Tên của người tù oan đã được đặt cho một bộ luật như thế nào?

Một người đàn ông bị ngồi tù 25 năm vì cáo buộc giết vợ, một điều ông ta không hề làm. Tên của người đàn ông này giờ đây được đặt cho một đạo luật chống lại việc xét xử oan sai tại tiểu bang Texas (Hoa Kỳ)

Hãy tượng tượng hôm nay bạn ra ngoài ăn tối với thiên thần nhỏ xinh đẹp và đáng yêu 3 tuổi của bạn. Đó là một ngày lễ kỷ niệm kép: sinh nhật của bạn và đánh dấu ngày cậu bé vượt qua giai đoạn khó khăn của ca phẫu thuật tim. Khi bạn băng qua đường tay trong tay, bạn tự nhủ “đây là ngày đẹp nhất cuộc đời mình”.

Với Michael Morton, ngày đó là ngày 12 tháng 8 năm 1986. Anh ấy vừa bước sang tuổi 32.

Ngày hôm sau, mọi thứ trong cuộc đời anh bị tước đi. Giấc mơ trở thành cơn ác mộng. Christine, vợ anh, bị tấn công và sát hại tại chính nhà riêng ở Williamson, bang Texas (Mỹ), ngay bên ngoài Austin.

Michael Morton đang đi làm tại thời điểm đó. Dù vậy, các nhà chức trách vẫn nghi ngờ và buộc tội anh ấy.

“Những người vô tội nghĩ rằng nếu bạn chỉ nói sự thật thì bạn không có gì phải sợ cảnh sát”, Morton nói. “Nếu bạn cứ theo hệ thống đó, tất cả mọi thứ sẽ được đưa ra ánh sáng, mọi thứ đều sẽ ổn.”

Nhưng Morton lại bị buộc tội, bị tách khỏi con trai của mình và đưa ra xét xử. Các công tố viên trình bày với thẩm phán với nước mắt lăn dài trên má, vẽ ra một khung cảnh, một kịch bản khủng khiếp, cáo buộc Morton đánh đập người vợ của mình khi cô ấy từ chối quan hệ tình dục trong ngày sinh nhật của anh ấy.

“Không có chứng cứ khoa học, không có nhân chứng, không có vũ khí giết người, không có động cơ đáng tin cậy”, Morton nói. “Tôi không thể mường tượng được một người biết suy nghĩ nào có thể nói rằng vậy là đủ cho một phán quyết có tội.”

Khi không có nghi phạm nào khác, bồi thẩm đoàn kết tội anh ta.

“Chúng tôi đều cảm thấy rằng đây là công lý giành cho Christine và chúng ta đã làm một điều đúng đắn”, Mark Landrum, chủ toạ ban hội thẩm thông báo.

Morton ngồi 25 năm trong tù. Chỉ nhìn thấy con trai Eric hai lần một năm.

“Tôi rất thích nhìn Eric, tôi cảm thấy bị cuốn hút bởi từng cử động của con mình nhưng càng ngày nó càng cách xa tôi”, Morton nói.

Khi còn là một thiếu niên, Eric không có ký ức về người cha của mình về khoảng thời gian ông ở bên ngoài nhà tù.

Những lá thư người cha viết cho Eric chỉ như là một cửa sổ vào cuộc sống chưa bao giờ tồn tại. Cậu chưa từng có ký ức về ông ấy ngoài những chuyến viếng thăm trong tù.

Sau đó Eric quyết định dừng việc ghé thăm. “Tôi nghĩ đó là một điều đáng xấu hổ khi tôi phải đến nhà tù để gặp cha.” Eric nói.

Michael Morton lại viết thư và bảo rằng Eric cần phải đến nhà tù và nói trực tiếp điều đó cho cha. Eric đã làm như vậy.

“Đó lại là một trong những khoảnh khắc đau đớn đến mức làm tôi tê liệt”, Morton nói. “Tôi chỉ còn cách nhìn người em dâu và nhờ cô ta chăm sóc con trai của mình”.

Đồng thời, Eric đổi họ của mình theo họ của người bà con đã nuôi cậu lớn.

Vụ xét xử đã giấu nhẹm bằng chứng quan trọng

Một vài năm trước, một nhóm các luật sư, làm việc miễn phí trên danh nghĩa của Morton, đã đưa được sự thật ra ánh sáng. Không chỉ Morton được trắng án mà vị công tố viên, Kem Anderson, bị buộc tội đã che giấu bằng chứng quan trọng.

Eric, vào lúc ấy còn là một cậu bé 3 tuổi, đã nhìn thấy cuộc tấn công và nói với người bà con rằng cha anh ấy không có tại nhà vào thời điểm xảy ra vụ án mạng. Eric còn mô tả người đàn ông đã làm việc đó.

Những người hàng xóm cũng mô tả một người đàn ông đỗ chiếc xe tải nhỏ màu xanh phía sau nhà của Morton và đi về hướng rừng cây. Một cái khăn dính máu cũng được tìm thấy gần đó. Và không có bất kỳ một chứng cứ nào trong đó được đưa ra trong phiên toà.

Dù trải qua hàng năm tranh đấu, nhưng cuối cùng các luật sư của Morton cũng đã đưa được chiếc khăn đi xét nghiệm DNA. Nó có máu của Christine Morton (người vợ), tóc và DNA của một người đàn ông khác – một phạm nhân đã từng phạm tội tên Mark Norwood.

Norwood đã sát hại Christine Morton, và vì không bị ai phát hiện nên hắn tiếp tục giết một người phụ nữ khác ở vùng Austin, nạn nhân tên Debra Baker, trong một tình huống tương tự 2 năm về trước, các nhà chức trách cho biết.

Norwood bây giờ đã bị buộc tội sát hại bà Morton, và truy tố trong vụ giết Baker.

Morton đã được trả tự do vào tháng 10 năm 2011. Anh ấy đã 57 tuổi. “Tôi cảm ơn Chúa rằng đây không phải là một vụ xử tử hình”, anh nói.

Câu chuyện của Morton, chia sẻ trong cuốn băng tài liệu của CNN Films “Giấc mơ không thật”, đã soi sáng những vụ án hàm oan của Mỹ.

Hơn 2.000 người bị kết oan sai được minh oan giữa năm 1989 và 2012, theo dữ liệu của trường Luật – đại học Michigan (Mỹ). Nhưng trường hợp của Morton đã mở ra một chương mới tác động đến các trường hợp trên toàn nước Mỹ.

Hình phạt cho công tố viên Anderson không là gì so với những gì mà Morton phải tải qua. Vị công tố viên ngày nào nay đã từ chức thẩm phán (có được từ năm 2001) và chấp nhận hình phạt 10 ngày tù giam. Tuy vậy ông ấy chỉ thi hành án có 5 ngày, theo luật Texas về việc ân xá cho các hành vi tốt trong tù.

Anderson đồng thời chấp nhận án phạt 500 đô-la, 500 giờ làm công ích, và bị tước chứng nhận hoạt động ngành luật của mình, theo tin của dự án Innocence (dịch là &’Vô tội’-pv), một nhóm luật liên kết với trường Luật Cardozo nằm trong đại học Yeshiva.

Đây là một ví dụ cực kỳ hiếm, và có lẽ là lần đầu tiên mà một thẩm phán bị phạt như một tội phạm vì đã không đưa ra những chứng cứ, Dự án Innocence chia sẻ.

“Các tiền lệ trong lịch sử đã chứng minh rằng khi một thẩm phán ra lệnh cho công tố viên tìm hiểu và tiết lộ bằng chứng, việc cố tình không làm theo sẽ bị xử phạt”, Barry Scheck, đồng giám đốc của dự án nói.

Tổ chức đang làm việc với Hiệp hội Luật sư Hình sự quốc phòng bang Texas và Dự án Innocence của Texas để xem xét lại trường hợp của Anderson.

Anderson, trong khi đó, đã không công khai thừa nhận việc làm cá nhân sai trái nào. Tại phiên toà, ông ấy nói rằng không thế nhớ các chi tiết của vụ án, và ông ấy cũng như gia đình đã phải trải qua các cáo buộc sai trái.

“Tôi xin lỗi rằng hệ thống đã sai. Tôi đã tự trách mình rất nhiều về việc mình đã có thể làm khác đi và tôi không biết,” ông ấy nói, và thừa nhận mình cảm được “nỗi đau” của Morton.

Morton yêu cầu thẩm phán “làm những gì cần phải làm, và hãy rộng lượng đối với thẩm phán Anderson.”

Trong bài phát biểu chuẩn bị bên ngoài toà án, Anderson lặp đi lặp lại rằng ông muốn “chính thức xin lỗi vì sự thất bại của hệ thống để ông Morton và những người khác bị ảnh hưởng bởi những phán quyết sai.”

Morton bây giờ làm việc trong những chương trình để giúp những người vô tội đang chịu án oan trong tù.

Đầu năm nay, Thống đốc bang Texas Rick Perry đã ký Đạo luật Michael Morton, yêu cầu các công tố viên cung cấp các bằng chứng để bảo vệ các luật sư trong các vụ án hình sự, theo yêu cầu của bị đơn, mà không cần lệnh của toà án.

Bộ luật này sẽ giúp cho hệ thống hình sự bang “công bằng và giúp ngăn ngừa những án oan sai”, Perry nói.

“Cuộc sống đã đi một vòng tròn tròn”

“Nhiều người thường cảm thấy giận dữ vì sự oan trái này còn hơn cả bản thân tôi,” Morton chia sẻ. “Việc rửa tội là rất rất tốt, nhưng nó là điều tôi đã biết từ lâu… nó không mới đối với tôi.”

Morton nói rằng ông đã chứng kiến một sự hiển linh tôn giáo sau những song sắt giúp đem lại sự bình an trong nội tâm khiến anh hiểu rằng “Chúa yêu thương tôi”.

Morton giờ gần gũi với người con trai, người con dâu và cháu gái, người được đặt tên là Christine. “Tôi chưa từng thấy một đứa trẻ hoàn hảo hơn”, Morton nói.

“Cuộc sống đã đi một vòng tròn tròn đầy,” con trai Eric nó” Tôi yêu ông ấy.”

“Các câu hỏi hóc búa trong cuộc sống, những nghịch lý triết học, những vấn đề siêu hình – tôi cảm thấy như tôi nhận ra được nó ngay hiện tại,” Michael Morton nói với một nụ cười. “Tôi hiểu sự đau khổ và bất công. Tôi không thể nghĩ về thứ gì tốt hơn để nhận hơn những điều đó. Tôi hoàn toàn ổn với nó.”

Theo CNN