Tesla ‘treo thưởng’ lớn cho tỷ phú Elon Musk

Hội đồng quản trị của Tesla ngày 5/9 đã công bố kế hoạch chi trả thù lao và cổ phiếu thưởng khổng lồ cho Giám đốc điều hành (CEO) Elon Musk, có thể lên tới 1.000 tỷ USD nếu tập đoàn đạt được các mốc tăng trưởng đầy tham vọng trong thập kỷ tới.

Đây sẽ là gói thù lao lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp toàn cầu.

Giám đốc điều hành (CEO) của Tesla Elon Musk phát biểu tại lễ khởi công một nhà máy của Tesla ở Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), gói thù lao này kéo dài 10 năm, toàn bộ dựa trên cổ phiếu và không bao gồm lương cơ bản hay tiền mặt. Nếu Tesla đạt mức vốn hóa thị trường 8,6 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới (so với khoảng 1,03 nghìn tỷ USD hiện nay), CEO Elon Musk có thể được sở hữu thêm 12% cổ phần của công ty, qua đó gia tăng quyền kiểm soát đối với Tesla.

Gói thù lao mới được thiết kế theo cơ chế “chia theo giai đoạn”, gắn với cả mốc vốn hóa và thành tựu vận hành. Trong đó có các mục tiêu then chốt như sản xuất 20 triệu xe Tesla, triển khai 1 triệu robotaxi thương mại và thương mại hóa người máy hình người. Tesla nhấn mạnh thù lao của ông Musk hoàn toàn gắn liền với hiệu quả hoạt động, tương tự mô hình của gói năm 2018.

Nếu thành công, kế hoạch này có thể đưa ông Musk – hiện đã là người giàu nhất hành tinh – trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên của thế giới. Ước tính sơ bộ của Tesla cho thấy giá trị tổng hợp ban đầu của gói thưởng Hiệu suất CEO năm 2025 là khoảng 87,75 tỷ USD, nhưng có thể tăng lên thành 1.000 tỷ USD nếu áp dụng tất cả các chỉ tiêu.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tesla đang đối mặt với hàng loạt thách thức: từ nhu cầu xe điện toàn cầu giảm, sự cạnh tranh khốc liệt từ các hãng xe Trung Quốc, áp lực thực thi chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) và robot, cũng như sự hoài nghi về tương lai của các mẫu xe mới. Thậm chí, sự sa sút gần đây về doanh số và lợi nhuận Tesla còn gắn với việc ông Musk vướng vào các tranh cãi chính trị và vụ ra mắt Cybertruck gây thất vọng.

Giới phân tích có quan điểm trái chiều về quyết định trên của Tesla. Phe ủng hộ cho rằng các gói thù lao “khủng” sẽ gắn chặt lợi ích cá nhân của ông Musk với tăng trưởng dài hạn của công ty. Tuy nhiên, giới phản đối lại lo lắng về rủi ro pha loãng cổ phiếu cũng như nguy cơ khủng hoảng quản trị, đặc biệt là khi ông Musk, với những cá tính mạnh của mình, đôi khi sẽ kéo ông sa vào các dự án ngoài lề.

Hội đồng quản trị Tesla khẳng định gói thù lao mới đã được một ủy ban độc lập xem xét và sẽ trình cổ đông biểu quyết trong cuộc họp vào tháng 11 tới. Trước đó, Tesla đã tạm phê duyệt gói thù lao chuyển tiếp trị giá 29 tỷ USD nhằm giữ chân ông Musk đến ít nhất năm 2030, trong khi công ty đang kháng cáo phán quyết của tòa án Delaware về việc hủy bỏ gói 55,8 tỷ USD năm 2018.