21:03:17 02/04/2026

Ba Lan thẳng thắn từ chối cho Washington mượn các hệ thống phòng không Patriot để đánh chặn các cuộc tấn công từ Iran nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh.

Nổ kho vũ khí tại Burundi, ít nhất 13 người tử vong

21:00:31 02/04/2026

Một nguồn tin tại nhà tù cho biết 8 tù nhân đã thiệt mạng và nhiều người bị thương, được lực lượng của Ủy ban Chữ Thập Đỏ Quốc tế hỗ trợ đưa tới bệnh viện.

Dư luận Mỹ về chiến lược Iran của Tổng thống Trump

20:08:20 02/04/2026

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump trong việc xử lý tình hình ở Iran ở mức 33%, thấp hơn một chút so với tỷ lệ ủng hộ chung là 35% và tỷ lệ ủng hộ chính sách đối ngoại là 36%. Hiện tại, 33% người được hỏi cho rằng họ tán thành cách ông đảm n...

Xuất khẩu dầu của Venezuela vượt mốc 1 triệu thùng/ngày

19:15:57 02/04/2026

Xuất khẩu dầu của Venezuela trong tháng 3/2026 đã vượt ngưỡng 1 triệu thùng/ngày, lần đầu tiên kể từ tháng 9/2025, nhờ gia tăng bán hàng sang các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ và vận chuyển tới khu vực Caribe để lưu trữ.