Thế giới chi nhiều tiền hơn để mua vũ khí năm 2023
Hôm qua, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI, Thụy Điển) công bố báo cáo cho thấy doanh thu bán vũ khí trên toàn cầu đã tăng 4,2% lên 632 tỉ USD trong năm 2023 so với năm trước đó.
Đây là con số tổng hợp từ 100 công ty sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới. Động lực đằng sau xu hướng này là do ảnh hưởng đến từ các cuộc xung đột ở Ukraine, Dải Gaza và căng thẳng leo thang ở châu Á, theo AFP dẫn báo cáo của SIPRI. Sau khi doanh số giảm vào năm 2022 do các nhà cung cấp vũ khí không kịp xoay xở để đáp ứng nhu cầu tăng cao của phía khách hàng, số liệu năm 2023 cho thấy nhiều nhà thầu đã tìm được cách gia tăng sản lượng trong năm ngoái. Và lần đầu tiên trong lịch sử toàn bộ 100 công ty có doanh thu vượt ngưỡng 1 tỉ USD.
Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng
“Doanh thu vũ khí đã tăng rõ rệt trong năm 2023 và xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong năm 2024″, AFP dẫn lời ông Lorenzo Scarazzato, nhà nghiên cứu thuộc chương trình chi tiêu quân sự và sản xuất vũ khí của SIPRI. Ông Scarazzato thêm rằng số liệu của nhóm tốp 100 công ty vẫn chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu trên thực tế của người mua, và nhiều công ty đang mở rộng việc tuyển dụng để đẩy mạnh dây chuyền sản xuất. SIPRI cũng cho hay những nhà thầu nhỏ hơn chứng tỏ hiệu quả trong việc đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh mới.
Trưng bày vũ khí ở triển lãm quân sự “IDEAS 2024″ tại Karachi (Pakistan) ngày 21.11. ẢNH: REUTERS
Trong số những nhà sản xuất hàng đầu, các công ty Mỹ ghi nhận doanh số bán tăng 2,5% và tiếp tục chiếm phân nửa doanh thu của cả năm, với 41 nhà sản xuất Mỹ nằm trong nhóm tốp 100. Điều đáng ghi nhận là số liệu của Nga, dù chưa đầy đủ, vẫn phản ánh nền kinh tế nước này tiếp tục chuyển sang xu hướng sản xuất thời chiến. Doanh số bán của hai tập đoàn Nga trên danh sách đã tăng 40%, chủ yếu nhờ vào số liệu ấn tượng của Tập đoàn Rostec. Về phần Trung Quốc, 9 công ty nước này đã thu về 103 tỉ USD trong năm ngoái, tăng vỏn vẹn 0,7%.
Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng
Xung đột tại Ukraine nêu bật tầm quan trọng đặc biệt của số lượng vũ khí dự trữ nếu chiến sự kéo dài.
Trong những thập niên qua, phương Tây được cho đã tập trung vào tăng cường chất lượng của từng loại vũ khí hơn là số lượng. Một số chuyên gia cho rằng cách tiếp cận của phương Tây khi can dự vào các cuộc xung đột là thực hiện tấn công chớp nhoáng với ưu thế vượt trội về công nghệ vũ khí.
Tuy nhiên, chiến lược quân sự trên đã lộ ra những điểm yếu khi tham gia vào xung đột kéo dài, mà chiến sự Ukraine là minh chứng cụ thể. "Chúng tôi đã không dự trữ vũ khí cho kiểu xung đột kéo dài như vậy, trong khi Nga và Trung Quốc thì có", cựu thiếu tướng quân đội Úc Mick Ryan nhận định, với Business Insider.
Binh sĩ Ukraine quan sát vụ phóng rốc két HIMARS. ẢNH: GLOBAL IMAGES UKRAINE
"Bản thân số lượng đã là chất lượng"
Trong thế kỷ 20, Mỹ nhận thấy sẽ không thể so bì với Liên Xô về quy mô sản xuất vũ khí hàng loạt, do đó Washington tập trung đưa những công nghệ tốt nhất vào từng sản phẩm. Ông George Barros, nhà nghiên cứu về Nga tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, nhận định với học thuyết quân sự trên, người Mỹ đã cho ra đời những vũ khí như xe tăng Abrams - có hỏa lực và giáp dày hơn mẫu xe tăng dòng T của Liên Xô, vốn được sản xuất với số lượng lớn.
Cách tiếp cận của phương Tây với vũ khí công nghệ cao đã chứng minh hiệu quả trong một số cuộc xung đột của hình thái chiến tranh hiện đại, điển hình là chiến dịch Bão táp Sa mạc chống lại Iraq năm 1990 - 1991.
Nhiễu thông tin về vũ khí bí mật 'Mini-Taurus' Ukraine sắp nhận từ Đức
Song, mặt trái của cách tiếp cận ưu tiên số lượng hơn chất lượng sẽ lộ rõ khi phải đối đầu với những đối thủ có tiềm lực quân sự mạnh và có thể kéo dài xung đột. Trong xung đột tại Ukraine, ở nhiều thời điểm Kyiv đã phải cân nhắc mỗi khi định dùng tên lửa phòng không đánh chặn máy bay không người lái (UAV) của Nga.
Mỗi quả tên lửa phóng ra có giá lên đến hàng triệu USD, trong khi nếu chỉ hạ được UAV với giá vài chục ngàn USD sẽ không mang lại lợi ích chiến lược. Tính hiệu quả của số lượng cũng được thể hiện khi Nga và Ukraine dùng nhiều UAV trong mỗi đợt tấn công nhằm tạo áp đảo trước hệ thống phòng không của đối thủ.
Ông Barros nói trong các cuộc chiến kéo dài như xung đột Nga - Ukraine hiện nay, khả năng duy trì nguồn lực sẽ trở thành chìa khóa. "Phương Tây không thể chỉ dựa vào vũ khí chất lượng cao nếu đó không phải cuộc tấn công sẽ chiến thắng ngay lập tức. Khi giao tranh kéo dài, những nhân tố như bên nào có đủ hỏa lực pháo binh sẽ được tính đến", ông nhận định.
Quân đội Ukraine khai hỏa rốc két phản lực BM-21 Grad tại Lugansk. Đây là loại vũ khí xuất hiện trong biên chế từ năm 1963. ẢNH: AFP
Bài toán cân bằng
Sau Chiến tranh Lạnh, các nước phương Tây cắt giảm kho vũ khí và chi tiêu quốc phòng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng giảm theo, trong khi ngân sách của Nga và Trung Quốc cho quân đội tăng.
Cuộc chiến tại Ukraine đặt ra vấn đề trong việc cân bằng giữa sở hữu vũ khí công nghệ cao nhưng vẫn đảm bảo dự trữ kho vũ khí có thể chất lượng không bằng nhưng số lượng lớn. "Để răn đe Nga hay Trung Quốc, phương Tây có thể phải chi tiêu quốc phòng như thời Chiến tranh Lạnh", ông Barros nói.
Xung đột cùng với nhu cầu ngày càng tăng của ngành công nghiệp quốc phòng đã thúc đẩy hoạt động sản xuất vũ khí ở phương Tây tăng mạnh, mặc dù các chuyên gia về chiến tranh và nhiều nhà lập pháp cho là chưa đủ. Ông William Alberque, chuyên gia quân sự tại Trung tâm Stimson (Mỹ), nhận định sản xuất quốc phòng của phương Tây "đáng lo ngại và chưa được giải quyết triệt để", dù các thành viên NATO đang có những chuyển biến đúng hướng. Ngoài ra, năng lực sản xuất tại các nước phương Tây cũng là dấu hỏi ngay cả khi các nước chịu chi tiền, nếu đặt lên bàn cân với cường quốc sản xuất như Moscow hay Bắc Kinh.
Các nhà quan sát cho rằng đề cao số lượng không đồng nghĩa việc hạ thấp giá trị của những món vũ khí công nghệ cao. Thay vào đó, chúng có thể được sử dụng kết hợp và đóng vai trò chiến lược, sau khi loạt vũ khí giá rẻ được sử dụng nhằm tiêu hao sinh lực đối thủ.
Chuyên gia nêu kịch bản về vận mệnh của Ukraine khi nguồn cung vũ khí cạn kiệt
CGiới chuyên gia nhận định khi nguồn cung vũ khí phương Tây cạn kiệt và ít có dấu hiệu chuyển biến từ các cường quốc NATO, Ukraine sẽ không có khả năng tiến hành một cuộc phản công khác như mùa hè qua. Xe tăng T-62 của Ukraine bị phá huỷ trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga. Ảnh: Spuntik. Theo...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Mỹ biết rõ "gót chân Achilles" của Iran và sắp hành động?

Nga tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Lugansk, ra tối hậu thư cho Ukraine

Chuyên gia cảnh báo về "cuộc chiến khác" sau khi eo Hormuz thông suốt

Sống chung gián đoạn, khi Hormuz không là nút thắt buộc tháo bằng mọi giá

Loạt quốc gia tung "phao cứu sinh" tỷ USD hạ nhiệt giá dầu

Ấn Độ bắt đầu cuộc tổng điều tra dân số lớn nhất thế giới

Tăng trưởng Đức suy yếu khi châu Âu đối mặt cú sốc năng lượng

Israel tuyên bố sắp hoàn tất phá hủy mục tiêu trọng yếu của Iran

Vấn đề người di cư: Italy vớt gần 20 thi thể ngoài khơi đảo Lampedusa

EU và Nga tuyên bố tiếp tục hỗ trợ Cuba

Cú sốc năng lượng làm nóng lại tranh cãi hạt nhân tại Đức

Xung đột tại Trung Đông: Hội đồng Bảo an LHQ họp về Liban
Có thể bạn quan tâm

Chi Dân, An Tây bị truy tố vì tội gì?
Sao việt
14:30:17 02/04/2026
Đồng hồ đếm ngược - Tập 17: Thành làm gia sư cho con gái của bố đẻ
Phim việt
14:22:11 02/04/2026
Sống mấy chục năm chưa thấy ai trang điểm lố cỡ này: Phấn son lòe loẹt "4000 kiểu như 1", làm ơn tôn trọng người nhìn
Hậu trường phim
14:19:37 02/04/2026
Cựu giáo viên dạy lái xe lừa đảo chiếm đoạt 652 triệu đồng của học viên
Pháp luật
14:12:45 02/04/2026
Đợi 9 năm để xem Sở Kiều Truyện 2 rồi nhận lấy thất vọng: Dàn cast nhìn như AI, visual thua đời tương đối
Phim châu á
14:10:17 02/04/2026
Một đêm ô nhục của bóng đá Tây Ban Nha
Netizen
14:04:13 02/04/2026
Rắc rối đầu tiên của De Zerbi là Greenwood
Sao thể thao
13:52:45 02/04/2026
Giải pháp chống say xe của Samsung đơn giản đến bất ngờ
Thế giới số
13:48:34 02/04/2026
Winter (aespa) gây sốt với vóc dáng 'mảnh mai'
Sao châu á
13:35:21 02/04/2026
Line-up concert tại Mỹ của SpaceSpeakers bị chê "mất chất"
Nhạc việt
12:53:06 02/04/2026





Cách Nga vô hiệu hóa vũ khí phương Tây ở Ukraine
Ukraine sắp nhận tên lửa chuyên diệt máy bay của Mỹ
Quân đội Syria giao tranh dữ dội với phe nổi dậy, mất loạt xe tăng T-90
Nga huấn luyện 300.000 quân thiện chiến, sẵn sàng tung vào mặt trận Ukraine
Xa vời lời mời Ukraine gia nhập NATO
Mỹ sẽ bơm thêm hơn 700 triệu USD cho Ukraine

Quân nổi dậy tràn vào dinh thự Tổng thống Syria ở Aleppo
Israel chặn, buộc máy bay của Iran quay đầu trên không phận Syria
Máy bay quân sự Nga rơi tại Crimea, toàn bộ 29 người thiệt mạng
50.000 quân Mỹ dồn lực ở Trung Đông, Iran quyết đáp trả trận chiến đổ bộ
Mỹ dùng bom xuyên phá boongke tấn công thành phố Isfahan của Iran
Vì sao Mỹ chưa dùng vũ lực để 'mở khóa' eo biển Hormuz?
Vệ tinh Starlink phát nổ tạo nên hàng chục mảnh vỡ, có gây ra nguy hiểm?
Đài Loan (Trung Quốc) phát hiện ca nhiễm biến thể BA.3.2 đầu tiên
Các nước châu Âu tìm giải pháp ứng phó với giá nhiên liệu tăng mạnh
Iran giăng sẵn bẫy chết chóc chờ ông Trump
Cô gái 10X du học về làm nghề tảo mộ thuê, nhận lương 15 triệu
Cảnh báo tình mẹ con có nguy cơ sứt mẻ sau khi loạt tranh này được công bố!
Hội mỹ nữ Việt được báo Trung khen lên tận mây xanh từ 6 - 7 năm trước, giờ ra sao?
Ô tô dừng ngược chiều, người đàn ông ở Hà Nội hành hung tài xế xe máy
3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 2/4/2026, tài lộc dồi dào, vận trình sự nghiệp hanh thông, duyên tình rực rỡ
Đến ra mắt nhà bạn trai, cô gái chết lặng khi nhìn thấy "bố chồng tương lai", vội vã rời đi
Song Joong Ki ly hôn Song Hye Kyo là đúng!
Người cha rong ruổi khắp TPHCM tìm con gái mất liên lạc gần một tháng
Song Hye Kyo lần đầu tiết lộ nguyên nhân ly hôn với chồng cũ
Đám cưới vắng cô dâu, chú rể ở Quảng Ninh, hai họ tự 'trao dâu, nhận rể'
Bố của Tóc Tiên có chia sẻ đầu tiên sau khi con gái ly hôn Touliver
Bước chân vào đời - Tập 17: Mẹ Quân đi cấp cứu
Khách Hàn gặp nạn được cả gia đình Việt Nam giúp đỡ, khi chị gái "ân nhân" sang Hàn và muốn gặp mặt: Cái kết ra sao?
Người đàn ông rơi từ cầu Vĩnh Tuy tử vong: Một chi tiết đầy xót xa và ám ảnh tại hiện trường
Nhìn bức ảnh này mới hiểu lý do Hoa hậu Ý Nhi yêu Anh Kiệt suốt 9 năm
Khán giả xót xa cho Lê Phương
Cẩm Ly tuyên bố đặc biệt khi Hoài Lâm đi hát trở lại
Lan truyền bức ảnh với nội dung "Lọ Lem về ra mắt nhà thiếu gia Sầm Nhất ở Tây Ninh": Phản ứng của chính chủ