Thế giới chi nhiều tiền hơn để mua vũ khí năm 2023

Hôm qua, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI, Thụy Điển) công bố báo cáo cho thấy doanh thu bán vũ khí trên toàn cầu đã tăng 4,2% lên 632 tỉ USD trong năm 2023 so với năm trước đó.

Đây là con số tổng hợp từ 100 công ty sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới. Động lực đằng sau xu hướng này là do ảnh hưởng đến từ các cuộc xung đột ở Ukraine, Dải Gaza và căng thẳng leo thang ở châu Á, theo AFP dẫn báo cáo của SIPRI. Sau khi doanh số giảm vào năm 2022 do các nhà cung cấp vũ khí không kịp xoay xở để đáp ứng nhu cầu tăng cao của phía khách hàng, số liệu năm 2023 cho thấy nhiều nhà thầu đã tìm được cách gia tăng sản lượng trong năm ngoái. Và lần đầu tiên trong lịch sử toàn bộ 100 công ty có doanh thu vượt ngưỡng 1 tỉ USD.

Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng

“Doanh thu vũ khí đã tăng rõ rệt trong năm 2023 và xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong năm 2024″, AFP dẫn lời ông Lorenzo Scarazzato, nhà nghiên cứu thuộc chương trình chi tiêu quân sự và sản xuất vũ khí của SIPRI. Ông Scarazzato thêm rằng số liệu của nhóm tốp 100 công ty vẫn chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu trên thực tế của người mua, và nhiều công ty đang mở rộng việc tuyển dụng để đẩy mạnh dây chuyền sản xuất. SIPRI cũng cho hay những nhà thầu nhỏ hơn chứng tỏ hiệu quả trong việc đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh mới.

Thế giới chi nhiều tiền hơn để mua vũ khí năm 2023 - Hình 1

Trưng bày vũ khí ở triển lãm quân sự “IDEAS 2024″ tại Karachi (Pakistan) ngày 21.11. ẢNH: REUTERS

Trong số những nhà sản xuất hàng đầu, các công ty Mỹ ghi nhận doanh số bán tăng 2,5% và tiếp tục chiếm phân nửa doanh thu của cả năm, với 41 nhà sản xuất Mỹ nằm trong nhóm tốp 100. Điều đáng ghi nhận là số liệu của Nga, dù chưa đầy đủ, vẫn phản ánh nền kinh tế nước này tiếp tục chuyển sang xu hướng sản xuất thời chiến. Doanh số bán của hai tập đoàn Nga trên danh sách đã tăng 40%, chủ yếu nhờ vào số liệu ấn tượng của Tập đoàn Rostec. Về phần Trung Quốc, 9 công ty nước này đã thu về 103 tỉ USD trong năm ngoái, tăng vỏn vẹn 0,7%.

Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng

Xung đột tại Ukraine nêu bật tầm quan trọng đặc biệt của số lượng vũ khí dự trữ nếu chiến sự kéo dài.

Trong những thập niên qua, phương Tây được cho đã tập trung vào tăng cường chất lượng của từng loại vũ khí hơn là số lượng. Một số chuyên gia cho rằng cách tiếp cận của phương Tây khi can dự vào các cuộc xung đột là thực hiện tấn công chớp nhoáng với ưu thế vượt trội về công nghệ vũ khí.

Tuy nhiên, chiến lược quân sự trên đã lộ ra những điểm yếu khi tham gia vào xung đột kéo dài, mà chiến sự Ukraine là minh chứng cụ thể. "Chúng tôi đã không dự trữ vũ khí cho kiểu xung đột kéo dài như vậy, trong khi Nga và Trung Quốc thì có", cựu thiếu tướng quân đội Úc Mick Ryan nhận định, với Business Insider.

Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng - Hình 1

Binh sĩ Ukraine quan sát vụ phóng rốc két HIMARS. ẢNH: GLOBAL IMAGES UKRAINE

"Bản thân số lượng đã là chất lượng"

Trong thế kỷ 20, Mỹ nhận thấy sẽ không thể so bì với Liên Xô về quy mô sản xuất vũ khí hàng loạt, do đó Washington tập trung đưa những công nghệ tốt nhất vào từng sản phẩm. Ông George Barros, nhà nghiên cứu về Nga tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, nhận định với học thuyết quân sự trên, người Mỹ đã cho ra đời những vũ khí như xe tăng Abrams - có hỏa lực và giáp dày hơn mẫu xe tăng dòng T của Liên Xô, vốn được sản xuất với số lượng lớn.

Cách tiếp cận của phương Tây với vũ khí công nghệ cao đã chứng minh hiệu quả trong một số cuộc xung đột của hình thái chiến tranh hiện đại, điển hình là chiến dịch Bão táp Sa mạc chống lại Iraq năm 1990 - 1991.

Nhiễu thông tin về vũ khí bí mật 'Mini-Taurus' Ukraine sắp nhận từ Đức

Song, mặt trái của cách tiếp cận ưu tiên số lượng hơn chất lượng sẽ lộ rõ khi phải đối đầu với những đối thủ có tiềm lực quân sự mạnh và có thể kéo dài xung đột. Trong xung đột tại Ukraine, ở nhiều thời điểm Kyiv đã phải cân nhắc mỗi khi định dùng tên lửa phòng không đánh chặn máy bay không người lái (UAV) của Nga.

Mỗi quả tên lửa phóng ra có giá lên đến hàng triệu USD, trong khi nếu chỉ hạ được UAV với giá vài chục ngàn USD sẽ không mang lại lợi ích chiến lược. Tính hiệu quả của số lượng cũng được thể hiện khi Nga và Ukraine dùng nhiều UAV trong mỗi đợt tấn công nhằm tạo áp đảo trước hệ thống phòng không của đối thủ.

Ông Barros nói trong các cuộc chiến kéo dài như xung đột Nga - Ukraine hiện nay, khả năng duy trì nguồn lực sẽ trở thành chìa khóa. "Phương Tây không thể chỉ dựa vào vũ khí chất lượng cao nếu đó không phải cuộc tấn công sẽ chiến thắng ngay lập tức. Khi giao tranh kéo dài, những nhân tố như bên nào có đủ hỏa lực pháo binh sẽ được tính đến", ông nhận định.

Vũ khí phương Tây có chất nhưng thiếu lượng - Hình 2

Quân đội Ukraine khai hỏa rốc két phản lực BM-21 Grad tại Lugansk. Đây là loại vũ khí xuất hiện trong biên chế từ năm 1963. ẢNH: AFP

Bài toán cân bằng

Sau Chiến tranh Lạnh, các nước phương Tây cắt giảm kho vũ khí và chi tiêu quốc phòng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng giảm theo, trong khi ngân sách của Nga và Trung Quốc cho quân đội tăng.

Cuộc chiến tại Ukraine đặt ra vấn đề trong việc cân bằng giữa sở hữu vũ khí công nghệ cao nhưng vẫn đảm bảo dự trữ kho vũ khí có thể chất lượng không bằng nhưng số lượng lớn. "Để răn đe Nga hay Trung Quốc, phương Tây có thể phải chi tiêu quốc phòng như thời Chiến tranh Lạnh", ông Barros nói.

Xung đột cùng với nhu cầu ngày càng tăng của ngành công nghiệp quốc phòng đã thúc đẩy hoạt động sản xuất vũ khí ở phương Tây tăng mạnh, mặc dù các chuyên gia về chiến tranh và nhiều nhà lập pháp cho là chưa đủ. Ông William Alberque, chuyên gia quân sự tại Trung tâm Stimson (Mỹ), nhận định sản xuất quốc phòng của phương Tây "đáng lo ngại và chưa được giải quyết triệt để", dù các thành viên NATO đang có những chuyển biến đúng hướng. Ngoài ra, năng lực sản xuất tại các nước phương Tây cũng là dấu hỏi ngay cả khi các nước chịu chi tiền, nếu đặt lên bàn cân với cường quốc sản xuất như Moscow hay Bắc Kinh.

Các nhà quan sát cho rằng đề cao số lượng không đồng nghĩa việc hạ thấp giá trị của những món vũ khí công nghệ cao. Thay vào đó, chúng có thể được sử dụng kết hợp và đóng vai trò chiến lược, sau khi loạt vũ khí giá rẻ được sử dụng nhằm tiêu hao sinh lực đối thủ.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Máy bay quân sự Nga rơi tại Crimea, toàn bộ 29 người thiệt mạngMáy bay quân sự Nga rơi tại Crimea, toàn bộ 29 người thiệt mạng
17:09:21 01/04/2026
50.000 quân Mỹ dồn lực ở Trung Đông, Iran quyết đáp trả trận chiến đổ bộ50.000 quân Mỹ dồn lực ở Trung Đông, Iran quyết đáp trả trận chiến đổ bộ
15:29:18 31/03/2026
Mỹ dùng bom xuyên phá boongke tấn công thành phố Isfahan của IranMỹ dùng bom xuyên phá boongke tấn công thành phố Isfahan của Iran
22:29:15 31/03/2026
Vì sao Mỹ chưa dùng vũ lực để 'mở khóa' eo biển Hormuz?Vì sao Mỹ chưa dùng vũ lực để 'mở khóa' eo biển Hormuz?
05:40:49 01/04/2026
Vệ tinh Starlink phát nổ tạo nên hàng chục mảnh vỡ, có gây ra nguy hiểm?Vệ tinh Starlink phát nổ tạo nên hàng chục mảnh vỡ, có gây ra nguy hiểm?
08:01:35 02/04/2026
Đài Loan (Trung Quốc) phát hiện ca nhiễm biến thể BA.3.2 đầu tiênĐài Loan (Trung Quốc) phát hiện ca nhiễm biến thể BA.3.2 đầu tiên
21:10:45 31/03/2026
Các nước châu Âu tìm giải pháp ứng phó với giá nhiên liệu tăng mạnhCác nước châu Âu tìm giải pháp ứng phó với giá nhiên liệu tăng mạnh
20:36:13 31/03/2026
Iran giăng sẵn bẫy chết chóc chờ ông TrumpIran giăng sẵn bẫy chết chóc chờ ông Trump
23:12:41 01/04/2026

Tin đang nóng

Cô gái 10X du học về làm nghề tảo mộ thuê, nhận lương 15 triệuCô gái 10X du học về làm nghề tảo mộ thuê, nhận lương 15 triệu
10:11:34 02/04/2026
Cảnh báo tình mẹ con có nguy cơ sứt mẻ sau khi loạt tranh này được công bố!Cảnh báo tình mẹ con có nguy cơ sứt mẻ sau khi loạt tranh này được công bố!
11:11:14 02/04/2026
Hội mỹ nữ Việt được báo Trung khen lên tận mây xanh từ 6 - 7 năm trước, giờ ra sao?Hội mỹ nữ Việt được báo Trung khen lên tận mây xanh từ 6 - 7 năm trước, giờ ra sao?
10:19:20 02/04/2026
Ô tô dừng ngược chiều, người đàn ông ở Hà Nội hành hung tài xế xe máyÔ tô dừng ngược chiều, người đàn ông ở Hà Nội hành hung tài xế xe máy
14:15:40 02/04/2026
3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 2/4/2026, tài lộc dồi dào, vận trình sự nghiệp hanh thông, duyên tình rực rỡ3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 2/4/2026, tài lộc dồi dào, vận trình sự nghiệp hanh thông, duyên tình rực rỡ
10:47:29 02/04/2026
Đến ra mắt nhà bạn trai, cô gái chết lặng khi nhìn thấy "bố chồng tương lai", vội vã rời điĐến ra mắt nhà bạn trai, cô gái chết lặng khi nhìn thấy "bố chồng tương lai", vội vã rời đi
11:04:50 02/04/2026
Song Joong Ki ly hôn Song Hye Kyo là đúng!Song Joong Ki ly hôn Song Hye Kyo là đúng!
10:35:35 02/04/2026
Người cha rong ruổi khắp TPHCM tìm con gái mất liên lạc gần một thángNgười cha rong ruổi khắp TPHCM tìm con gái mất liên lạc gần một tháng
10:44:32 02/04/2026

Tin mới nhất

Mỹ biết rõ "gót chân Achilles" của Iran và sắp hành động?

Mỹ biết rõ "gót chân Achilles" của Iran và sắp hành động?

11:30:45 02/04/2026
Đảo Kharg nhỏ bé nằm ở vị trí đắc địa trên eo biển Hormuz, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu, được coi là gót chân Achilles của Iran. Mỹ dường như đã đưa vị trí chiến lược này vào tầm ngắm.
Nga tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Lugansk, ra tối hậu thư cho Ukraine

Nga tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Lugansk, ra tối hậu thư cho Ukraine

10:57:18 02/04/2026
Nga tuyên bố kiểm soát hoàn toàn vùng Lugansk ở miền Đông Ukraine và tiếp tục kêu gọi Kiev rút quân khỏi Donbass.
Chuyên gia cảnh báo về "cuộc chiến khác" sau khi eo Hormuz thông suốt

Chuyên gia cảnh báo về "cuộc chiến khác" sau khi eo Hormuz thông suốt

08:39:39 02/04/2026
Kể cả trong trường hợp eo biển Hormuz thông suốt trở lại, các chuyên gia cảnh báo những đứt gãy đối với chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ không sớm kết thúc, thậm chí đó mới là lúc áp lực thực sự bắt đầu.
Sống chung gián đoạn, khi Hormuz không là nút thắt buộc tháo bằng mọi giá

Sống chung gián đoạn, khi Hormuz không là nút thắt buộc tháo bằng mọi giá

07:45:38 02/04/2026
Dù giá dầu thô vừa ghi nhận mức tăng kỷ lục, giới đầu tư toàn cầu đang đón nhận một kịch bản lạ: Tuyến vận tải huyết mạch Hormuz có thể không cần phải mở lại bằng mọi giá.
Loạt quốc gia tung "phao cứu sinh" tỷ USD hạ nhiệt giá dầu

Loạt quốc gia tung "phao cứu sinh" tỷ USD hạ nhiệt giá dầu

07:27:55 02/04/2026
Trước biến động thị trường năng lượng, hàng loạt quốc gia từ châu Á đến châu Âu đang tung các gói ngân sách khổng lồ và áp dụng chế độ làm việc linh hoạt để bảo vệ túi tiền người dân.
Ấn Độ bắt đầu cuộc tổng điều tra dân số lớn nhất thế giới

Ấn Độ bắt đầu cuộc tổng điều tra dân số lớn nhất thế giới

06:14:09 02/04/2026
Những người ủng hộ nhấn mạnh sự cần thiết của dữ liệu để xác định những nhóm cần được hỗ trợ từ chính phủ, trong khi các nhà phê bình cho rằng đẳng cấp không nên còn chỗ đứng trong một quốc gia đang hướng tới vị thế cường quốc toàn cầu.
Tăng trưởng Đức suy yếu khi châu Âu đối mặt cú sốc năng lượng

Tăng trưởng Đức suy yếu khi châu Âu đối mặt cú sốc năng lượng

06:13:58 02/04/2026
Nguyên nhân trực tiếp được cho là việc gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng toàn cầu. Sự gián đoạn này đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, tạo thêm áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu n...
Israel tuyên bố sắp hoàn tất phá hủy mục tiêu trọng yếu của Iran

Israel tuyên bố sắp hoàn tất phá hủy mục tiêu trọng yếu của Iran

05:38:53 02/04/2026
Diễn biến hiện nay cho thấy xung đột giữa Israel và Iran không chỉ dừng lại ở các cuộc tấn công trực tiếp mà đang mở rộng thành đối đầu khu vực, với nguy cơ tác động sâu rộng tới an ninh, năng lượng và vận tải toàn cầu.
Vấn đề người di cư: Italy vớt gần 20 thi thể ngoài khơi đảo Lampedusa

Vấn đề người di cư: Italy vớt gần 20 thi thể ngoài khơi đảo Lampedusa

05:35:55 02/04/2026
Theo giới chức Croatia, lực lượng này đang tiếp tục cuộc tìm kiếm do lo ngại có thể có người thiệt mạng trong quá trình vượt biên. Bộ trưởng Nội vụ Croatia Davor Bozinovic cho biết nhóm người trên chủ yếu đến từ Afghanistan, Pakistan, Ấ...
EU và Nga tuyên bố tiếp tục hỗ trợ Cuba

EU và Nga tuyên bố tiếp tục hỗ trợ Cuba

05:32:35 02/04/2026
Trong khi đó, cùng ngày, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nga Andrey Nikitin tuyên bố Cuba là đối tác chiến lược của nước này và Moskva sẽ tiếp tục hỗ trợ La Habana. Quan chức Nga nhấn mạnh nước này hành động hoàn toàn tuân thủ luật hàng hả...
Cú sốc năng lượng làm nóng lại tranh cãi hạt nhân tại Đức

Cú sốc năng lượng làm nóng lại tranh cãi hạt nhân tại Đức

05:28:31 02/04/2026
Song song với điều chỉnh chính sách năng lượng, Berlin đang tìm cách khôi phục đà tăng trưởng kinh tế thông qua chương trình chi tiêu công trị giá 1 nghìn tỷ euro kéo dài 10 năm, tập trung vào hạ tầng và quốc phòng, quy mô lớn nhất kể t...
Xung đột tại Trung Đông: Hội đồng Bảo an LHQ họp về Liban

Xung đột tại Trung Đông: Hội đồng Bảo an LHQ họp về Liban

05:25:07 02/04/2026
Trong một diễn biến khác, cùng ngày Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cùng với Ngoại trưởng của 10 nước thành viên đã ra tuyên bố chung kêu gọi ngừng bắn tại Liban và bày tỏ ủng hộ toàn vẹn ...

Có thể bạn quan tâm

Chi Dân, An Tây bị truy tố vì tội gì?

Chi Dân, An Tây bị truy tố vì tội gì?

Sao việt

14:30:17 02/04/2026
Viện KSND TPHCM vừa hoàn tất cáo trạng chuyên án VN10, trong số các bị can của vụ án này có ca sĩ Chi Dân và diễn viên An Tây.
Đồng hồ đếm ngược - Tập 17: Thành làm gia sư cho con gái của bố đẻ

Đồng hồ đếm ngược - Tập 17: Thành làm gia sư cho con gái của bố đẻ

Phim việt

14:22:11 02/04/2026
Ông Lương có một cô con gái với người vợ mới nhưng đứa trẻ không phải con ruột của ông mà là con riêng của vợ ông. Nhưng ông Lương rất yêu thương cô bé.
Sống mấy chục năm chưa thấy ai trang điểm lố cỡ này: Phấn son lòe loẹt "4000 kiểu như 1", làm ơn tôn trọng người nhìn

Sống mấy chục năm chưa thấy ai trang điểm lố cỡ này: Phấn son lòe loẹt "4000 kiểu như 1", làm ơn tôn trọng người nhìn

Hậu trường phim

14:19:37 02/04/2026
Trong làng giải trí Hoa ngữ, Cúc Tịnh Y từ lâu đã gắn liền với hình ảnh mỹ nhân 4000 năm có một, sở hữu nhan sắc nổi bật cùng phong cách trang điểm đặc trưng.
Cựu giáo viên dạy lái xe lừa đảo chiếm đoạt 652 triệu đồng của học viên

Cựu giáo viên dạy lái xe lừa đảo chiếm đoạt 652 triệu đồng của học viên

Pháp luật

14:12:45 02/04/2026
Mặc dù không còn làm giáo viên dạy lái xe, nhưng Nguyễn Anh Tuấn vẫn đưa ra thông tin gian dối, chiếm đoạt 652 triệu đồng của 38 người ở tỉnh Quảng Trị.
Đợi 9 năm để xem Sở Kiều Truyện 2 rồi nhận lấy thất vọng: Dàn cast nhìn như AI, visual thua đời tương đối

Đợi 9 năm để xem Sở Kiều Truyện 2 rồi nhận lấy thất vọng: Dàn cast nhìn như AI, visual thua đời tương đối

Phim châu á

14:10:17 02/04/2026
Sau gần một thập kỷ kể từ cơn sốt của Sở Kiều Truyện, phần 2 mang tên Băng Hồ Trọng Sinh vừa tung trailer ấn định ngày lên sóng vào 8/4.
Một đêm ô nhục của bóng đá Tây Ban Nha

Một đêm ô nhục của bóng đá Tây Ban Nha

Netizen

14:04:13 02/04/2026
Những gì diễn ra tại RCDE không chỉ là một sự cố đơn lẻ, mà là lời cảnh báo nghiêm khắc với bóng đá Tây Ban Nha trước những vấn đề sâu xa hơn.
Rắc rối đầu tiên của De Zerbi là Greenwood

Rắc rối đầu tiên của De Zerbi là Greenwood

Sao thể thao

13:52:45 02/04/2026
Hội CĐV Tottenham (Tottenham Hotspur Supporters Trust) cảnh báo nguy cơ chia rẽ nội bộ sau khi tân HLV Roberto De Zerbi từng công khai ủng hộ Mason Greenwood.
Giải pháp chống say xe của Samsung đơn giản đến bất ngờ

Giải pháp chống say xe của Samsung đơn giản đến bất ngờ

Thế giới số

13:48:34 02/04/2026
Nhiều người dùng thường gặp phải tình trạng say xe, đặc biệt trong những chuyến đi dài. Vì vậy Samsung đã đưa ra giải pháp cho vấn đề.
Winter (aespa) gây sốt với vóc dáng 'mảnh mai'

Winter (aespa) gây sốt với vóc dáng 'mảnh mai'

Sao châu á

13:35:21 02/04/2026
Thành viên nhóm aespa - Winter mới đây đã tiếp tục khiến cộng đồng mạng dậy sóng khi khoe vóc dáng mảnh mai đến mức phi thực tế, thu hút sự chú ý của người hâm mộ toàn cầu.
Line-up concert tại Mỹ của SpaceSpeakers bị chê "mất chất"

Line-up concert tại Mỹ của SpaceSpeakers bị chê "mất chất"

Nhạc việt

12:53:06 02/04/2026
Tối ngày 1/4, SpaceSpeakers Label chính thức tung đội hình nghệ sĩ cho KOSMIK Live Concert 2026 tại Las Vegas, Mỹ.
Xiaomi 18 Pro Max lộ diện: Camera 200MP, công nghệ HDR thế hệ mới

Xiaomi 18 Pro Max lộ diện: Camera 200MP, công nghệ HDR thế hệ mới

Đồ 2-tek

12:22:53 02/04/2026
Rò rỉ tiết lộ Xiaomi 18 Pro Max sẽ có hệ thống camera chất lượng cao, hứa hẹn nâng tầm trải nghiệm nhiếp ảnh của người dùng.