Thế giới tiêm hormone chuyển giới ngầm ở Thái Lan

Theo dõi VGT trên

Định kiến xã hội về người chuyển giới vẫn tồn tại phổ biến ở Thái Lan khiến người chuyển giới đa phần tự mua hormone ngoài chợ đen về tiêm.

Thế giới tiêm hormone chuyển giới ngầm ở Thái Lan - Hình 1

Chalit soi gương trong nhà riêng ở Bangkok. Ảnh: AFP

Sinh ra với cơ thể nữ giới, nhưng 25 năm nay, Chalit Pongpitakwiset luôn cảm thấy mình là một người đàn ông đích thực. Khác với đa phần người chuyển giới ở châu Á, những người phải tự tính toán và tiêm hormone cho mình, Chalit được một bệnh viện đi đầu trong lĩnh vực phẫu thuật chuyển giới giúp đỡ, theo AFP.

“Tôi nằm trong tay bác sĩ”, Chalit, nhân viên một công ty phần mềm nói. “Tôi không muốn tự tiêm, quá nguy hiểm”.

Vài ngày sau khi được tiêm lượt hormone nội tiết tố nam testosterone đầu tiên, Chalit quay lại phòng khám Tangerine để thử máu. Đây là một phòng khám mới nằm trong trung tâm Hội Chữ thập đỏ ở Bangkok, là mô hình thí điểm mà những người sáng lập muốn nhân rộng khắp châu Á.

Họ tính toán rất kỹ khi đặt nó tại đây. Thái Lan là một đất nước có số lượng người chuyển giới rất lớn, đồng thời là một trong những điểm đến hàng đầu trên thế giới của những người muốn làm phẫu thuật chuyển giới.

Tuy nhiên, cũng giống như nhiều nước khác ở châu Á – Thái Bình Dương, khu vực có hơn 9 triệu người chuyển giới theo ước tính của Liên Hợp Quốc, việc chăm sóc lâu dài cho bệnh nhân còn tạm bợ.

Tangerine là nơi hiếm hoi cung cấp dịch vụ chăm sóc hậu phẫu, cả về thể chất lẫn tinh thần cho những người vừa phẫu thuật chuyển giới, vì đây là quãng thời gian họ có nguy cơ bị nhiễm trùng lớn nhất.

“Đa số các trung tâm phẫu thuật chỉ cung cấp chăm sóc hậu phẫu ngắn hạn”, Nittaya Phanuphak, bác sĩ trưởng tại đây giải thích.

Hormone không được kiểm soát

Video đang HOT

Ở Thái Lan, hormone thường được mua bán trên mạng, hoặc trong các quầy thuốc địa phương. Còn việc tiêm thế nào, liều lượng ra sao chủ yếu đến từ các diễn đàn trên mạng hoặc những lời khuyên lượm lặt từ bạn bè.

Benyapon Chimsud vừa tốt nghiệp đại học, mang cơ thể nam giới nhưng tự nhận là nữ giới, cho biết cô đã dùng kích thích tố được hai năm.

“Tôi tự tiêm hormone được hai năm nay, nhờ bạn bè tư vấn” để xác định liều lượng thuốc tránh thai thích hợp, Chimsud giải thích. Hàng tháng, cô tới một phòng khám chui để tiêm thuốc nội tiết tố nữ estrogen mua ở chợ đen.

Điều này có nghĩa là cô không được kiểm tra sức khỏe thường xuyên, cũng như có nguy cơ sử dụng quá liều hormone nhằm mau chóng đạt kết quả.

Ngược lại, Chalit được bác sĩ tâm lý tư vấn nhiều lần, trước khi tiêm mũi nội tiết tố nam đầu tiên để thay đổi cơ thể.

“Bác sĩ hỏi tôi có mong muốn trở thành đàn ông từ khi nào, liệu bạn bè xung quanh có chấp nhận nếu tôi chuyển giới không”, Chalit nói. Giờ đây cứ hai tuần một lần, Chalit lại được tiêm nội tiết tố nam.

“Loại hormone này sẽ làm tôi mất kinh nguyệt, thay đổi giọng nói, mọc râu và ria mép, cơ bắp phát triển”, Chalit nói. “Chẳng bao lâu nữa, nhờ vào những thứ này, tôi sẽ trút bỏ được dáng vẻ đàn bà của mình”.

Thế giới tiêm hormone chuyển giới ngầm ở Thái Lan - Hình 2

Chalit tập thể dục trong công viên gần nhà. Ảnh: AFP

Dưới sự tư vấn và kiểm soát của bác sĩ ở Tangerine, Chalit sẽ tránh khỏi nguy cơ dùng sai liều kích thích tố, điều dẫn đến suy gan và tim mạch. Ngoài ra, anh còn tránh được nguy cơ lây nhiễm HIV nếu dùng chung kim tiêm.

Nhiều nhóm bảo vệ người chuyển giới như Mạng lưới Người chuyển giới châu Á – Thái Bình Dương (APTN) cho rằng, cộng đồng y tế chính thống đã bỏ rơi vấn đề sức khỏe cộng đồng này.

“Không có bất kỳ quy định chính thức nào về cách quản lý và giám sát việc sử dụng hormone đối với người chuyển giới”, Joe Wong, chuyên gia của APTN nói.

Phân biệt đối xử

Đối với vấn đề chuyển giới, mặc dù xã hội Thái Lan ngoài mặt tỏ vẻ khoan dung nhưng sâu bên trong, nhiều tầng lớp xã hội vẫn còn định kiến bảo thủ sâu sắc.

Trong vương quốc người chuyển giới, đa phần là nam chuyển thành nữ, được gọi bằng cái tên phổ biến là “ladyboy”, tập trung vào ngành công nghiệp giải trí và tình dục.

Trong các lĩnh vực khác, mặc dù có trình độ văn hóa cao, nhưng nhiều người chuyển giới vẫn phải chật vật để trụ lại công sở hay vươn lên vị trí lãnh đạo.

Hôn nhân đồng tính vẫn chưa được pháp luật công nhận. Thậm chí đến năm 2012, quân đội nước này vẫn quan niệm người chuyển giới mắc bệnh tâm thần.

Bác sĩ Nittaya cho biết, phân biệt đối xử vẫn tồn tại phổ biến ở các trung tâm y tế, gây khó khăn cho người chuyển giới muốn tiếp cận các dịch vụ chăm sóc y tế.

Thế giới tiêm hormone chuyển giới ngầm ở Thái Lan - Hình 3

Chalit và bạn gái (phải). Ảnh: AFP

Chalit là một trong số ít người được tư vấn đầy đủ để nhận thức toàn diện nguy cơ và cam kết đi kèm với liệu pháp điều trị hormone dài hạn. Vài ngày sau khi bắt đầu việc điều trị, Chalit đi xăm hình phân tử nội tiết tố nam testosterone lên tay.

“Tôi phải dùng hormone suốt đời này”, Chalit nói. “Hình xăm này sẽ đi theo tôi suốt quãng đời còn lại”.

Hồng Hạnh

Theo VNE

Nữ tù nhân chuyển giới đã được ở nhà tù nữ!

Tara Hudson, người phụ nữ chuyển giới phạm tội, đã được giam tại nhà tù dành cho nữ sau khi thẩm phán kêu gọi chính quyền giải quyết trường hợp hy hữu của cô, theo Daily Mail.

Nữ tù nhân chuyển giới đã được ở nhà tù nữ! - Hình 1

Tù nhân nam và nữ sẽ được giam ở nhà tù tương ứng giới tính, còn người đồng giới, chuyển giới thì sao? - Ảnh minh họa: Reuters

Vào chiều ngày 30.10, Tara Hudson đã được chuyển về nhà tù nữ ở Eastwood Park để thực hiện hết phần còn lại của án phạt tù 12 tuần.

Đây là kết quả đến từ lời kêu gọi của thẩm phán sau khi 150.000 người đã ký vào bức thư yêu cầu chính quyền không giam Hudson ở nhà tù nam HM Bristol.

Lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Tim Farron hoan nghênh hành động của Bộ Tư pháp Anh, cho rằng nên lấy trường hợp của Hudson làm cột mốc để sửa chữa hệ thống quy định nhà tù hiện nay.

"Thật tốt khi Tara được chuyển đến nhà tù dành cho nữ. Tuy nhiên, cô ấy vốn đã không nên bị đưa vào nhà tù nam như lúc đầu. Tôi kêu gọi Bộ trưởng Tư pháp lấy trường hợp này làm cơ sở để sửa chữa sai lầm", Daily Mail dẫn lời ông Tim Farron.

Tara Hudson (26 tuổi), đã chuyển giới từ nam thành nữ và đang làm nghề trang điểm. Trước đó, cô bị phạt 12 tuần giam do cáo buộc say rượu và tấn công một quản lý quán bar và ban đầu bị chuyển tới nhà tù nam ở Bristol (Anh), nơi cô nói rằng đã bị các bạn tù nam lạm dụng. Tara Hudson yêu cầu được chuyển về một nhà tù nữ nhưng bị bác bỏ và phải đến nhà tù nam HM Bristol "trong nước mắt", Daily Mail miêu tả.

Trước khi chuyển giới, Tara Hudson đã sống đến tuổi trưởng thành với cơ thể nam nhân và có tên thật là Raymond Aaron David, cùng giấy khai sinh vẫn ghi giới tính nam.

Nhật Đăng

Theo Thanhnien

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tổng thống Trump tuyên bố ngừng viện trợ quân sự cho KievTổng thống Trump tuyên bố ngừng viện trợ quân sự cho Kiev
18:37:28 26/02/2025
Vụ trộm bồn cầu làm bằng 98 kg vàng: nghi phạm ra tay trong 5 phútVụ trộm bồn cầu làm bằng 98 kg vàng: nghi phạm ra tay trong 5 phút
07:21:38 27/02/2025
Thực hư tin Campuchia điều binh sĩ tới biên giới với Thái Lan sau vụ đối đầuThực hư tin Campuchia điều binh sĩ tới biên giới với Thái Lan sau vụ đối đầu
06:33:34 27/02/2025
Phẫu thuật không gây mê, bác sĩ khiến người phụ nữ tử vongPhẫu thuật không gây mê, bác sĩ khiến người phụ nữ tử vong
12:20:12 27/02/2025
Phát hiện dấu hiệu của bãi biển 'nghỉ dưỡng' trên Sao HỏaPhát hiện dấu hiệu của bãi biển 'nghỉ dưỡng' trên Sao Hỏa
18:59:00 25/02/2025
Tổng thống Trump nêu ý tưởng về 'thẻ vàng' 5 triệu USD để trở thành công dân MỹTổng thống Trump nêu ý tưởng về 'thẻ vàng' 5 triệu USD để trở thành công dân Mỹ
08:09:16 26/02/2025
Tổng thống Serbia xin lỗi vì nhầm lẫn khi bỏ phiếu cho nghị quyết về UkraineTổng thống Serbia xin lỗi vì nhầm lẫn khi bỏ phiếu cho nghị quyết về Ukraine
20:10:22 25/02/2025
Xung đột Nga - Ukraine trước bước ngoặtXung đột Nga - Ukraine trước bước ngoặt
07:02:50 27/02/2025

Tin đang nóng

Tình thế hiện tại của vợ chồng Công Vinh - Thuỷ TiênTình thế hiện tại của vợ chồng Công Vinh - Thuỷ Tiên
08:11:59 27/02/2025
Sốc: Mỹ nhân phim "Gossip Girl" qua đời tại nhà riêng ở tuổi 39Sốc: Mỹ nhân phim "Gossip Girl" qua đời tại nhà riêng ở tuổi 39
10:00:07 27/02/2025
Nửa đêm, mẹ Bắp bất ngờ tung "sao kê online", nói rõ lý do không thể về Việt Nam trong 4 tháng tớiNửa đêm, mẹ Bắp bất ngờ tung "sao kê online", nói rõ lý do không thể về Việt Nam trong 4 tháng tới
10:02:08 27/02/2025
Sao Việt 27/2: Hồng Vân rạng rỡ bên bố mẹ, Vân Dung triết lý về khí chất phụ nữSao Việt 27/2: Hồng Vân rạng rỡ bên bố mẹ, Vân Dung triết lý về khí chất phụ nữ
08:09:11 27/02/2025
Song Hye Kyo không sợ hãi ở tuổi 40Song Hye Kyo không sợ hãi ở tuổi 40
08:05:38 27/02/2025
Đâm trọng thương hàng xóm vì hát karaoke gây ồn àoĐâm trọng thương hàng xóm vì hát karaoke gây ồn ào
10:52:42 27/02/2025
CĂNG: 2 sao nam đấu tố chuyện đời tư bê bối, nói dối, lợi dụng Đông Nhi, người trong cuộc nói gì?CĂNG: 2 sao nam đấu tố chuyện đời tư bê bối, nói dối, lợi dụng Đông Nhi, người trong cuộc nói gì?
11:07:43 27/02/2025
HOT: Hyuna bất ngờ khoe ảnh bụng bầu, công khai có em béHOT: Hyuna bất ngờ khoe ảnh bụng bầu, công khai có em bé
10:04:03 27/02/2025

Tin mới nhất

Nhà Trắng không cho phép một số hãng truyền thông đưa tin về cuộc họp Nội các đầu tiên

Nhà Trắng không cho phép một số hãng truyền thông đưa tin về cuộc họp Nội các đầu tiên

13:55:25 27/02/2025
Ngay sau khi chính quyền của Tổng thống Trump công bố chính sách trên, WHCA và các hãng tin lớn, trong đó có AP, Bloomberg và Reuters, đã lên tiếng phản đối.
Nga sẵn sàng thảo luận về kiểm soát vũ khí với Mỹ

Nga sẵn sàng thảo luận về kiểm soát vũ khí với Mỹ

13:51:08 27/02/2025
Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Vershinin đã đưa ra tuyên bố này trong bối cảnh quan chức Nga và Mỹ sẽ có cuộc gặp tại Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày 27/2 để thảo luận vấn đề khôi phục quan hệ song phương.
Truy tìm nguyên nhân gây ra loạt sự cố của máy bay chiến đấu F-35

Truy tìm nguyên nhân gây ra loạt sự cố của máy bay chiến đấu F-35

13:49:16 27/02/2025
Những chiếc F-35 đầu tiên có bản nâng cấp TR-3 đã bắt đầu rời khỏi dây chuyền lắp ráp của Lockheed Martin tại Fort Worth, Texas, vào tháng 7/2023. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ đã từ chối chấp nhận các lô hàng này.
EU tuyên bố đáp trả nếu Mỹ áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu của khối

EU tuyên bố đáp trả nếu Mỹ áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu của khối

13:46:05 27/02/2025
Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và EU đã gia tăng kể từ khi ông Trump công bố kế hoạch áp dụng nhiều loại thuế nhập khẩu trong nỗ lực giải quyết những gì ông mô tả là mất cân bằng thương mại.
Philippines: Cháy chung cư tại thủ đô Manila khiến ít nhất 8 người thiệt mạng

Philippines: Cháy chung cư tại thủ đô Manila khiến ít nhất 8 người thiệt mạng

13:43:20 27/02/2025
Cơ quan phòng, chữa cháy cho biết hỏa hoạn bùng phát rạng sáng trong lúc nhiều người đang ngủ. Ít nhất 8 người mắc kẹt bên trong tòa nhà và đã thiệt mạng.
Liban: Chính phủ mới vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm

Liban: Chính phủ mới vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm

13:40:19 27/02/2025
Liban rơi vào khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng kể từ năm 2019 khi hệ thống tài chính sụp đổ dưới gánh nặng nợ công khổng lồ, dẫn đến việc vỡ nợ quốc gia vào năm 2020 và người gửi tiền thông thường không thể rút được tiền tiết kiệm từ hệ...
Hàn Quốc, Nhật Bản lần đầu tiên đàm phán về khoáng sản then chốt

Hàn Quốc, Nhật Bản lần đầu tiên đàm phán về khoáng sản then chốt

13:37:52 27/02/2025
Cũng theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc, nước này và Nhật Bản cũng sẽ hợp tác để ổn định chuỗi cung ứng khoáng sản then chốt toàn cầu thông qua các đối tác quốc tế.
Liên hợp quốc kêu gọi tăng cường phối hợp quốc tế vì hòa bình tại Yemen

Liên hợp quốc kêu gọi tăng cường phối hợp quốc tế vì hòa bình tại Yemen

13:33:59 27/02/2025
Tuyên bố cho biết thêm trong khuôn khổ chuyến thăm, Đặc phái viên Grundberg đã có các cuộc thảo luận mang tính xây dựng với Bộ trưởng Ngoại giao Yemen Shaya Zindani và các quan chức khác.
Người đàn ông châu Phi chung sống cùng lúc với 16 người vợ và 104 người con

Người đàn ông châu Phi chung sống cùng lúc với 16 người vợ và 104 người con

13:30:04 27/02/2025
Tuy nhiên, những người vợ của ông lại khẳng định rằng họ cảm thấy hạnh phúc khi được sống bên ông. Mỗi bà vợ đều coi ông là một người chồng tốt và đáng kính, và điều này đã giúp gia đình họ duy trì sự hòa thuận và đoàn kết.
Thỏa thuận khoáng sản Mỹ - Ukraine: Cơ sở cho 'trật tự quốc tế mới'?

Thỏa thuận khoáng sản Mỹ - Ukraine: Cơ sở cho 'trật tự quốc tế mới'?

13:27:33 27/02/2025
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hy vọng thỏa thuận khoáng sản sẽ đảm bảo sự hỗ trợ quân sự từ Mỹ trong tương lai. Tuy nhiên, ông đã từ chối bản dự thảo đầu tiên của thỏa thuận, một phần vì thiếu các bảo đảm an ninh cụ thể.
CNN: Tổng thống Trump sắp được trao quyền lực lớn để trục xuất người nhập cư bất hợp pháp

CNN: Tổng thống Trump sắp được trao quyền lực lớn để trục xuất người nhập cư bất hợp pháp

13:24:42 27/02/2025
Các nội dung chi tiết có liên quan vẫn đang được tiếp tục thảo luận để hoàn thiện và chưa rõ khi nào chính quyền Mỹ sẽ chính thức viện dẫn đạo luật này vào thực tế hiện nay.
Israel không kích các bãi phóng tại Dải Gaza - Hamas chuẩn bị khả năng tiếp tục chiến đấu

Israel không kích các bãi phóng tại Dải Gaza - Hamas chuẩn bị khả năng tiếp tục chiến đấu

13:22:41 27/02/2025
Theo ông, mức độ thiệt hại từ nhà cửa, bệnh viện đến trường học và những biện pháp hạn chế do Israel áp đặt...đã tạo ra một thảm họa nhân đạo tại vùng lãnh thổ này. Quan chức này kêu gọi tiến hành điều tra độc lập mọi hành vi vi phạm.

Có thể bạn quan tâm

"Anh trai say hi" ra rạp: Fan vây kín các tầng lầu, dàn anh trai xúc động

"Anh trai say hi" ra rạp: Fan vây kín các tầng lầu, dàn anh trai xúc động

Hậu trường phim

14:19:23 27/02/2025
Buổi ra mắt phim Anh trai say hi: Kẻ phản diện tạo nên người hùng thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả và nghệ sĩ.
Chồng H'Hen Niê có 1 hành động chứng minh nàng Hậu là cô gái số hưởng của Vbiz!

Chồng H'Hen Niê có 1 hành động chứng minh nàng Hậu là cô gái số hưởng của Vbiz!

Sao việt

14:16:02 27/02/2025
Vì biết nửa kia chưa kịp ăn uống, anh đã chủ động mua cơm cho H Hen Niê. Tuấn Khôi được khen ngợi là bạn trai nhà người ta khi chăm lo, quan tâm tới người yêu.
HOT: Lee Dong Wook lên chức bố

HOT: Lee Dong Wook lên chức bố

Sao châu á

14:11:37 27/02/2025
Trên trang cá nhân, nam ca sĩ Lee Dong Wook bày tỏ niềm hạnh phúc vỡ òa, đồng thời chia sẻ tới khán giả loạt ảnh về quý tử mới chào đời.
Justin Bieber tiếp tục lộ video hành động bất thường giữa nghi vấn dùng chất cấm

Justin Bieber tiếp tục lộ video hành động bất thường giữa nghi vấn dùng chất cấm

Sao âu mỹ

14:08:29 27/02/2025
Vào ngày 26/2, Justin Bieber đã đăng video rap cùng 1 người bạn lên Instagram cá nhân. Nam ca sĩ cởi trần, vừa ăn snack vừa rap
Rầm rộ trào lưu giả tang quyến, đột nhập nhà tang lễ vì một lý do khó tưởng

Rầm rộ trào lưu giả tang quyến, đột nhập nhà tang lễ vì một lý do khó tưởng

Lạ vui

13:55:17 27/02/2025
Những tín đồ ẩm thực ở Trung Quốc gần đây đang đổ xô đến một địa điểm không ai ngờ tới: một nhà tang lễ. Món mì tại căng-tin nơi này bất ngờ trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội, thu hút đông đảo thực khách tìm đến.
Thanh Bùi nắm tay tình tứ với 1 cô gái lại, vừa cất giọng mà khán giả nhớ thời "tình về nơi đâu"

Thanh Bùi nắm tay tình tứ với 1 cô gái lại, vừa cất giọng mà khán giả nhớ thời "tình về nơi đâu"

Nhạc việt

13:50:22 27/02/2025
Thanh Bùi tiến nắm tay và dắt cô học trò ra giữa sân khấu, cùng nhau hòa ca theo giai điệu ngọt ngào, tình tứ của Show Me Love.
Tình hình căng thẳng khiến Lisa (BLACKPINK) lộ rõ vẻ bất lực

Tình hình căng thẳng khiến Lisa (BLACKPINK) lộ rõ vẻ bất lực

Nhạc quốc tế

13:44:40 27/02/2025
Lisa gây chú ý với khoảnh khắc lộ rõ vẻ buồn bã, thất vọng. Lý do là bởi cô được fan thông báo album mới - Alter Ego bị leak tràn lan trên MXH ngay trước thềm phát hành.
Nhật Lê "trắng phát sáng" trên sân pickleball, sau 7 năm vẫn mang vibe "mối tình năm 17 tuổi" nổi nhất làng bóng đá

Nhật Lê "trắng phát sáng" trên sân pickleball, sau 7 năm vẫn mang vibe "mối tình năm 17 tuổi" nổi nhất làng bóng đá

Netizen

13:20:39 27/02/2025
Mới đây, hot girl Nhật Lê thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng khi chia sẻ bức ảnh hăng hái chơi pickleball. Trên sân tập, Nhật Lê khoe nhan sắc xinh đẹp, vóc dáng mảnh mai, săn chắc, đặc biệt là làn da được khen trắng phát sáng
Nhật Bản: Hơn 80 ngôi nhà bị thiêu rụi, khoảng 2.000 người phải sơ tán do cháy rừng

Nhật Bản: Hơn 80 ngôi nhà bị thiêu rụi, khoảng 2.000 người phải sơ tán do cháy rừng

13:20:17 27/02/2025
Các trường học và trường mẫu giáo gần đó đã đóng cửa vào ngày 27/2, trong khi 500 ngôi nhà ở Ofunato bị cắt điện. Một đoạn đường sắt trong thành phố cũng đã bị đình chỉ.
Ronaldo đang phản bội chính mình?

Ronaldo đang phản bội chính mình?

Sao thể thao

12:49:58 27/02/2025
Những quyết định của Ronaldo đang gây tranh cãi, khiến Valladolid chật vật với nguy cơ xuống hạng, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng chuyển hóa từ một cầu thủ vĩ đại thành nhà quản lý xuất sắc.
7 thiết kế trong bếp "ê hề" khuyết điểm, bị nhiều người quay lưng

7 thiết kế trong bếp "ê hề" khuyết điểm, bị nhiều người quay lưng

Sáng tạo

12:37:53 27/02/2025
Vào mùa hè, đứng trong bếp một lúc đã thấy mồ hôi tuôn như tắm. Để khắc phục, nhiều người chọn lắp quạt âm trần - hay còn gọi là quạt làm mát bếp.